Dossier

Pijn op de borst: niet altijd het hart

03 oktober 2012
pijn-op-de-borst

03 oktober 2012

Pijn op de borst is niet altijd ernstig. Toch mag u ze nooit negeren. Vooral niet als ze hevig is en gepaard gaat met andere symptomen zoals duizeligheid of ademhalingsmoeilijkheden.

In de Westerse landen is één spoedopname op vier te wijten aan pijn op de borst. De artsen weten dat die pijn niet altijd wijst op een ernstig probleem, maar vele mensen vrezen steevast het ergste. Hevige, soms plots opkomende pijn ter hoogte van de borstkast, de ademhaling die eventueel moeizamer verloopt ... Daarbij denkt men meteen aan een infarct of in elk geval een hartprobleem.

Moet u dan echt ogenblikkelijk naar de spoeddienst? Dat kan zinvol zijn, want als er iets ernstigs aan de hand is, is een snelle interventie door een medisch team cruciaal. In vele gevallen heeft die pijn echter niets te maken met het hart. Een klein overzicht van wat er zoal aan de hand kan zijn.

De grote lichaamsslagader begeeft het

De aorta is de belangrijkste lichaamsslagader. Hij vangt het bloed van het hart op en voert dat naar alle delen van het lichaam (behalve de longen). De aortawand is dik en bestaat uit drie lagen. Bij een aortadissectie scheurt de binnenwand van de aorta. Door deze scheur wordt het bloed tegen de middelste wand gestuwd. Het bloed - dat wordt voortgestuwd door de druk in de slagaders - dringt dan tussen de wanden, met onder meer het risico dat de buitenste laag scheurt en er een inwendige bloeding ontstaat. Dit probleem is zeer zeldzaam, maar zeer ernstig. Het kan zowel het gevolg zijn van een slecht gecontroleerde hoge bloeddruk als van een ongeval.

De symptomen bestaan uit hevige pijn in de borststreek en rug, ademhalingsmoeilijkheden en soms ook bewusteloosheid.

De longen zijn ziek

Het longvlies of de pleura, het vlies rond beide longen, kan ontsteken. Zo'n pleuritis kan diverse oorzaken hebben, waaronder een longontsteking. De symptomen zijn abrupte pijn in een deel van de borstkas, het gevoel dat er gewicht drukt op de borst, koorts, droge hoestbuien. De pijn kan variëren wanneer de patiënt van houding verandert en wordt erger als hij of zij hoest of ademhaalt.

Verder kan er sprake zijn van een longembolie. Dat is te wijten aan een klonter die in het bloedvatenstelsel circuleert en zich nestelt in een vertakking die de longen bedient, waardoor die vertakking verstopt raakt. Deze keer is het het longweefsel dat niet meer van bloed wordt voorzien en afsterft. Een longembolie komt vaak voor. Ze kan dodelijk zijn en vergt dus een onmiddellijke behandeling. Symptomen zijn abrupte en hevige pijn, die erger wordt bij het inademen of hoesten. Ook buiten adem zijn, bloed spuwen en hartkloppingen kunnen wijzen op een longembolie.

Sommige andere longziekten, zoals pulmonale arteriële hypertensie (abnormale hoge bloeddruk in de longvaten) en pneumothorax (lucht in de pleuraholte waardoor de long inklapt), veroorzaken pijn die lijkt op de pijn bij een hartinfarct.

De maag en darmen laten van zich horen

(Zuur) maagsap kan vanuit de maag terugvloeien in de slokdarm en daar pijn en een ontsteking veroorzaken. Normaal gezien opent de afsluitspier tussen slokdarm en maag zich enkel om voedsel of ingeslikte lucht door te laten. Werkt die spier slecht, dan opent ze ook op andere momenten en laat ze maagvocht terug naar de slokdarm vloeien. Brandend maagzuur, maar ook een maagzweer, kunnen onder meer leiden tot een pijnlijk, branderig gevoel onder het borstbeen, dat soms gepaard gaat met oprispingen.

Bij galsteenkolieken zijn de galwegen geblokkeerd. De pijn duikt plots op en kan hevig zijn met krampen of het gevoel dat er een bankschroef wordt aangedraaid of dat er iets scheurt. De pijn straalt soms uit naar de rug en kan gepaard gaan met misselijkheid of braken. De pijn kan ook de diepe ademhaling blokkeren.

Spieren en ribben als boosdoeners

Ook spieren en ribben kunnen hevige pijn veroorzaken. Denk maar aan een gebroken rib, een geknelde zenuw, costochondritis (ontsteking van het kraakbeen van de ribben), acute spierpijn of chronische pijnproblemen zoals artrose of fibromyalgie.

Het probleem dat tussen de oren zit

Een paniekaanval is een vorm van angst die aanleiding kan geven tot hevige pijn in de borstkas. Volgens de bronnen zou 10 tot 20 % van alle spoedopnames voor pijn in de borststreek hiermee te maken hebben. Deze pijn gaat vaak gepaard met angst, hartkloppingen, versnelde ademhaling en overmatig zweten.

Luister naar uw lichaam

Wie pijn in de borststreek heeft, kan uiteraard moeilijk zelf uitmaken of die pijn te wijten is aan een hartprobleem of niet. Vooral als het de eerste keer is. Indien de pijn in de borststreek

  • langer dan 20 minuten aanhoudt of om het uur terugkomt;
  • en/of indien de pijn uitstraalt naar de keel, de kaken, de armen of de schouders;
  • en/of indien u door de pijn een algehele malaise krijgt, zweet, kortademig of duizelig wordt;

bel dan het nummer 112 of uw huisarts (indien die sneller ter plaatse kan zijn).

Factoren die het risico verhogen zijn leeftijd, roken, overgewicht, hoge bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte, voeding met veel verzadigde vetten, diabetes, familiale voorgeschiedenis met hartaandoeningen, gebrek aan lichaamsbeweging, een hartaanval of hartchirurgie in het verleden of lijden aan hartkramp.

Let wel op, de afwezigheid van risicofactoren sluit een hartaanval bij pijn op de borst niet uit.


Afdrukken Versturen via e-mail