Dossier

Digitale woordenlijst

13 augustus 2019
Woordenlijst Test Connect

13 augustus 2019
Verdwaald in de jungle van digitale termen? Test Connect biedt een verklarende woordenlijst van de voornaamste technische termen uit het magazine. Kies een letter en klik op het woord in kwestie om de definitie te lezen. Klik daarna op "Terug naar begin" om een andere term te kiezen.

A B C

 

A

 

B

 

C

 

 

Access point

 

Toegangspunt om een (extra) draadloos netwerk te creëren. Deze functie zit ingebouwd in je (modem)router thuis, maar het kan ook een apart toestel zijn. In dat geval verbind je het toestel met je router en plaats je het in een ruimte waar wifi nodig is. Ook publieke plaatsen zijn vaak uitgerust met access points.

 

Account


Identificatie die een gebruiker toegang verleent tot een internetdienst (e-mail, sociaalnetwerksite …). Om zich aan te melden heeft hij vaak een gebruikersnaam en wachtwoord nodig.

 

Adblocker


Een stuk software dat je toelaat om webadvertenties te blokkeren. Adblockers krijgen vaak de kritiek dat ze broodroof plegen op gratis websites die volledig afhangen van hun inkomsten uit advertenties.

 

Add-on


Programma dat extra functionaliteit aan een bestaand programma toevoegt. Bekendste voorbeeld zijn de browser add-ons die bv. ondersteuning voor bepaalde videoformaten toevoegen. Wordt ook extensie genoemd.

 

Adware


Software die gerichte reclame toont. Adware neemt vaak de vorm aan van een toolbar (werkbalk boven in je browser) die dikwijls als extra optie bij de installatieprocedure van een ander programma wordt aangeboden. Vergeet je deze optie uit te schakelen, dan wordt je bestookt met vervelende advertenties. Adware is vaak moeilijk te verwijderen.

 

Algoritme

 
Geheel van acties die worden uitgevoerd om een bepaald probleem op te lossen. Algoritmes komen voor in tal van programma's, de werking van computers, tekstverwerking, fotobewerking enzovoort.

 

Amoled

 

Type smartphonescherm waarvan elke pixel zijn eigen licht uitzendt. In tegenstelling tot een lcd-scherm is er dus geen achtergrondverlichting nodig, wat een besparing op plaats en autonomie inhoudt. Amoled is bedoeld om intense en contrasterende beelden weer te geven. “Super-amoled” is een commerciële term die betrekking heeft op Samsung-touchscreens.

 

ANSI-lumen

 

Waarde waarin de lichtopbrengst van een projector wordt uitgedrukt. Hoe hoger deze waarde, hoe beter het beeld goed zichtbaar blijft in ruimtes met (veel) omgevingslicht.

API


Afkorting van Applications Programming Interface. Een systeem dat verbindingen tussen verschillende programma's mogelijk maakt zodat die gegevens kunnen uitwisselen. Zijn eigenaar kan het gebruik ervan eventueel verkopen of aanbieden. Zo wordt de vertaal API van Microsoft bv. gebruikt door de ontwikkelaars van de app iTranslate: door het als een dienst te gebruiken hoeven ze geen eigen vertaalmachine te ontwikkelen.

 

Android 


Door Google ontwikkeld besturingssysteem voor mobiele toestellen dat wereldwijd het meest wordt gebruikt.

Terug naar begin


Back-up


Een reservekopie van bestanden, die idealiter op regelmatige basis en op meerdere opslagmedia wordt gemaakt.

 

Batterijcapaciteit


Geeft aan hoeveel energie een batterij opslaat en wordt uitgedrukt in Wh (Wattuur). Afhankelijk van het verbruik van het toestel kan je hiermee de gebruiksduur of batterij-autonomie berekenen. Verbruikt je toestel bv. 4 Watt (een smartphone in vol verbruik) en heeft je batterij een capaciteit van 7,2 Wh dan zal deze 1,8 uur (7,2 Wh/4 Watt) meegaan.

 

Bestandscompressie


Het kleiner maken van bestanden door overbodige gegevens uit die bestanden te ontdubbelen (compressie zonder kwaliteitsverlies, bv. zippen), of te verwijderen (compressie met kwaliteitsverlies, bv. een jpg-bestand).

 

Bestandsextensie

 

Dankzij het bestandsformaat, dat aan zijn extensie (.doc,.mp4,.jpg ...) kan worden herkend, kunnen programma's en apparaten de gegevens in een digitaal bestand interpreteren en gebruiken.


Bestandsformaat


Elk type van digitaal bestand is op een specifieke manier opgebouwd. Het bestandsformaat, te herkennen aan de extensie (doc, jpg ...), zorgt ervoor dat programma’s en toestellen weten op welke manier ze de gegevens uit het digitale bestand moeten interpreteren en gebruiken.

 

Bestandssysteem


Systeem dat aangeeft hoe bestanden op een gegevensdrager (bv. USB-stick of externe harde schijf) moeten worden opgeslagen en hoe ze moeten worden gelezen. Voor Windows zijn NTFS en FAT32 de populairste bestandssystemen, voor Mac is dat HFS+. 


Besturingssysteem


Soms ook kort OS genoemd (naar het Engelse Operating System). Is de software die de hardware van je computer of mobiele toestel bestuurt en zorgt voor een platform om andere programma’s op te laten werken. Bekende voorbeelden zijn Windows, Mac OS en Linux, iOS en Android.

 

Big data

 

Term die verwijst naar de grootschalige analyse van enorme hoeveelheden gegevens, meestal in real time.

