Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Hartaanval

01 februari 2016
Hartinfarct

01 februari 2016

Een hartaanval (ook hartinfarct genoemd) kan levensbedreigend zijn. Wat gebeurt er precies? Hoe kunt u zo'n aanval herkennen en – het belangrijkste – hoe kunt u juist reageren?

Bij een hartaanval blokkeert een van de slagaders die het hart van bloed en zuurstof voorzien (de zogenoemde kransslagaders). Daardoor wordt dat gedeelte van het hart beschadigd.
De blokkering kan het gevolg zijn van plaque (vetachtige stoffen, zoals cholesterol) dat zich tegen de wand vastzet. Die plaque kan zoveel ruimte in beslag nemen dat de aders toeslibben en er nog onvoldoende zuurstof bij de hartspier komt. Men spreekt dan van "atherosclerose" (of aderverkalking).
Een andere mogelijkheid is dat bloedklonters de (vernauwde) kransslagaders blokkeren. Dat wordt een "trombose" genoemd. De meeste hartaanvallen ontstaan op die manier.
Een hartaanval kan leiden tot een hartstilstand. Door een soort kortsluiting stopt het hart dan met het bloed doorheen het lichaam te pompen. Maar als de bloedtoevoer stopt, stopt ook het zuurstoftransport. Daardoor leidt een hartstilstand binnen een paar seconden tot bewusteloosheid. De hersenen reageren immers als eerste orgaan op het zuurstoftekort. Door een te langdurig zuurstoftekort kunnen organen afsterven en volgt uiteindelijk de dood.

 

Wat zijn de mogelijke symptomen van een hartaanval?

  • Een onaangename druk op de borst of het gevoel dat die wordt samengedrukt. Dit gevoel kan enkele minuten aanhouden, of weggaan en weer terugkomen.
  • Een licht gevoel in het hoofd, flauwvallen, zweten, misselijkheid, duizeligheid en kortademigheid.
  • Pijn in de schouder, nek, kaak, armen en rug.
  • Onverklaarbare angst, slapte, vermoeidheid.
  • Hartkloppingen, koud zweet of een bleke huid.

 

Aarzel niet om een AED te gebruiken als iemand plots bewusteloos neervalt

Als de persoon niet meer reageert en niet meer normaal ademt, moet meteen het Europese noodnummer 112 worden gebeld. Breng het slachtoffer dus niet zelf naar het ziekenhuis.

Als er geen AED (automatische externe defibrillator) in de buurt hangt, is het heel belangrijk dat u ondertussen begint te reanimeren.

Maar als er wel een AED voorhanden is, moet u niet aarzelen om dat toestel te gebruiken, u kunt er misschien een mensenleven door redden. Aangezien het hart bij een hartaanval meestal niet echt stilstaat maar "fibrilleert" (trilt door chaotische elektrische prikkels), kan zo'n toestel dat corrigeren met een elektrische schok. De AED analyseert het hartritme en beslist zelf of zo'n stroomstoot al dan niet nuttig is. Als dat niet het geval is, gebeurt er niets. U moet dus geen enkele medische beslissing nemen en hoeft ook niet bang te zijn dat u het toestel verkeerd of onnodig gebruikt. Denk vooral niet "iemand anders kan het beter dan ik", u kunt niets verkeerd doen. Zie het stappenplan hieronder (foto's verstrekt door het Rode Kruis-Vlaanderen).

 

Stap 1

Is iemand plots bewusteloos neergevallen? Controleer dan meteen of het slachtoffer nog reageert en normaal ademt. Zo niet komt het erop aan snel in te grijpen. Elke minuut telt. De kans op overleven daalt elke minuut met ongeveer 10%.

 

Stap 2

  • Vraag iemand anders om de hulpdiensten op te bellen (112).
  • Laat iemand het AED-toestel halen.
  • Start in afwachting meteen met de reanimatie van het slachtoffer: voer 30 keer een borstcompressie uit, gevolgd door 2 mond-op-mondbeademingen.

 

Stap 3

Trek de verzegelde doos van de AED open. Het ene toestel begint vanzelf met gesproken instructies, het andere moet u eerst aanzetten. Luister rustig naar wat de stem u uitlegt.

 

Stap 4

 

Een stem legt uit waar u de twee zelfklevende elektroden op het lichaam moet aanbrengen. Het slachtoffer zal dan, indien dat nuttig blijkt, een elektrische schok krijgen, ofwel automatisch ofwel nadat men u heeft gevraagd om daarvoor op een knop te drukken. Hou daarom alle omstanders op afstand, niemand mag het slachtoffer aanraken, anders is de stroomstoot minder efficiënt. Begint het slachtoffer niet opnieuw normaal te ademen, dan is reanimatie aangewezen. De meeste toestellen begeleiden u ook daarbij. De AED herhaalt de analyse om de twee minuten.

 

Stap 5

Als het slachtoffer weer bij bewustzijn komt, probeer hem of haar dan te kalmeren en in een comfortabele positie te leggen. Het is belangrijk dat het slachtoffer zo weinig mogelijk beweegt en zeker geen lichamelijke inspanningen doet.

Tip: u kunt bij het Rode Kruis-Vlaanderen terecht voor een opleiding reanimeren en defibrilleren. U moet daar slechts 3 uur voor uittrekken (www.hartveilig.be; www.rodekruis.be).


Afdrukken Versturen via e-mail