Dossier

Dit effect heeft alcohol op onze gezondheid

03 februari 2022
alcohol en gezondheid

Wat gebeurt er precies in ons lichaam wanneer we drinken? Hoeveel calorieën krijg je binnen per drankje? Wanneer wordt alcohol problematisch of zelfs een verslaving? Je vindt alle antwoorden in dit dossier. En wil je na al deze informatie minder drinken, dan vertellen wij je bovendien hoe.

Caloriebommetjes

Hoewel alcoholgebruik kan leiden tot verminderde eetlust en op termijn zelfs ondervoeding (alcoholici hebben vaak zware tekorten in hun lichaam), wordt algemeen aangenomen dat je van alcohol zwaarder wordt. Toch wordt het aantal calorieën in een glas alcohol maar al te vaak onderschat. Ondanks dat de vermelding van de voedingswaarde op het etiket voor de meeste levensmiddelen sinds eind 2014 verplicht is, zijn alcoholhoudende dranken vrijgesteld van deze verplichting. 

In februari 2021 heeft de Europese Commissie haar Europees actieplan voor kankerbestrijding gepubliceerd, waarvan een van de belangrijkste beloftes is om tegen eind 2022 een verplichte vermelding van de lijst van ingrediënten en de voedingswaarden op de etiketten van alcoholhoudende dranken voor te stellen. Wij steunen dit idee, omdat in een tijd van veel overgewicht en zwaarlijvigheid in Europa, de informatie over voedingswaarde een cruciaal instrument zou moeten zijn om de consument te helpen om bewuste en gezonde keuzes in de supermarkt te maken. 

Voorlopig hoeven alcoholische dranken het aantal calorieën en suikers per 100 ml niet te vermelden. Toch zijn deze cijfers niet onbelangrijk in termen van calorie-inname, aangezien alcohol maar liefst 7 calorieën per gram bevat. Ter vergelijking: vet bevat 9 calorieën per gram. En het is niet alleen de alcohol zelf die het caloriegehalte van een alcoholische drank beïnvloedt. Ook de ingrediënten die in het productieproces worden gebruikt - zoals suiker, tarwe, gerst en druiven - dragen daaraan bij. Voorgemixte drankjes, die gemakkelijk in de supermarkt te krijgen zijn, kunnen daarom ook zeer calorierijk zijn. 

Hier volgt een overzicht per soort drank met het gemiddelde aantal kilocalorieën (bij een standaardhoeveelheid) en het equivalente aantal suikerklontjes. 


Gezien de hoeveelheid suiker in één glas, is het niet verwonderlijk dat alcoholische dranken in het rood staan in de voedselpiramide. Hetzelfde geldt voor sterk bewerkte producten rijk aan suikers, vetten en/of zout en waarvan is aangetoond dat zij schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid (bewerkte vleesproducten, frisdranken, snoep, gebak, snacks, fastfood, enz.). Zij zijn overbodig in een gezond voedingspatroon en zouden daarom slechts af en toe en in kleine hoeveelheden worden geconsumeerd.

Onderzoeken wijzen er ten slotte nog op dat het lichaam van mensen die veel drinken, minder vetten verbrandt. Het ziet het verbranden van alcohol als "dringender" dan het verbranden van je maaltijd. Daardoor worden de overtollige vetstoffen opgeslagen, meestal boven de buikspieren. Daarnaast bewegen mensen die veel drinken vaak ook minder, wat nog verder bijdraagt aan de gewichtstoename.

Dat is een extra gevaar, aangezien overgewicht het risico verhoogt op tal van andere aandoeningen, waaronder hartziektes, verhoogde bloeddruk, beroertes, luchtwegaandoeningen, artritis en bepaalde vormen van kanker.

 
Onze eisen
Alcoholische dranken zijn momenteel vrijgesteld van de verplichting om voedingswaarden te vermelden. Daarom vinden wij de huidige vrijstelling voor alcoholische producten onaanvaardbaar vanuit het oogpunt van de consument. 

De voedingswaarde moet zowel per 100 ml als per portie worden vermeld en er moet een volledige voedingswaardedeclaratie (niet alleen calorieën/energie) en een lijst van ingrediënten op de verpakking worden vermeld. 

De alcoholsector moet de consument kunnen informeren als hun product een van de meer gebruikelijke allergenen bevat. Maar aangezien zij niet verplicht zijn informatie over de ingrediënten te verstrekken, kunnen consumenten met allergieën voor minder gebruikelijke stoffen momenteel niet aan het etiket zien of een alcoholproduct zo'n allergeen kan bevatten. Het is daarom extra belangrijk dat deze informatie op het etiket onmiddellijk beschikbaar is voor de consument.  

Zoals aanbevolen door de Hoge Gezondheidsraad, moet ook het aantal standaardeenheden alcohol dat het bevat op de verpakking worden vermeld.