Nieuws

Geen haast om studiejaren af te kopen

03 oktober 2018

03 oktober 2018
De nieuwe regeling voor de regularisatie van studiejaren met het oog op een hoger pensioen is een feit. Momenteel loopt een overgangsregeling die aantrekkelijk lijkt door de lagere financiële voorwaarden. Vanaf 2019/2020 wordt het sowieso (veel) duurder. Maar spring beter niet te snel op de trein.

Alle toekomstige gepensioneerden hebben de mogelijkheid om een bijdrage te storten waardoor hun studiejaren zullen meetellen in de berekening van het wettelijke rustpensioen en dus tot een hoger pensioen zullen leiden. 

Voor wie regulariseert binnen tien jaar na het behalen van het diploma, werd het basisbedrag om één studiejaar af te kopen vastgelegd op € 1 500 (dat bedrag zal in de praktijk jaarlijks wat stijgen want het wordt geïndexeerd).

In het stelsel van de werknemers levert één jaar regulariseren op jaarbasis € 266,67 bruto extra op indien je een pensioen als alleenstaande zult trekken en € 333,33 indien je pensioen tegen het gezinstarief zal worden berekend.

In het stelsel van de ambtenaren is er geen vast bedrag. Hoe hoger het loon dat als basis dient voor de berekening van je pensioen, hoe méér de regularisatie opbrengt. 

Wie pas na die tien jaar afkoopt, moet een hogere bijdrage betalen. Hoe langer je wacht, hoe hoger het bedrag. Voor een loontrekkende en een zelfstandige gaat het om (de bedragen zullen jaarlijks worden geïndexeerd):

  • € 2 250 bij een afkoop na 10 à 19 jaar;
  • € 2 550 bij een afkoop na 20 à 29 jaar;
  • € 2 775 bij een afkoop na 30 à 39 jaar;
  • € 2 925 bij een afkoop na 40 jaar.

Voor de meeste mensen zal de echte financiële last van de afkoop wel lager liggen dan het bedrag dat ze ervoor uittrekken. De regularisatie kan via je belastingaangifte immers van je beroepsinkomsten worden afgetrokken, waardoor de fiscus je dus op een kleiner bedrag zal belasten.

Let wel: als je bij je pensionering aan een volledige loopbaan komt (45 jaar of soms minder volgens je statuut), brengen de geregulariseerde studiejaren helemaal niets op. 

Wat is er veranderd in vergelijking met vroeger?

Voor werknemers bestond de mogelijkheid van afkoop vroeger alleen binnen de eerste tien jaar nadat ze hun diploma hoger onderwijs hadden behaald. Voortaan is afkoop echter op elk ogenblik mogelijk tot vlak voor het pensioen.

Voor ambtenaren telden de studiejaren tot nog toe gratis mee in de berekening van hun pensioen. De zogenoemde gratis bonificatie gold voor het diploma dat vereist was voor de functie die ze uitoefenden. Voortaan moeten echter ook de ambtenaren geld op tafel leggen voor de regularisatie. In principe althans, want er zijn nog altijd gevallen waarin afkoop voor hen niet nodig is of slechts in beperkte mate. De gratis bonificatie blijft namelijk volledig van toepassing voor ambtenaren die uiterlijk op 1/12/2018 aan de voorwaarden voldoen om vervroegd met pensioen te gaan, of die op 1/12/2017 reeds in het systeem zaten van voltijdse of deeltijdse disponibiliteit voorafgaand aan het pensioen (of aan de voorwaarden voldeden om dat systeem te kunnen aanvragen). Voor alle anderen blijft de gratis bonificatie ten dele meetellen, pro rata volgens het aantal jaar dat ze op 1/12/2017 reeds gevorderd waren in wat voor hun functie als een volledige loopbaan wordt beschouwd. 

