Dossier

Overhoop met de fiscus

27 januari 2021
Overhoop met de fiscus

In onze jaarlijkse Belastinggids helpen wij je om je belastingaangifte correct in te vullen en daarbij het onderste uit de kan halen qua aftrekken en besparingen. Hier gaan we na wat er gebeurt als je overhoop dreigt te liggen met de fiscus.

Bezwaar aantekenen in een bezwaarschrift

Hoe je in de regel kunt reageren als je niet akkoord kunt gaan met het belastingbedrag dat werd aangerekend.

1. Wat is dat?

Zodra de aanslag op je naam is gevestigd, kun je je er nog tegen verzetten. De eerste manier is via een bezwaarschrift, de tweede via een ambtshalve ontheffing. Die tweede behandelen we apart, want ze geldt alleen in een aantal specifieke omstandigheden.

2. Wanneer kan die procedure?

Een bezwaarschrift kan wanneer je het bedrag van de belasting dat de fiscus op je naam heeft gevestigd, wilt laten wijzigen of nietig verklaren, bv. omdat je in je aangifte zelf een fout hebt begaan (onjuist bedrag ingevuld, iets vergeten) en daarom het belastingbedrag wilt laten aanpassen.

3. Hoe verloopt de procedure?

Je moet je bezwaar tegen de aanslag in het kader van de personenbelasting richten aan de bevoegde adviseur-generaal van de administratie belast met de vestiging van de inkomstenbelasting (vroeger sprak men van de "gewestelijke directeur der belastingen"). Je vindt zijn adres rechts bovenaan op de keerzijde van de eerste bladzijde van je aanslagbiljet.

Je bezwaar is toch geldig mocht je het per vergissing hebben gestuurd naar de controleur, de ontvanger of een andere adviseur-generaal dan degene die voor jouw belasting bevoegd is (bv. doordat je pas bent verhuisd). De betrokkene zal je bezwaar naar de bevoegde adviseur-generaal doorsturen, en de datum waarop eerstgenoemde jouw brief heeft ontvangen, geldt wel degelijk als datum waarop je je bezwaar effectief hebt ingediend. 

Zowel de belastingplichtige zelf als de ex-partner met wie hij/zij was getrouwd of wettelijk heeft samengewoond, kan een bezwaarschrift indienen als de fiscus de belasting die werd gevestigd bij die persoon kan verhalen.

Er zijn twee manieren om je bezwaarschrift te versturen:
  1.  schriftelijk. Wij beschikken daarvoor over een modeldocument.

    Als je de brief met de post verstuurt, doe je dat het best aangetekend.

    Wanneer je getrouwd bent of wettelijk samenwoont, is het aangeraden om allebei het document te tekenen. Maar op zich is het ontbreken van de handtekening geen punt: sinds de circulaire van 3/2/2016 is dat geen voldoende reden om het bezwaar te verwerpen als vaststaat van wie het uitgaat.
    Je mag de brief ook laten versturen door de advocaat of de belastingconsulent die je daartoe hebt gemachtigd.

    Je moet bepaalde vormvereisten in acht nemen:
    – Vermeld naam en adres, het artikelnummer van de rol en het betrokken aanslagjaar, of sluit meteen een kopie in van het aanslagbiljet in kwestie.
    – Vraag dat het belastingbedrag wordt gewijzigd of nietig wordt verklaard en geef de precieze redenen op. Gewoon je aanslagbiljet terugsturen met daarop in het groot "niet akkoord" heeft geen enkele zin.

  2. online via de website MyMinfin. Bepaalde gegevens zijn in dat geval al vooraf ingevuld en je ziet meteen tegen welke belastingaanslag je nog een bezwaar kunt indienen.

Wij raden stellig aan om erop aan te dringen dat je zou worden gehoord vóór de adviseur-generaal een beslissing neemt. Zo kun je voelen welke wending de zaak neemt en eventueel nog een paar elementen zoeken die je stelling staven. Dien desnoods een bijkomend bezwaarschrift in.

Als je op basis van het aanslagbiljet waartegen je bezwaar hebt ingediend, een bedrag aan belasting moet betalen, stuur de ontvanger dan eventueel een kopie van je bezwaarschrift en vraag hem te wachten tot hij het bedrag kent van het zeker en vaststaand gedeelte. Dat is de enige som die je hem sowieso moet betalen (je mag desgewenst nochtans het volledige bedrag betalen en afwachten; als dan een gunstige beslissing volgt, zul je het te veel betaalde bedrag terugkrijgen plus 7 % intresten per jaar vanaf de maand volgend op je storting tot die van de terugbetaling). Als de ontvanger niet op de hoogte is van je bezwaarschrift, zal hij verder het volledige bedrag aan belasting blijven eisen.

