Dossier

Hoe eten met lage glykemische index?

Onder de trending diëten op sociale media is het GI-dieet (voluit laag glykemische index dieet) al een hele tijd favoriet. Het doel? De impact van voedingsmiddelen met koolhydraten op je bloedsuiker beperken, en zo je gewicht én je gezondheid onder controle te houden. Er zijn gelijkenissen met het ketodieet, maar het lage glycemische index dieet is niet zo streng. We leggen je alles uit over deze manier van eten.

 

Expertise:
Redactie:
28 januari 2026
koken met lage glykemische index

Om het lage glykemische index dieet (GI-dieet) en het effect ervan op ons lichaam goed te begrijpen, moet je een aantal basisbegrippen kennen: koolhydraten, glucose, bloedsuikerspiegel, en de glykemische index zijn hierbij de belangrijkste termen.

Vergelijk diëten

Terug naar boven

Wat zijn koolhydraten?

Koolhydraten en suikers worden vaak met elkaar verward. De term koolhydraten omvat eigenlijk een bredere groep voedingsmiddelen, waaronder alles wat zoet smaakt, maar ook veel producten waarvan de smaak helemaal niet zoet is.

Er werd lang een onderscheid gemaakt tussen trage suikers en snelle suikers om verschillende soorten koolhydraten aan te duiden. Tegenwoordig spreken we liever over:

  • Complexe koolhydraten die vooral voorkomen in zetmeelrijke producten en peulvruchten. Deze stoffen moeten eerst worden afgebroken tijdens de spijsvertering vooraleer ons lichaam ze kan gebruiken. Hoe "voller" en vezelrijker ze zijn (bv. zilvervliesrijst, volkorenbloem, ...), hoe trager ze worden verteerd. Ze zijn essentieel voor een evenwichtige darmflora.
  • Enkelvoudige koolhydraten die we terugvinden in suikerhoudende producten. Deze koolhydraten moeten niet op dezelfde manier afgebroken te worden als complexe koolhydraten. Daarom worden ze sneller verteerd.

Welke voedingsmiddelen bevatten koolhydraten?

Koolhydraten zitten van nature in:

  • Fruit
  • Groenten, vooral in knollen zoals pastinaak of rode biet, veel minder in groene groenten
  • Zetmeelrijke producten zoals pasta, aardappelen, rijst, brood en alles op basis van granen
  • Peulvruchten zoals spliterwten, kikkererwten, bonen en linzen
  • Suikers, honing, agavesiroop, ahornsiroop, dadelsiroop, ...
  • Zuivelproducten met lactose

koolhydraten in granen, peulvruchten en pasta

Daarbij komen nog de suikers in bewerkte producten:

  • Siropen, confituur, chocolade, snoepgoed, koekjes, cake, gebak, ...
  • Suikers die als ingrediënt verwerkt worden in industriële producten, zoals glucosesiroop, maltose, invertsuiker, fruitsiroop, ...
  • Ook hartige industriële producten, zoals kant-en-klaarmaaltijden, chips en ketchup, bevatten toegevoegde suikers

Als je dat allemaal optelt, zien we dat suikers al snel een te grote hap uit ons dagelijks menu innemen.

Waarvoor dienen koolhydraten en waarom zijn ze belangrijk?

Koolhydraten zijn de belangrijkste brandstof van ons lichaam en dus essentieel voor het goed functioneren ervan. Ze vormen onze belangrijkste dagelijkse energiebron, waardoor we kunnen bewegen, sporten, werken en zelfs nadenken (ook onze hersenen hebben koolhydraten nodig).

Koolhydraten zouden 50 à 55 % van onze dagelijkse calorie-inname moeten uitmaken. Bij een dagelijkse behoefte van 2 000 kcal, komt dat neer op 250 tot 275 g koolhydraten per dag (1 g koolhydraten = 4 kcal).

Kies het liefst voor complexe en natuurlijke koolhydraten (zetmeelrijke producten, groenten, fruit, peulvruchten, ...) en beperk toegevoegde suikers tot maximaal 10 % van je dagelijkse inname.

Terug naar boven

Wat is glucose? En hoe werkt de bloedsuikerspiegel?

Om de cellen in ons lichaam van energie te voorzien, moeten koolhydraten eerst via de spijsvertering worden afgebroken tot eenvoudige suikers, zoals glucose. Deze suikers komen vervolgens in de bloedbaan terecht en bereiken zo onze cellen, waar ze als brandstof kunnen dienen.

Wanneer we koolhydraten eten, stijgt dus het glucosegehalte in ons bloed. Gemiddeld moet onze bloedsuikerspiegel echter stabiel blijven, tussen 0,7 en 1,1 g per liter.

vrouw prikt vinger voor bloedsuiker

Diabetici gebruiken een speciale glucometer om hun bloedsuikerspiegel te controleren.

Wanneer je bloedsuikerspiegel boven die grens gaat (hyperglycemie) of te sterk daalt (hypoglycemie), moet het lichaam ingrijpen om die waarde opnieuw in balans te brengen.

Een persoon krijgt de diagnose diabetes wanneer twee bloedafnames op verschillende momenten nuchtere waarden van meer dan 1,26 g glucose per liter laten zien, of meer dan 2 g per liter op een ander moment van de dag.

