Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Nitraten & nitrieten: goed of slecht voor je lichaam?

27 mei 2021
Nitraten & nitrieten: goed of slecht voor je lichaam?

Er bestaat heel wat discussie over ham met een (te) roze kleur door mogelijk kankerverwekkende nitrieten en het stimulerend effect dat nitraatrijke groenten zouden hebben op sporters. Wat is waar en wat niet?

Introductie

Misschien is het je al opgevallen in de versafdeling van de supermarkt: op steeds meer verpakkingen van vleeswaren staat « zonder nitriet ». Maakt dat de ham, spek en worstjes een betere keuze? En wat zijn die nitrieten, die vaak verward worden met de verwante nitraten?

In Frankrijk bestaat er steeds meer controverse over deze stoffen: tussen parlementariërs die een totaal verbod willen, een regering die geen beslissing neemt en een nieuw rapport van het Franse agentschap voor voedselveiligheid, ANSES. Om het debat te kaderen, geven we wat meer uitleg.

Waar gaat het over?

Nitrieten en nitraten hebben dezelfde bron: stikstof (N). Deze chemische verbindingen zijn echter valse tweelingbroers en spelbrekers op ons bord. We krijgen ze binnen via onze voeding (bepaalde groenten, leidingwater, bewaarmiddelen en additieven enz.). Op die manier komen ze onder meer terecht in het speeksel en het bloed. Sommige van hun effecten zijn schadelijk (risico op darmkanker), andere stimulerend (vandaar hun nut voor de sportwereld).

Beide zijn al lang onderwerp van discussie. Nu en dan doemt de controverse weer op, zoals het monster van Loch Ness, zonder dat de wetenschap definitief uitsluitsel geeft. Daarom is het belangrijk om te begrijpen waar het om draait. Het is immers een complexe materie die, zoals vaak bij voedingsmiddelen, om enige nuance vraagt. Het gezondheidsrisico hangt namelijk af van de producten waarin de nitrieten en nitraten voorkomen en van de bevolkingsgroep (bijvoorbeeld baby’s).