De overgangsregeling

Er geldt een overgangsregeling tot 30/11/2020. Daardoor krijgt al wie al meer dan tien jaar is afgestudeerd, alsnog de mogelijkheid om studiejaren af te kopen, tegen een lager tarief dan het normale tarief. Het volstaat namelijk om per jaar dat je wilt regulariseren, het vaste bedrag van € 1 500 te betalen, ongeacht hoeveel jaar het al is geleden dat je bent afgestudeerd. En voor de ambtenaren volstaat zelfs € 1 275 voor een afkoop uiterlijk op 30/11/2019.

In de praktijk riskeer je niets of amper iets over te houden

Het extrabedrag dat je dankzij de afkoop boven op je normale pensioen krijgt, is een brutobedrag. Anders gezegd, dat is niet wat de afkoop je werkelijk opbrengt. Maar het nettobedrag is niet altijd makkelijk te berekenen. Je moet daarvoor alles weten over de berekening van de sociale bijdragen en de belasting op de pensioenen, en die regels zijn complex.

Ambtenaren kunnen op de website mypension.be een idee krijgen van wat een regularisatie netto voor hen kan opbrengen. Voorlopig kan dat alleen voor hen. Werknemers zullen nog wat geduld moeten oefenen vóór die info ook voor hen online beschikbaar is, maar zij kunnen nu wel een aanvraag indienen om dat voor hen te laten berekenen. Ze moeten daarvoor alle info over hun studieperiode bezorgen (bewijs van diploma, datum van uitreiking …).

Let wel! In die simulatie op mypension.be kan geen rekening worden gehouden met eventuele andere inkomsten naast je wettelijke pensioen (bv. een groepsverzekering of een bijverdienste) of met een eventuele tweede woning. Daardoor kan het zijn dat een afkoop die interessant lijkt, netto een (veel) kleinere verhoging van het pensioen zal opleveren, of het tegenovergestelde.

Wat veel mensen niet beseffen, is dat ze riskeren niets of amper iets over te houden aan hun afkoop door de anomalieën die de huidige regels bevatten. Dat vinden wij onaanvaardbaar. 

Wacht nog als je pensioen nog veraf is!

Wij hopen dat de regering de berekeningmethodes snel aanpast. Wij hebben de ministers van Pensioenen, Sociale Zaken en Financiën daarover geïnterpelleerd. We kregen te horen dat naar een oplossing wordt gezocht, maar tot dusver is nog niets concreets uit de bus gekomen.

Voor ons moet één euro extra aan brutopensioen altijd tot een hoger nettopensioen leiden. Ook mag wat de regularisatie opbrengt, niet kleiner zijn voor een lager dan voor een hoger pensioen. Verder moet het extrabedrag dankzij de afkoop van studiejaren zoals het nu wordt aangekondigd, behouden blijven zelfs wanneer de pensioenberekening in de toekomst wordt aangepast. Het is cruciaal dat de burger de zekerheid heeft dat wanneer de regularisatie op een gegeven ogenblik interessant lijkt, dat zo blijft.

Op dit ogenblik raden wij dit aan:

  • Voer voorlopig beter geen regularisaties uit als je nog méér dan een jaar van je pensioen af bent. Er is sowieso geen haast bij voor je: je hebt nog tot eind november 2020 om te kunnen profiteren van de overgangsregeling (slechts € 1 500 per studiejaar, met voor ambtenaren de mogelijkheid om tot eind november 2019 15 % extra korting te genieten).

  • Ga je echter binnen afzienbare tijd met pensioen, dan is het wel een goed idee om nu een regularisatie aan te vragen. Die aanvraag verplicht je tot niets. Je moet pas beslissen om al dan niet effectief studiejaren af te kopen nadat je alle informatie hebt gekregen van de Federale Pensioendienst (aantal studiejaren dat je kunt afkopen, afkoopbedrag en impact op je brutopensioen). En op dat ogenblik heb je enkele maanden de tijd. Let wel: om fiscale redenen betaal je het afkoopbedrag het best in een jaar waarin je voor het overgrote deel van de tijd nog hebt gewerkt. In dat geval kan de regularisatiebijdrage immers van je loon worden afgetrokken, en dat brengt meer op dan wanneer ze van je pensioen wordt afgetrokken (aangezien dat bedrag lager is en dus minder zwaarder wordt belast).