Voedingsadvies voor diabetici

Terug naar boven

Wat is de glykemische index (GI)? En wat is een suikerpiek?

Een eetpatroon met een lage glykemische index wil bloedsuikerpieken (scherpe, snelle stijgingen van de bloedsuikerspiegel) beperken. Dat doe je vooral door voeding te kiezen die een matige bloedsuikerreactie uitlokt.

Niet álle koolhydraatrijke voeding verhoogt onze bloedsuikerspiegel op dezelfde manier. Hun impact hangt af van hun glykemische index.

Wat is de glykemische index?

De glykemische index geeft aan in welke mate een voedingsmiddel je bloedsuikerspiegel doet stijgen: sterk, matig of niet.

Wetenschappers hebben deze reactie onderzocht en aan voedingsmiddelen een score toegekend.

  • Deze score varieert van 0 (geen invloed) tot 100 (maximale invloed).
  • Een voedingsmiddel met een GI van bijna 100 verhoogt je bloedsuikerspiegel (niet aan te raden) dus veel sterker dan voeding met een GI van 20 (sterk aanbevolen).

We maken een onderscheid in GI tussen:

  • Laag: minder dan 55
  • Matig: tussen 55 en 70
  • Hoog: meer dan 70

Hoe wordt de glykemische index berekend?

Wetenschappers hebben de verandering van de bloedsuikerspiegel na het eten van 50 g van een voedingsmiddel X of Y vergeleken met die na het eten van 50 g van een referentievoedingsmiddel (meestal glucose, met een GI van 100).

De bloedsuikerspiegel werd over een periode van twee uur op regelmatige tijdstippen gemeten. Per voedingsmiddel geeft dat een curve die aangeeft hoeveel glucose er na consumptie vrijkomt in het bloed en hoelang dat effect duurde.

In de grafiek zien we dat hoe hoger de glykemische index van een voedingsmiddel is, hoe sterker de bloedsuikerpiek zal zijn (een scherpe en snelle stijging). De glykemische index is dus een waardevolle basisindicator om deze pieken onder controle te houden.

Er zijn echter enkele belangrijke nuances:

  • Het voedingsmiddel werd voor deze meting op een nuchtere maag gegeten, met alleen wat water erbij. In de praktijk combineren we voeding vaak met andere producten die de glykemische index in totaal kunnen verlagen (of verhogen).
  • Als je koolhydraten tegelijk eet met vetten, eiwitten en vezels, zoals bij een volwaardige maaltijd, zullen die andere voedingsmiddelen de bloedsuikerverhogende werking van koolhydraten nog versterken.
  • Ook portiegrootte speelt een rol. Een voedingsmiddel met een hoge GI kan toch een beperkte impact hebben op de bloedsuikerspiegel als je er maar een kleine hoeveelheid van eet.
Terug naar boven

Wat is het gevaar van herhaaldelijke bloedsuikerpieken?

Grote schommelingen in de bloedsuikerspiegel hebben een impact op je gezondheid. Ze kunnen immers de normale werking van een belangrijke hormoon, insuline, verstoren:

1. Insulineresistentie

Insulineresistentie komt voor wanneer lichaamscellen minder gevoelig worden voor de effecten van insuline, omdat ze te vaak worden gestimuleerd. De pancreas moet dan meer insuline aanmaken om hetzelfde effect te bereiken. En we weten dat insuline glucose omzet in vet als het niet snel wordt verbruikt. Gevolg: gewichtstoename en moeite met afvallen, zelfs wanneer je een dieet volgt.

Bovendien gaat insulineresistentie vaak gepaard met oxidatieve stress in de spieren en chronische ontsteking. Je kunt al insulineresistent zijn zonder dat je per se diabetes type 2 hebt. Maar als je er niets aan doet, is de kans groot dat je alsnog diabetes ontwikkelt.

2. Prediabetes

Prediabetes is een soort tussenstadium tussen insulineresistentie en diabetes. Je bloedsuikerspiegel is dan hoger dan normaal, maar nog niet hoog genoeg om van diabetes te spreken. Dit is hét moment om in te grijpen en je levensstijl aan te passen, want nu kun je diabetes nog voorkomen.

3. Diabetes type 2

Wanneer de pancreas nog steeds insuline aanmaakt, maar de cellen er niet meer op reageren, spreken we van diabetes. Het orgaan probeert te compenseren door nog meer insuline te produceren, maar raakt uiteindelijk uitgeput. Het lichaam slaagt er dan niet meer in om de bloedsuikerspiegel goed te reguleren, waardoor deze te hoog blijft.

Diabetes type 2: oorzaken, symptomen en behandeling

Vroeger werd diabetes type 2, ook wel ouderdomsdiabetes genoemd (diabetes type 1 is een auto-immuunziekte), voornamelijk bij volwassenen vastgesteld. Maar tegenwoordig komt het steeds vaker voor bij kinderen.

Diabetes verhoogt het risico op ernstige hart- en vaatziekten, nier- en neurologische problemen, zichtproblemen enz. Het is dan ook cruciaal om de ontwikkeling ervan bij kinderen zoveel mogelijk te voorkomen, vooral door het beperken van bewerkte producten (frisdrank, snoep, gebak, enzovoort).

Terug naar boven

Aanbevolen voor jou