Is chips eten slecht voor je gezondheid?
We weten allemaal wel dat chips niet aan te raden zijn in een gezond voedingspatroon, maar weet je ook waarom? Onze experte legt uit waarom chips slecht kunnen zijn voor je gezondheid. Gelukkig hebben we ook goed nieuws: je hoeft chips niet volledig af te zweren.
Wat is er mis met de voedingswaarde van chips?
Er kunnen vrij grote verschillen bestaan tussen chips van hetzelfde merk of soort, wat ook afhankelijk kan zijn van de ingrediënten en hun hoeveelheden. Toch blijkt uit onze analyse van meer dan 80 soorten chips dat de meeste ervan de volgende kenmerken hebben.
1. Te vet
Omdat chips vaak gefrituurd worden, bevatten ze veel vet. Gemiddeld bevatten ze 24,5 g vet per 100 g chips. De kwaliteit van het vet varieert naargelang het type olie dat gebruikt wordt (zonnebloem, palm enz.), wat de hoeveelheid verzadigde vetzuren (“slechte” vetten) kan beïnvloeden.
Zoute chips zijn gemiddeld ook iets vetter dan de andere geanalyseerde soorten chips. In deze categorie zagen we een opvallend verschil in vetgehalte tussen twee van de geanalyseerde producten. Chio Oven chips sea salt flavor bevat 9,2 gram vet per 100 gram. Maar Croky Chips à l'ancienne naturel bevat 39 gram vet, dus drie keer zoveel vet als de chips van Chio.
Vergis je echter niet. De chips van Chio zijn daarom niet per se een betere keuze, integendeel. Deze chips staan zelfs helemaal onderaan onze rangschikking omdat ze te zout zijn en zowel additieven als ultrabewerkte ingrediënten bevatten. Wij raden daarom altijd aan om het volledige etiket te lezen én niet op één specifieke waarde te focussen.
2. Te veel zout
Het zoutgehalte is verplicht op voedselverpakkingen. Net als de andere indicatoren wordt het uitgedrukt per 100 gram. Gemiddeld bevat 100 gram zoute chips 1,5 gram zout. Ook hier zijn er grote verschillen tussen de merken.
Met 5 gram zout per 100 gram zijn de tortillachips Totopos de La Morena de meest zoute. Een portie van 30 gram levert 1,5 gram zout. Door deze chips te eten, riskeer je om snel de dagelijkse limiet te bereiken die door de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) voor volwassenen wordt aanbevolen, namelijk 5 gram (1 theelepel zout).
3. Te weinig voedingsstoffen
Chips zijn zogenaamde lege calorieën, wat betekent dat ze veel calorieën leveren maar geen essentiële voedingsstoffen (vitaminen en mineralen).
Een voorbeeld. Vitamine C die in aardappelen zit, is gevoelig voor hitte. Het breekt gemakkelijk af en verdwijnt bij het frituren. Daarom zit deze vitamine niet in chips, maar wel in het basisingrediënt waarvan sommige chips zijn gemaakt.
4. Slechte Nutri-Score
De Nutri-Score is een goede indicator van de calorische waarde van een voedingsmiddel. Chips bevatten veel calorieën en hebben een lage voedingsdichtheid. Voor een klein volume leveren ze veel calorieën (voornamelijk vet). Reken gemiddeld 498 kcal per 100 g, of 150 kcal voor een portie van 30 gram.
Bij de 84 geanalyseerde producten varieert de Nutri-Score van C tot E.
Terug naar bovenDe beste chips
Welke ultrabewerkte ingrediënten en additieven zitten er in chips?
De meeste chips bevatten ultrabewerkte ingrediënten, voedingsstoffen die normaal gezien niet worden gebruikt bij het koken zoals glucosestroop, smaakstoffen en kleurstoffen. Steeds meer onderzoeken tonen een verband tussen een dieet met ultrabewerkt voedsel en bepaalde gezondheidsproblemen.
De risico's van ultrabewerkte voeding
Er zijn verschillende soorten additieven, waaronder kleurstoffen, die gebruikt worden om een product aantrekkelijker te maken. Wie de etiketten van chipsverpakkingen leest, vindt echter nog een waslijst aan andere toevoegingen. Ze zijn in de ingrediëntenlijst vaak te herkennen aan hun E-nummer.
Mononatriumglutamaat, het te vermijden additief in je chips
Wanneer een E-nummer begint met "E6", gaat het om glutamaten, oftewel smaakversterkers. In chips vind je vaak mononatriumglutamaat, ook wel bekend als MSG en weergegeven met de code E621.
