Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Dossier Betaalbare Geneesmiddelen

07 november 2018

07 november 2018
De prijzen die farmafirma's aanrekenen voor geneesmiddelen zijn onhoudbaar voor de gezondheidszorg. Als dit zo verder gaat, komt de terugbetaling van waardevolle behandelingen in gedrang. De overheid moet dringend maatregelen treffen om de spiraal van stijgende prijzen te doorbreken.    

Onze aanbevelingen

Samen met Kom op tegen Kanker en Dokters van de Wereld, stelden we beleidsaanbevelingen op rond tien thema's. Hieronder een korte samenvatting.

 

Nieuwe sporen van geneesmiddelenontwikkeling onderzoeken
In het huidig systeem van onderzoek en ontwikkeling gebeurt op sommige domeinen te veel onderzoek en op andere domeinen te weinig. De op patenten gebouwde monopolies liggen mee aan de basis van de erg hoge prijzen. Daarom moeten we zoeken naar nieuwe sporen van geneesmiddelenontwikkeling. Op korte termijn kan de overheid stimulansen geven door te investeren in klinische studies, op langere termijn moeten er andere organisatievormen van en nieuwe beloningssystemen voor geneesmiddelenontwikkeling komen.

 
Voorwaarden koppelen aan publieke financiering van onderzoek
De overheid pompt ook nu al heel wat geld in academisch onderzoek dat aan de basis ligt van nieuwe geneesmiddelen. De maatschappij betaalt zo eigenlijk twee keer: een eerste keer via investeringen in onderzoek, een tweede keer via de terugbetaling van de ziekteverzekering. De overheid moet er dan ook voor zorgen dat dit geld goed besteed is, en moet voorwaarden stellen aan de financiering van onderzoek. Bijvoorbeeld door de onderzoeksmiddelen toe te kennen in functie van de grootste medische noden. En door te eisen dat onderzoeksresultaten en -gegevens, gerealiseerd met publieke financiering, publiek toegankelijk zijn. En door voorwaarden op te leggen die de betaalbaarheid van met publiek geld ontwikkelde geneesmiddelen realiseren.

 
De overheid moet keuzes maken
Als een nieuw geneesmiddel met een meerwaarde voor patiënten op de markt komt, is het belangrijk dat er zo snel mogelijk een terugbetaling komt, zodat patiënten toegang krijgen tot het geneesmiddel. Maar niet alle medicatie die op de markt komt, heeft een grote toegevoegde waarde. Aangezien de middelen van de overheid beperkt zijn, moet ze kritisch kijken naar de meerwaarde van nieuwe geneesmiddelen en zal ze soms ‘neen’ moeten zeggen tegen de terugbetaling van een nieuw geneesmiddel of tegen de prijs ervan.

 
Internationale samenwerking stimuleren
Bij de beoordeling van de meerwaarde van een geneesmiddel en bij de onderhandeling van de prijs en terugbetaling, moet er meer Europese samenwerking komen. Als landen meer samenwerken, kunnen ze zwaarder wegen in onderhandelingen met de farmaceutische industrie. Als de hoge prijzen de volksgezondheid in gevaar brengen, moet een dwanglicentie tot de mogelijkheden behoren. Hierbij krijgt een generisch bedrijf de toestemming om een bepaald geneesmiddel onder octrooi te produceren en te verkopen, zonder toestemming van de octrooihouder. Ook dit gebeurt het best op het niveau van de Europese Unie of in samenwerkingsverband met de lidstaten.

 
Het systeem met geheime prijskortingen afschaffen
Overheid en firma’s sluiten vaak contracten af waarin een vertrouwelijke prijskorting afgesproken wordt. Omdat dit systeem de hoge prijzen mee in stand houdt en de democratische controle op de besteding van de publieke middelen onmogelijk maakt, pleiten we voor een afschaffing van contracten om geheime prijskortingen te onderhandelen.

Meer transparantie eisen over de kost van onderzoek en ontwikkeling
Bij de beslissing over de terugbetaling moeten overheden en firma’s overeenkomen over een faire prijs. Zo’n prijs biedt firma’s een redelijke winstmarge en is betaalbaar voor de maatschappij. Om die discussie te kunnen voeren, is het essentieel dat er meer transparantie komt over de kost van onderzoek en ontwikkeling. Die kost is immers een belangrijk argument om hoge prijzen te rechtvaardigen.

 
Vergelijkende studies met relevante behandelingen verplichten
Om de eventuele meerwaarde van een nieuw medicijn goed te kunnen beoordelen, moet de overheid beschikken over voldoende gegevens. Dat kan enkel als firma’s vergelijkende studies uitvoeren van de nieuwe behandeling met de beste beschikbare behandeling. En dus niet enkel met een placebo.

 
Competitie stimuleren tussen producenten
Ook competitie is een belangrijk element om tot betaalbaardere prijzen te komen. Zo moeten de mededingingsautoriteiten de geneesmiddelenmarkt actiever opvolgen en optreden wanneer firma’s zich bezondigen aan anti-concurrentiële praktijken. De overheid moet er ook voor zorgen dat biosimilaire geneesmiddelen (kopieën van biologische merkgeneesmiddelen) voet aan de grond krijgen in België, zodat er competitie kan komen tussen de originele merkgeneesmiddelen en de biosimilairen. Dit betekent onder andere dat de voorschrijvers van deze geneesmiddelen gemotiveerd moeten worden om de goedkoopste biosimilaire geneesmiddelen voor te schrijven. 

 
Vermijden dat belangrijke medicijnen van de markt verdwijnen
Soms verdwijnen geneesmiddelen van de markt, bijvoorbeeld omdat de verkoop ervan volgens de firma onvoldoende winstgevend is. Als zo’n geneesmiddel belangrijk is voor de kwaliteit en/of betaalbaarheid van de zorg, moet de overheid maatregelen nemen.
De marktvergunningsprocedure hervormen voor niet-commerciële initiatieven
Er zijn nu al niet-commerciële initiatieven die buiten de klassieke farmaceutische bedrijven geneesmiddelen ontwikkelen. Maar als die initiatieven een geneesmiddel op de markt willen brengen, botsen ze op een regelgeving die nog te veel op maat van de industrie geschreven is. Daarom pleiten we voor aanpassingen aan de marktvergunningsprocedure, zodat ze toegankelijk wordt voor niet-commerciële initiatieven.



 

Afdrukken Versturen via e-mail