Nieuws

Afkoop van studiejaren: vraag wat het je zal opbrengen

10 oktober 2019

10 oktober 2019
Voor de regularisatie van studiejaren met het oog op een hoger pensioen loopt nog altijd een overgangsregeling die aantrekkelijk lijkt door de lagere financiële voorwaarden. Vraag wat je eraan zou kunnen overhouden. Ambtenaren doen dat zelfs het best vóór eind november 2019.

Alle toekomstige gepensioneerden hebben de mogelijkheid om een bijdrage te storten waardoor hun studiejaren zullen meetellen in de berekening van het wettelijke rustpensioen en dus tot een hoger pensioen kunnen leiden (jammer genoeg is dat niet altijd het geval). 

Zo’n regularisatie kan hoe dan ook alleen iets opbrengen voor wie bij zijn pensionering nog niet aan een volledige loopbaan komt (45 jaar of soms minder volgens je statuut).

Voor wie regulariseert binnen tien jaar na het behalen van het diploma, komt het bedrag om één studiejaar af te kopen neer op € 1 530 (geïndexeerd bedrag, geldig in oktober 2019).

Wie pas na die tien jaar afkoopt, moet een hogere bijdrage betalen. Hoe langer je wacht, hoe hoger het bedrag. Voor een werknemer en een zelfstandige kan het oplopen tot zowat € 3 000.

Met een overgangsregeling

Er geldt een overgangsregeling tot 30/11/2020. Daardoor krijgt al wie al meer dan tien jaar is afgestudeerd, alsnog de mogelijkheid om studiejaren af te kopen tegen een lager tarief dan het normale tarief. Het volstaat namelijk om per jaar dat je wilt regulariseren, het laagste bedrag te betalen, ook al is het al méér dan tien jaar geleden dat je je diploma hebt behaald. 

  • Voor werknemers en zelfstandigen betekent dat momenteel € 1 530 per studiejaar. 
  • Voor ambtenaren wordt bij een aanvraag tot afkoop uiterlijk op 30/11/2019 een korting toegekend van 15 %. Dus voor hen volstaat zolang € 1 300,50 per studiejaar; daarna geldt hetzelfde bedrag als voor werknemers.

Let wel: tijdens de overgangsregeling kunnen werknemers en zelfstandigen die hun studies meer dan tien jaar geleden hebben afgemaakt, alleen studiejaren van na hun 20e verjaardag afkopen.

Fiscaal aftrekbaar

Voor de meeste mensen zal de echte financiële last van de afkoop wel lager liggen dan het bedrag dat ze ervoor uittrekken. De regularisatie kan via je belastingaangifte immers van je beroepsinkomsten worden afgetrokken, waardoor de fiscus je dus op een kleiner bedrag zal belasten.

Ambtenaren: een geval apart

Voor ambtenaren telden de studiejaren vroeger gratis mee in de berekening van hun pensioen. De zogenoemde gratis bonificatie gold voor het diploma dat vereist was voor de functie die ze uitoefenden. Nu moeten ook de ambtenaren geld op tafel leggen voor de regularisatie. In principe althans, want er zijn nog altijd gevallen waarin afkoop voor hen niet nodig is of slechts in beperkte mate. De gratis bonificatie blijft namelijk volledig van toepassing voor ambtenaren die uiterlijk op 1/12/2018 aan de voorwaarden voldeden om vervroegd met pensioen te gaan, of die op 1/12/2017 reeds in het systeem zaten van voltijdse of deeltijdse disponibiliteit voorafgaand aan het pensioen (of aan de voorwaarden voldeden om dat systeem te kunnen aanvragen). Voor alle anderen blijft de gratis bonificatie ten dele meetellen, pro rata volgens het aantal jaar dat ze op 1/12/2017 reeds gevorderd waren in wat voor hun functie als een volledige loopbaan wordt beschouwd. 

Hoeveel extra pensioen brengt dat op?

  • In het stelsel van de werknemers en zelfstandigen levert één jaar regulariseren op jaarbasis vandaag de dag € 271,76 bruto op indien je een pensioen als alleenstaande zult trekken en € 339,70 indien je pensioen tegen het gezinstarief zal worden berekend.
  • In het stelsel van de ambtenaren is er geen vast bedrag. Hoe hoger het loon dat als basis dient voor de berekening van je pensioen, hoe méér de regularisatie opbrengt. 