 

Bijlage


Bestand (document, foto, video …) dat wordt toegevoegd aan een e-mail. In de meeste gevallen kan je tot 10 MB aan bijlagen toevoegen.

 

Bladwijzer


Een koppeling die in je browsergeheugen wordt opgeslagen en zo het terugvinden van een webpagina vergemakkelijkt. Ook bekend als "favoriet" of "bookmark".

 

Bloatware

 

Ongewenste software die onnodig veel opslag- en geheugenruimte inneemt en die veel rekenkracht vereist om te kunnen werken.

 


Bluetooth


Communicatiestandaard die draadloze uitwisseling van gegevens mogelijk maakt tussen twee apparaten (computers, telefoons, printers, toetsenborden ...) op korte afstand.

 

Bot(net)


Een bot is een vorm van malware die een hacker in staat stelt om de besturing van een groot aantal computers over te nemen. Die computers vormen een botnet, een netwerk van met malware besmette computers (zgn. zombiecomputers) dat op commando van de hacker verschillende taken kan uitvoeren, zoals websites lam leggen door die massaal te bezoeken (Denial of Service-aanval).

 

Browserextensie


Een klein programma dat extra functies aan je browser toevoegt. In Firefox worden ze "add-ons" genoemd, in Chrome, Edge en Safari "extensies". Adblockers zijn de populairste.

 

Browser hijacker

 

Een vaak bijzonder hardnekkige vorm van malware die je browser kaapt ("to hijack" in het Engels) door je zoekmachine en startpagina aan te passen, of die de zoekopdrachten vanuit je vertrouwde zoekmachine doorstuurt naar andere pagina’s. Het doel van deze malware is geldgewin via advertenties op de pagina’s waarnaar je wordt doorgestuurd, of het verkopen van je persoonlijke informatie.

Terug naar begin 

 

Capaciteit


Duidt op de hoeveelheid gegevens (bytes) er op een drager kunnen worden opgeslagen. Het verschil tussen de geadverteerde capaciteit (1 GB = 1000 MB) en de beschikbare ruimte in Windows Verkenner (1 GB = 1024 MB) ontstaat doordat beide een verschillende definitie hanteren voor 1 GB.


Cloud


Technologie die toelaat om gegevens en bestanden te bewaren op een server die zich op afstand bevindt, en dus niet op je toestel zelf. De voordelen zijn voornamelijk de toegankelijkheid van die bestanden en het gemak waarmee ze gedeeld kunnen worden.

 

Composiet


Analoge verbinding die de overdracht van een videosignaal tussen twee apparaten in standaard definitie (SD) beschrijft. De ronde, gele cinch-aansluiting is terug te vinden op oudere video-apparatuur.

 

Compressieformaat

 

Bestandsformaat dat gebruikmaakt van datacompressie, en dus door het weglaten van redundantie de bestandsgrootte kan terugdringen. Voorbeelden zijn zip- (archief), mp3- (audio) en mp4-bestanden (video).

 

Configuratiescherm


Onderdeel van de gebruikersomgeving in Windows waar je verschillende computerinstellingen kunt wijzigen, zoals toegankelijkheid of internettoegang.

 

Contrastratio

 

De verhouding tussen het helderste wit en het diepste zwart bij een projector. Een hoge contrastratio zorgt voor meer detail in kleurtinten en in principe dieper zwart.

 

Converteren

 

Het wijzigen van het formaat van een bestand, d.w.z. de manier waarop het is gecodeerd. Dit resulteert in het wijzigen van de bestandsextensie (bv. van een .png-afbeelding naar .jpg). Meestal wordt een bestand geconverteerd om het compatibel te maken met specifieke software die niet in staat is het oorspronkelijke formaat te lezen.


Cookie


Klein tekstdocument met een unieke code dat door websites op je computer wordt geplaatst. Sommige cookies zijn functioneel: ze houden bv. je gebruikersnaam bij zodat je niet telkens moet inloggen. Andere cookies daarentegen, zgn. tracking cookies, zijn gemaakt om je surfgedrag te registreren en gerichte reclameaanbiedingen te kunnen sturen.

 

C-partitie


Een harde schijf wordt ingedeeld in meerdere delen of partities, die bij Windows-computers elk worden aangeduid met een letter. De eerste partitie op de eerste harde schijf krijgt de letter C. Het besturingssysteem wordt standaard op de C-partitie geïnstalleerd. De letters A en B waren voorbehouden voor de intussen verdwenen diskettestations.

 

Cryptomining

 

Het genereren (“minen”) van digitale munten, bv. bitcoins (zie ook "Cryptomunten"). Hiervoor rekenen krachtige computers wiskundige formules uit. Criminelen kunnen ook (de rekenkracht van) je computer of smartphone misbruiken om cryptomunten te minen. Dit gebeurt op de achtergrond en zorgt dat je toestel trager wordt en meer verbruikt.

 

Cryptomunten

 

Digitale valuta die, net zoals gewoon geld, kunnen worden gebruikt voor waardeoverdracht. Hierbij wordt cryptografie (in de vorm van de blockchain-technologie) gebruikt om de transacties te beveiligen.

 

CSAM

 

Systeem dat de toegang tot de elektronische diensten van de Belgische overheid regelt. Een voorbeeld is de dienst die je toegang verleent tot Tax-on-web via een identiteitskaartlezer.

 

CSV


Bestandstype waarbij de waarden gescheiden worden door komma’s ("Comma-Seperated Values"). Tekst en getallen die zijn opgeslagen als csv-bestand, zijn makkelijk te verplaatsen tussen verschillende programma’s. Een lijst met contactpersonen in csv-indeling kan je bv. openen met Excel en in tabelvorm laten weergeven.

Terug naar begin