Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Antibiotica

22 juni 2017
antibiotica

22 juni 2017

Sinds hun opkomst in de jaren 1940 hebben antibiotica al miljoenen levens gered. Door de resistentie van bepaalde bacteriën worden ze stilaan echter minder en minder doeltreffend.

Niet doeltreffend tegen virussen

Antibiotica zijn van cruciaal belang bij ernstige bacteriële infecties (meningitis, longontsteking, bloedvergiftiging,...). Ze hebben echter geen enkel effect op infecties die vanzelf genezen, noch op infecties van virale oorsprong, zoals griep, diarree of een simpele verkoudheid.

Opgelet voor overgebruik

Antibiotica doden bacteriën of verhinderen hun vermenigvuldiging. De bacteriën bouwen echter langzaamaan weerstand op tegen de antibiotica en worden dus hoe langer hoe resistenter. Hoe meer antibiotica er worden gebruikt, hoe sneller de resistentie zich ontwikkelt. In België worden er te veel antibiotica voorgeschreven: ons land is zelfs de 5e grootste gebruiker van antibiotica in Europa. Artsen schrijven vaak antibiotica voor wanneer dat niet nodig is.

Verkeerde behandelingsduur en dosis

Het hoge gebruik verklaart maar gedeeltelijk waarom er resistentie ontstaat. Hoe langer de duur van de behandeling of hoe groter de dosis, hoe hoger ook de kans op resistentie van de bacteriën waarop het antibioticum het niet gemunt heeft. Omgekeerd zal een te korte behandeling of te lage dosis alleen de zwakste bacteriën uitroeien. Daardoor krijgen de sterkere vrij spel. Die kunnen zich vervolgens vermenigvuldigen en moeilijker te behandelen infecties met zich meebrengen.

Te weinig doelgerichte antibiotica

De keuze van het antibioticum is eveneens belangrijk. Neem bijvoorbeeld breedspectrumantibiotica, die werkzaam zijn tegen verschillende soorten bacteriën. Deze kunnen in bepaalde gevallen nuttig zijn, maar worden vaak gebruikt zonder echte noodzaak, terwijl ze vlugger resistentie opwekken. Gebruik indien mogelijk dus liever een smalspectrumantibioticum, dat specifiek gericht is tegen de bacterie die verantwoordelijk is voor de infectie.

10 tips voor verstandig antibioticagebruik

  1. Vergeet niet dat antibiotica niet zijn opgewassen tegen virussen, zoals de griep of een verkoudheid.
  2. Vraag geen antibiotica aan uw arts als die er zelf geen voorschrijft.
  3. Schrijft de arts u antibiotica voor, vraag dan of dat echt nodig is.
  4. Als u antibiotica moet nemen, hou u dan nauwgezet aan de dosis en de duur van de behandeling.
  5. Neem de antibiotica op geregelde tijdstippen in en sla geen dosis over.
  6. Zet de behandeling voort tot het einde, zelfs als de symptomen verdwenen zijn.
  7. Gebruik geen antibiotica die thuis in de apotheekkast rondslingeren of die iemand anders voorgeschreven kreeg.
  8. Meld elke mogelijke bijwerking aan uw arts.
  9. Ga hygiënisch te werk in de keuken om infecties te vermijden. Was ook uw handen nadat u naar het toilet bent geweest of een baby hebt verschoond.
  10. Gebruik geen antibacteriële zeep of detergenten. Die verwijderen in geen geval alle bacteriën. Heel wat bacteriën zijn trouwens net nuttig.

Afdrukken Versturen via e-mail