Glutamaten geven voedsel een vlezige smaak en worden in verband gebracht met het Chinees-restaurant-syndroom. Symptomen daarvan zijn een gevoel van ongemak met hoofdpijn, misselijkheid, druk op de borst en blozen.
Deze smaakversterkers zijn eveneens controversieel vanwege hun mogelijke neurotoxiciteit en het verband met bepaalde neurodegeneratieve ziekten. Er zijn ook mogelijke reprotoxische (schadelijk voor de voortplanting) en embryotoxische (schadelijk voor het embryo) effecten gevonden.
Let op: glutamaten worden niet altijd vermeld in de ingrediëntenlijst. Volgende ingrediënten wijzen op het gebruik ervan:
- gistextract
- gehydrolyseerde gist,
- autolysaat van gist
- soja-extract
- eiwit isolaat
Deze kunnen namelijk glutamaten bevatten, zelfs als er op de verpakking staat "zonder toegevoegd glutamaat".
Tot wel 10 additieven in de geteste chips
Onze analyse van 84 chips bewijst dat je wel degelijk chips kunt vinden zonder additieven of ultrabewerkte ingrediënten: 12 van de 84 geteste producten bevatten er geen.
Maar blijf waakzaam als je gaat winkelen, want andere chips in onze test zaten daarentegen propvol additieven en ultrabewerkte ingrediënten.
Zo gaat de twijfelachtige eer van "meeste additieven" naar Doritos Nachos Flavor en Doritos Cool American Flavor, die elk niet minder dan 10 additieven bevatten.
De meeste ultrabewerkte ingrediënten, maar liefst 9 (waaronder verschillende additieven), vonden we terug in Rewind Cheese Onion.
Hoe weet je of een ingrediënt slecht is voor de gezondheid?
Als je een onbekend ingrediënt tegenkomt, is het een goed idee om dit op te zoeken in onze databank additieven, zodat je kunt checken of het te vermijden is of niet.
Terug naar bovenIs te veel chips eten gevaarlijk voor je gezondheid?
Chips worden niet beschouwd als gezond voedsel als ze in grote hoeveelheden of te vaak worden gegeten. Maar als ze af en toe en verstandig worden gegeten, kunnen ze deel uitmaken van een gezond, evenwichtig dieet.
Risico's van vetten: welke impact hebben chips op je cholesterol?
Zoals we al eerder zeiden, bevatten de meeste chips veel calorieën. Dit komt vooral door het hoge vetgehalte van dit soort producten (gemiddeld 24,5 %). Als je te veel chips eet en ze te vaak eet, kan het zijn dat je te veel calorieën binnenkrijgt.
Dat leidt op de lange termijn tot gewichtstoename, wat dan weer kan leiden tot obesitas. Dat kan op zijn beurt verschillende chronische ziekten veroorzaken, waaronder diabetes type 2, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker.
Chips bevatten ook verzadigde vetten (gemiddeld 2,4 %), die bekend staan als slechte vetten. Deze verhogen het cholesterolgehalte in het bloed, met name LDL-cholesterol. Een teveel aan cholesterol kan op lange termijn leiden tot hartaanvallen en beroertes omdat de slagaders vernauwen en verstopt raken.
Om je cholesterol onder controle te houden en je risico op hart- en vaatziekten te beperken, eet je beter rauwkost bij de apero, met hier en daar eens een chipje tussendoor. En pas vooral op met zout!
Risico's van zout
Chips zijn relatief zout. Gemiddeld bevatten ze 1,2 % zout. Te veel zout kan je bloeddruk doen stijgen en leiden tot hypertensie (hoge bloeddruk).
Risico's van acrylamide
Chips kunnen ook hoge concentraties acrylamide bevatten omdat ze op hoge temperaturen worden gebakken en rijk zijn aan zetmeel. Acrylamide verhoogt het risico op kanker.
Wat is een normale portie chips?
Gezien de gemiddelde voedingswaarde van chips, is het belangrijk om niet te vaak en vooral niet te veel chips te eten. Verorber niet het hele pakje en probeer je zoveel mogelijk te beperken tot 30 gram (ongeveer 12 stuks). Dit is ook de hoeveelheid die door sommige fabrikanten op de pakjes wordt aanbevolen.
Gezonde alternatieven voor chips
Hoewel sommige chips gezonder zijn dan andere, zoals onze testresultaten aantonen, zijn er geen echt gezonde keuzes mogelijk in de chipsrekken van je supermarkt.
Je kunt wél kiezen voor gezonde, lekkere aperitiefhapjes. Ideeën voor je apero: zelfgemaakte popcorn, edamame, geroosterde kikkererwten, rauwkost enz.
De beste chips uit de supermarkt
Terug naar boven