4. Hoeveel tijd heb je?

De termijn is vrij kort en de berekeningswijze ervan biedt de fiscus een abnormaal groot voordeel.

  • Je bezwaarschrift moet uiterlijk binnen zes maanden in handen zijn van de bevoegde adviseur-generaal, te rekenen vanaf de derde werkdag na de verzendingsdatum vermeld op het aanslagbiljet. Als je het aanslagbiljet elektronisch ontvangt, begint die termijn van zes maanden te lopen vanaf de datum waarop het document ter beschikking werd gesteld. Als die zes maanden aflopen op een zaterdag of een zon- of feestdag, wordt de termijn verlengd tot de eerstvolgende werkdag.
    Voor een brief die met de gewone post werd verstuurd, moet je de tijd incalculeren voor de verzending. Want het is het de dag waarop hij op het kantoor van de fiscus aankomt, die telt, dus hij moet binnen de kantooruren zijn aangekomen. 
    Als je brief aangetekend hebt verzonden, geldt de datum van de poststempel als de datum waarop het bezwaar werd ingediend.
    Voor een elektronisch ingediend bezwaarschrift is middernacht de deadline.
     
  • Als je bezwaarschrift eenmaal tijdig is ingediend, mag je, zolang de adviseur-generaal geen uitspraak heeft gedaan, je bezwaarschrift nog aanvullen (zowel met nieuwe elementen als met een ander punt dat je betwist i.v.m. de aangerekende belasting), en dat zelfs als de normale termijn inmiddels al verstreken is.

  • De bezwaartermijn kan alleen in geval van overmacht worden verlengd. Dat is bv. zo als je alleen woont en heel de bezwaartermijn lang in het ziekenhuis opgenomen was. De rechtbanken interpreteren het begrip "overmacht" heel streng. Zo werd al geweigerd om de termijn te verlengen toen belastingplichtigen aanhaalden dat hun boekhouder nalatig was geweest of om een ernstige reden verhinderd was geweest. Daarentegen werd wel als overmacht aanvaard dat de aangetekende zending die een belastingplichtige tijdig op de post had afgegeven, verloren was gegaan.
5. Soms kun je je verzetten tegen de aanvang van de bezwaartermijn

Het is maar de vraag of de fiscus zich wel kan baseren op de datum vermeld op het aanslagbiljet als jij beweert dat je je aanslagbiljet niet hebt ontvangen. Het gebeurt immers wel eens dat een brief niet bij de juiste geadresseerde terechtkomt…

  • De verzendingsdatum op het aanslagbiljet is een eenzijdige aanduiding van de administratie. Meer nog, hij wordt aangebracht op het aanslagbiljet vóór dat document op de post gaat. De datum vormt dus geen absoluut bewijs van de verzending zelf noch van de datum ervan.
  • In twee arresten besliste het Hof van Cassatie immers het volgende: als een belastingplichtige betwist dat hij zijn aanslagbiljet heeft ontvangen of beweert dat hij het pas zo laat heeft ontvangen dat het onmogelijk was om binnen de wettelijke termijn een bezwaarschrift in te dienen, is het aan de fiscus om het tegendeel te bewijzen. Anders moet men ervan uitgaan dat de belastingplichtige het slachtoffer is geweest van overmacht en moet men hem de kans geven om nog een bezwaarschrift in te dienen zodra hij kennis heeft genomen van de belasting (7/1/1993, Fiscale Jurisprudentie – Jurisprudence fiscale, 93/95 en 93/96). Hoewel die arresten betrekking hebben op de periode waarin de fiscus de aanslagbiljetten nog aangetekend moest versturen, verandert dat ons inziens niets aan de oplossing die het Hof van Cassatie naar voren heeft geschoven.
  • Ook blijkt uit de rechtspraak dat als je geen aanslagbiljet hebt ontvangen maar gewoon een verzoek tot betalen of een rappel, dat niet het begin van de bezwaartermijn vormt (Hof van Cassatie, 3/11/1995 en hof van beroep van Brussel, 18/4/1996). In dat geval heb je immers onvoldoende informatie om een goed geargumenteerd bezwaar te formuleren.
6. Welke zijn de gevolgen?

1. Het bezwaar wordt onderzocht

Je ontvangt een bericht van ontvangst van je bezwaarschrift. De adviseur-generaal laat je bezwaarschrift dan door een inspecteur onderzoeken. Die zal je misschien om bijkomende documenten of inlichtingen vragen. Daarbij moet hij zich wel strikt tot je bezwaar beperken.

De inspecteur mag ook – maar dan uitsluitend binnen het kader van je bezwaar – andere personen ondervragen, zoals je werkgever of je bank. Hou er dus rekening mee dat het bankgeheim ten opzichte van de fiscus dan vervalt, en dat zelfs als de bezwaartermijn inmiddels verstreken is.

