Dossier

Dit effect heeft alcohol op onze gezondheid: interactie-met-geneesmiddelen

03 februari 2022
alcohol en gezondheid

Wat gebeurt er precies in ons lichaam wanneer we drinken? Hoeveel calorieën krijg je binnen per drankje? Wanneer wordt alcohol problematisch of zelfs een verslaving? Je vindt alle antwoorden in dit dossier. En wil je na al deze informatie minder drinken, dan vertellen wij je bovendien hoe.

Interactie met geneesmiddelen

De combinatie van alcohol met sommige geneesmiddelen kan (erg) gevaarlijk zijn, zeker als de gebruiker niet op de hoogte is van de mogelijke effecten. Wanneer je medicatie neemt, drink je dus beter geen alcohol. Eén of twee glaasjes wijn of bier stellen bij de meeste geneesmiddelen niet meteen een groot probleem, maar bij overmatig drinken kunnen de interacties met medicatie heviger zijn dan bij een matige alcoholconsumptie.

Meer concreet kunnen alcohol en bepaalde geneesmiddelen elkaar wederzijds versterken (dat is het geval bij kalmerende middelen of slaappillen, wat aanleiding kan geven tot coördinatiestoornissen, vertraagd reactievermogen en korte bewustzijnsdalingen), afzwakken of tegenwerken (bij stimulerende middelen), neutraliseren of verstoren. Hierdoor kan medicatie te snel worden afgebroken door de lever of net te traag, waardoor overdosering ontstaat. Lees steeds aandachtig de bijsluiter en in geval van twijfel, vraag raad aan arts of apotheker.

Hieronder vind je een overzicht.

Antistollingsmiddelen: risico bij overmatig drinken

Antistollingsmiddelen gaan de stolling van het bloed en dus de vorming van bloedklonters tegen. Ze kunnen veilig worden gecombineerd met een matige alcoholconsumptie, maar ga je zelfs maar één keer over de schreef door te veel te drinken, dan is er wél een risico. Te veel alcohol kan immers het antistollingseffect versterken, met een verhoogd risico op bloedingen tot gevolg.

Voorbeelden van deze middelen zijn warfarine (Marevan), fenprocoumon (Marcoumar) en acenocoumarol (Sintrom). 

Pijnstillers en ontstekingsremmers: geen effect

Ontstekingsremmers zoals Voltaren, Feldene, Brufen en Nurofen kunnen soms maagbloedingen en maagzweren veroorzaken. Hetzelfde geldt voor acetylsalicylzuur (bv. Aspirine, Sedergine, Aspegic). Het risico op interacties met alcohol blijft beperkt, op voorwaarde dat je minder dan drie glazen per dag drinkt.

Je kunt ook veilig genieten van een glas wijn wanneer je pijnstillers op basis van paracetamol neemt. Het is natuurlijk wel belangrijk dat je je houdt aan de maximale dagdosis van 4 gram paracetamol (d.i. 8 tabletten van 500 mg).

Opgelet, bij mensen met een leverziekte en bij alcoholisten kan een normale dosis paracetamol in combinatie met alcohol mogelijk wel gevaarlijk zijn, zelfs als die alcoholconsumptie beperkt blijft. 

Antidepressiva: slaperigheid

Sommige antidepressiva kunnen slaperig maken en alcohol kan dat effect nog verder versterken. Vooral bij de zogenaamde tricyclische antidepressiva werkt alcohol slaperigheid in de hand. Voorbeelden hiervan zijn amitriptyline (Redomex), imipramine (Tofranil), clomipramine (Anafranil), nortriptyline (Nortrilen).

Bij een bepaald ouder antidepressivum (MAO-remmers) kan de actieve stof fenelzine (Nardelzine) in combinatie met alcohol een gevaarlijke stijging van de bloeddruk veroorzaken. Niet door de alcohol als zodanig, maar wel door de stof tyramine, die bijvoorbeeld in bier aanwezig is. Deze stof is ook te vinden in sommige kazen. Wijn drinken mag wel, zij het met mate, omdat het weinig of geen tyramine bevat.

Middelen tegen infectie: onaangename nevenwerkingen

In tegenstelling tot wat velen denken, kun je gerust een glas drinken wanneer je een antibioticum neemt. Het hangt af van het soort antibiotica dat je gebruikt. Sommige antibiotica mag je niet combineren met alcohol. Dat staat altijd vermeld op de bijsluiter, of je kunt het navragen bij je huisarts of apotheker.

Een glas wijn of een frisse pint zal de werking van de meeste antibiotica niet tenietdoen of beïnvloeden. Het is echter wel zo dat je lever zowel de alcohol als de medicatie zal moeten verwerken. Als je veel drinkt bovenop je geneesmiddelen, is dat extra belastend voor je lever en dus af te raden.

Bij imidazoolderivaten, stoffen die schimmel- en parasietinfecties tegengaan (bv. Flagyl, Tiberal, Fasigyn), kan alcohol echter onaangename reacties uitlokken: misselijkheid, rood aanlopen, gevoel van warmte, hartkloppingen, tintelingen, ...

Hogere alcoholdoses verminderen ook de werkzaamheid van isoniazide (Nicotibine) en rifampicine (Rifadine), twee middelen die worden gebruikt bij de behandeling van tuberculose. Alcohol kan die actieve stoffen bovendien toxisch maken voor de lever.

Middelen tegen allergie: slaperigheid 

Antihistaminica helpen bij symptomen van allergie. Sommige middelen, vooral oudere, veroorzaken slaperigheid. Voorbeelden zijn difenhydramine (Nustasium, R calm) en alimemazine (Theralene). Alcohol kan dat effect versterken.

De recentere antihistaminica zoals loratadine (merknaam Claritine), fexofenadine (Telfast) en cetirizine (Zyrtec) geven minder aanleiding tot die nevenwerking.

Hoestmiddelen: slaperigheid
Veel geneesmiddelen tegen droge hoest bevatten bestanddelen die de hoestreflex onderdrukken (bv. codeïne, dextrometorfaan). Die stoffen kunnen je eveneens slaperig maken, zij het niet allemaal in dezelfde mate. Alcohol kan dit effect nog versterken. Wellicht niet meteen problematisch wanneer je veilig thuis blijft, maar absoluut te mijden wanneer je nog met de auto de baan op moet.