Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Pijnstillers

10 oktober 2018
pijnstillers

10 oktober 2018

Wilt u pijn verlichten, neem dan het juiste pilletje. Niet elke soort van pijn verdwijnt immers met dezelfde pijnstiller. Hou ook rekening met de mogelijke bijwerkingen van de verschillende soorten pijnstillers.

Paracetamol: eerste keuze

Paracetamol is de eerste keuze pijnstiller bij lichte tot ernstige pijnen zoals hoofdpijn, griep, tandpijn, enz. Ook bij sommige chronische aandoeningen zoals artrose en chronische rugpijn kan paracetamol verlichting brengen. Pijnstillers op basis van paracetamol worden goed verdragen en vertonen minder bijwerkingen dan acetylsalicylzuur (aspirine). Zo geeft het geneesmiddel geen aanleiding tot maagbloedingen. Verder wordt paracetamol als veilig beschouwd voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, op voorwaarde dat men het niet langer neemt dan enkele dagen en de voorgeschreven dosis niet overschrijdt. In uitzonderlijke gevallen kunnen pijnstillers met paracetamol huiduitslag veroorzaken. En zoals elk ander geneesmiddel is paracetamol ook gevaarlijk in te hoge doses. Bij een overdosis (symptomen zijn misselijkheid, braken, verwardheid en maag- en darmklachten) is dringende medische hulp absoluut nodig, ook als er nog geen symptomen zijn. Om een overdosis te vermijden, is het belangrijk dat u zich aan de voorgeschreven dosis houdt. Neem ook niet meer dan één type medicatie dat paracetamol bevat en hou uw geneesmiddelen uit de buurt van grijpgrage kinderhanden.

 

Acetylsalicylzuur: een beproefde pijnstiller

Acetylsalicylzuur, beter bekend onder de noemer “aspirine”, is al meer dan 100 jaar oud. Deze pijnstiller is aangewezen bij milde tot matige pijnen zoals hoofdpijn, griep, enz. In tegenstelling tot paracetamol heeft dit acetylsalicylzuur naast een pijnstillende en koortswerende werking, ook een (weliswaar in hoge doses) ontstekingsremmende werking. Daarenboven wordt deze pijnstiller in lagere doses soms ook voorgeschreven bij de preventie van hart- en vaataandoeningen. Hoewel acetylsalicylzuur een veelgebruikt geneesmiddel is, zijn er een aantal risico’s aan verbonden vooral bij het nemen van hoge doses en langdurig gebruik. Zo kan deze pijnstiller het maagslijmvlies beschadigen wat kan leiden tot kleine maagbloedingen en maagzweren. Verder kan het aanleiding geven tot buikpijn, misselijkheid, braken en een verstoorde vertering. Hoewel acetylsalicylzuur gebruikt kan worden bij de preventie van hart- en vaatziekten doordat het risico van de vorming van bloedklonters zal verminderen, is er een keerzijde aan die medaille: u zal langer bloeden en dus meer bloed verliezen bij verwondingen. Daarnaast is het middel niet aangewezen voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, kinderen, personen met een nieraandoening en personen met astma of netelroos.

 

Combinatiepijnstillers: liever niet

Combinatiepijnstillers bevatten meer dan één actief bestanddeel: aan de basisstof wordt een andere stof zoals codeïne (alleen op voorschrift), cafeïne of vitamine C toegevoegd. Deze associaties zouden de pijnbestrijding verbeteren. Of dat met cafeïne of vitamine C ook zo is, is twijfelachtig. Het is hoe dan ook veiliger om te kiezen voor een enkelvoudige pijnstiller. Met combinatiepreparaten neemt de kans op bijwerkingen immers toe. Voor zwangere vrouwen, kinderen en ouderen zijn associaties sowieso taboe.

 

Ontstekingsremmers

De meeste niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) of gewoonweg ontstekingsremmers zijn enkel verkrijgbaar op voorschrift. Er zijn echter twee uitzonderingen: ibuprofen en naproxen (bij lage doses). Ontstekingsremmers werken pijnstillend, koortswerend en bij hogere doses gaan ze ontstekingen tegen. Ze worden vooral gebruikt bij behandelingen van voortdurende of regelmatig terugkerende pijn die gepaard gaat met ontstekingen. Ook na een heelkundige ingreep geeft men soms ontstekingsremmers. Wegens de verschillende bijwerkingen van NSAID’s blijft paracetamol echter de eerste keuze bij pijn en koorts. De mogelijke bijwerkingen zijn ongeveer dezelfde als bij acetylsalicylzuur: het geneesmiddel kan het maagslijmvlies aantasten, mogelijke reacties van overgevoeligheid uitlokken en de nieren beschadigen. Verder is het middel niet geschikt voor zwangere vrouwen. Voor moeders die borstvoeding geven, is er geen direct gevaar. NSAID's verhogen verder de kans op hartinfarct en beroerte.

 

Pijnstillers veilig gebruiken

Nog enkele tips om veilig om te gaan met pijnstillers:

  • Pijnstillers stillen de pijn, maar nemen de oorzaak niet weg. Raadpleeg dus een arts als de pijn aanhoudt of verergert. 
  • Welke pijnstiller u ook neemt, maak er enkel gebruik van voor een korte periode (bij voorkeur niet langer dan 10 dagen). 
  • Gebruik de laagst mogelijke, effectieve dosis. 
  • Lees aandachtig de bijsluiter. 

Afdrukken Versturen via e-mail