In de praktijk riskeer je niets of amper iets over te houden

Het extrabedrag dat je dankzij de afkoop boven op je normale pensioen krijgt, is een brutobedrag. Anders gezegd, dat is niet wat de afkoop je werkelijk opbrengt. 

Maar het nettobedrag is niet altijd makkelijk te berekenen. Je moet daarvoor alles weten over de berekening van de sociale bijdragen en de belasting op de pensioenen, en die regels zijn complex.

Op de website mypension.be kun je een idee krijgen van wat een regularisatie netto voor je kan opbrengen. 

Maar besef goed dat die simulatie geldt voor een alleenstaande en dat er geen rekening wordt gehouden met eventuele andere inkomsten naast je wettelijke pensioen (bv. een groepsverzekering of een bijverdienste) of met een eventuele tweede woning. Daardoor kan het zijn dat een afkoop die interessant lijkt, netto een (veel) kleinere verhoging van het pensioen zal opleveren, of het tegenovergestelde! Dat heeft te maken met bepaalde anomalieën in de sociale bijdragen en in de belasting. 

Ons advies

Om je studiejaren te kunnen afkopen, moet je een aanvraag doen vóór je met pensioen gaat. 

De aanvraag verplicht je echter tot niets! Je moet pas beslissen om al dan niet effectief studiejaren af te kopen nadat je alle informatie hebt gekregen van de Federale Pensioendienst (aantal studiejaren dat je kunt afkopen, afkoopbedrag en impact op je brutopensioen). En op dat ogenblik heb je enkele maanden de tijd.

Vraag de regularisatie dus nu aan op mypension.be (online of met het papieren formulier), ook al ben je niet zeker dat ze iets opbrengt. Voor de meeste ambtenaren die binnen afzienbare tijd met pensioen gaan, zal het bv. niet interessant omdat (bijna) al hun studiejaren sowieso meetellen voor de berekening van het pensioen.

Concreet:

  • Ben je ambtenaar? Vraag de regularisatie liefst nog vóór 30/11/2019 aan. Alleen in dat geval zul je immers aanspraak kunnen maken op het gunsttarief van € 1 300,50 per studiejaar. 
  • Ben je geen ambtenaar, of ben je ambtenaar en heb je geen aanvraag ingediend vóór eind november? Doe de aanvraag dan liefst vóór 30/11/2020. Want alleen tot dan zul je in aanmerking komen voor het lagere tarief van € 1 530 per studiejaar.

Indien je daarna effectief beslist om studiejaren af te kopen, betaal je het afkoopbedrag om fiscale redenen het best in een jaar waarin je voor het overgrote deel van de tijd nog hebt gewerkt. In dat geval kan de regularisatiebijdrage immers fiscaal van je loon worden afgetrokken, en dat brengt meer op dan wanneer ze van je pensioen wordt afgetrokken (aangezien dat bedrag lager is en dus minder zwaar wordt belast).

Voor ons moet de berekening anders

Het kan voor ons niet dat een consument door de anomalieën in de berekeningsmethodes riskeert foute conclusies te trekken uit de info die hij van de Federale Pensioendienst krijgt over de opbrengst van zijn regularisatie. Je zou immers alles moeten kennen over de regels inzake sociale bijdragen en belastingen om te weten wat de afkoop echt opbrengt, en dat kan geen enkele consument. 

Voor ons moet één euro extra aan brutopensioen altijd tot een hoger nettopensioen leiden. Ook mag wat de regularisatie opbrengt, niet kleiner zijn voor een lager dan voor een hoger pensioen. Verder moet het extrabedrag dankzij de afkoop van studiejaren zoals het nu wordt aangekondigd, behouden blijven zelfs wanneer de pensioenberekening in de toekomst wordt aangepast. Het is cruciaal dat de burger de zekerheid heeft dat wanneer de regularisatie op een gegeven ogenblik interessant lijkt, dat zo blijft.

Wij hebben de ministers van Pensioenen, Sociale Zaken en Financiën daarover reeds in 2018 geïnterpelleerd. We kregen toen te horen dat naar een oplossing wordt gezocht, maar tot dusver is nog niets concreets uit de bus gekomen.

 

Community

Geld & verzekeringen

Gerelateerde discussies