Omschrijf het voorwerp van je bezwaar zeer nauwkeurig: men mag je immers alleen om bijkomende inlichtingen vragen die duidelijk verband houden met wat je betwist.

2. De controle-, de aanslag- en de verjaringstermijn wordt verlengd
Als je vóór het einde van de controletermijn een bezwaarschrift hebt ingediend, wordt zowel de controletermijn als de aanslagtermijn verlengd met de termijn dat de bezwaarprocedure loopt. Als de adviseur-generaal echter méér dan 6 maanden nodig heeft om zijn beslissing te nemen, wordt de verlenging beperkt tot 6 maanden.

De verjaringstermijn, die bepaalt tot wanneer de ontvanger belasting kan innen, wordt opgeschort voor de periode waarin de fiscus je bezwaarschrift onderzoekt.

7. Wat gebeurt daarna?
  • Ofwel verkies je om de beslissing van de adviseur-generaal niet af te wachten en wil je je geluk alvast proberen bij de fiscale bemiddelingsdienst.
  • Let wel: mocht de adviseur-generaal een beslissing nemen nog vóór de bemiddelingsdienst zijn bemiddelingsverslag heeft opgesteld, dan eindigt de bemiddelingsopdracht automatisch.
  • Ofwel wacht je de beslissing van de adviseur-generaal af. In principe heeft die daarvoor tijd tot 6 maanden na de ontvangst van je bezwaarschrift. Als het bezwaarschrift gericht was tegen een aanslag van ambtswege, bedraagt de termijn 9 maanden. Hou er rekening mee dat de adviseur-generaal de beslissing niet persoonlijk moet nemen. Hij mag een andere ambtenaar daarmee belasten. De uiteindelijke beslissing wordt aangetekend meegedeeld. Als je verhuist nog vóór de adviseur-generaal je zijn beslissing heeft toegestuurd, laat het hem dan beter weten. De fiscus heeft wel toegang tot het rijksregister waar o.m. je domicilie in wordt bijgehouden, maar de rechtbanken gaan ervan uit dat als je de adviseur-generaal je nieuw adres niet had bezorgd en hij de beslissing naar je oud adres had gestuurd, de termijn van 3 maanden om de zaak voor de rechtbank te brengen toch begint te lopen vanaf de verzending naar dat oud adres!
  • De adviseur-generaal mag alleen uitspraak doen over het voorwerp van uw bezwaarschrift. Hij mag in dit stadium geen gebruik maken van de aanslagmethode door tekens of indiciën – tenzij de controleur die methode zelf heeft gebruikt – en hij mag je evenmin belasten op nieuwe inkomsten die tijdens het onderzoek aan het licht zijn gekomen.
  • Als de adviseur-generaal beslist dat de aanslag nietig moet worden verklaard wegens een andere procedurefout dan het niet-naleven van de aanslagtermijn, kan de controleur weer van voren af aan beginnen. Hij heeft hiervoor drie maanden nadat de beslissing niet meer vatbaar is voor beroep. Dat komt neer op zes maanden na de beslissing van de adviseur-generaal. 
8. Hoe kun je je verdedigen?
  • Leg je je niet neer bij de beslissing van de adviseur-generaal, dan kun je de zaak voor de rechtbank van eerste aanleg brengen. Je hebt daar evenwel slechts 3 maanden de tijd voor.
    Of je kunt de adviseur-generaal schriftelijk vragen om fouten in zijn beslissing recht te zetten. Dat is een nieuwe beroepsmogelijkheid voor beslissingen genomen sinds 1/5/2018, ingevoerd om de rechtbanken enigszins te ontlasten. Je moet dat verzoek tot rechtzetting indienen binnen dezelfde termijn van 3 maanden volgend op de verzending van de beslissing. De adviseur-generaal heeft dan één maand om te antwoorden, waarna je alsnog een rechtsprocedure kunt starten.

  • Heeft de adviseur-generaal na de 6 (9) maanden de knoop nog niet doorgehakt, dan moet je er ofwel van uitgaan dat je bezwaar werd verworpen en breng je je zaak onmiddellijk voor de rechtbank van eerste aanleg, ofwel neem je contact op met de dienst die je bezwaarschrift moet behandelen om te zien hoe het ermee staat en wanneer je de beslissing mag verwachten. Al naargelang het antwoord dat je krijgt, kun je beslissen om nog te wachten of de zaak al voor de rechtbank van eerste aanleg te brengen.
User name

Deelnemen aan de discussie

Deelnemen door een vraag of reactie achter te laten

reacties

Wees de eerste om te reageren