Nieuws

Bewezen link tussen nitrieten en kanker: zo beperk je je inname via de voeding

28 juli 2022

Het Franse agentschap voor voedselveiligheid (ANSES) bevestigt wat al langer werd vermoed: nitrieten en nitraten beïnvloeden het risico op colorectale kanker. Het is dan ook belangrijk om de inname van die stoffen te beperken, onder meer door minder bewerkt vlees en charcuterie te eten.

Het langverwachte wetenschappelijke verdict is gevallen: op basis van de huidige wetenschappelijke kennis over de effecten van nitrieten en nitraten op de gezondheid moeten we de inname van deze stoffen beperken, zo laat het ANSES weten. Het Franse agentschap voor voedselveiligheid bevestigt daarmee het kankerverwekkende verband waarvoor wij als consumentenorganisatie al jarenlang waarschuwen.

Nitrieten, nitraten en kanker: dit zeggen de experts

Het is bekend dat nitrieten en nitraten zogenaamde nitrosoverbindingen vormen. Die zijn in bepaalde gevallen kankerverwekkend én genotoxisch, wat betekent dat ze schade kunnen berokkenen aan DNA.

Lees ons dossier over nitrieten en nitraten

Na analyse van de meest recente gegevens bevestigt het Franse agentschap nu "het verband tussen het risico op colorectale kanker en de blootstelling aan nitrieten en/of nitraten, of die nu ingenomen worden in de vorm van bewerkt vlees of drinkwater." En hoe hoger de inname, hoe groter het risico op colorectale kanker.

Het ANSES raadt dan ook aan om de inname van de stoffen in kwestie te beperken. Dat kan via ons eetpatroon, zoals een verminderd gebruik van nitriethoudende additieven in charcuterie. De consumptie van charcuterie is namelijk goed voor meer dan de helft van onze inname van dergelijke additieven.

De inname van nitrieten beperken ... maar zonder bacteriën

Het ANSES geeft aan dat de opzettelijke toevoeging van nitrieten en nitraten aan voeding "zo beperkt als redelijkerwijs mogelijk" moet blijven. Het is dan ook tijd dat de overheden de toegelaten grenswaarden aanpassen voor nitrieten en nitraten.

Dat betekent echter ook dat de bacteriële veiligheid op andere manieren moet worden verzekerd. Nitrieten en nitraten worden immers onder meer gebruikt in bewerkt vlees om de groei tegen te gaan van bacteriën die voedingsgerelateerde ziekten veroorzaken zoals salmonellose, listeriose of botulisme.

Als we de hoeveelheid additieven verlagen om het risico op kanker te verminderen, mag dat niet de deur openzetten voor voedselgerelateerde infecties. Dat is een belangrijk voorzorgsprincipe waarmee steeds rekening moet worden gehouden.

Additieven en hun functies

Specifieke maatregelen voor verschillende levensmiddelen

Per productcategorie zijn andere maatregelen nodig. Voor gekookte ham betekent minder nitriet bijvoorbeeld een minder lange houdbaarheid. Voor gedroogde ham moeten het zoutgehalte en de temperatuur tijdens de verschillende fasen van het productieproces dan weer strikt gecontroleerd worden.

"Zonder nitrieten"? Opgelet voor marketingtaal

Het ANSES waarschuwt dat vervangingen voor nitriethoudende additieven zoals groentebouillon of plantenextracten "geen echt alternatief vormen", omdat ze van nature nitraten bevatten die onder invloed van bacteriën omgezet worden in nitrieten.

Producten zonder toegevoegde nitrieten doen je nitrietinname dus niet daadwerkelijk dalen, eveneens iets wat we al lang aankaarten.

Hoeveel charcuterie mogen we dan nog eten?

Door het bewezen risico op colorectale kanker raadt het ANSES aan om niet meer dan 150 gram charcuterie per week te eten. Die drempel ligt overigens veel hoger dan bij ons, want in België wordt aangeraden om maximaal 30 gram charcuterie en bewerkt vlees te eten per week.

Doe onze quiz en ontdek hoeveel ham, salami of worst 30 gram precies is:

Naar de quiz