Nieuws

Een eerste voorzichtige stap naar meer transparantie over de coronavaccins

19 januari 2021

Vandaag, 19 januari, vond er een debat plaats in het Europees parlement over de strategie omtrent de coronavaccins, meer bepaald over de transparantie van de contracten. CureVac zette een voorzichtige stap in de goede richting door een gedeeltelijke publicatie van haar contract. Wij vragen volledige transparantie, in het belang van de consument.

Al enkele maanden stellen we de topics aan de kaak die deze ochtend ter sprake kwamen in het Parlement. In september hebben we hierover toenmalig minister van Volksgezondheid Maggie De Block en het geneesmiddelenagentschap al aangeschreven. We vroegen enerzijds inzage in de contracten die zijn afgesloten tussen de farmaceutische bedrijven en de Europese Commissie. Anderzijds wilden we ook een kopie bekomen van de evaluatie van het speciale comité binnen het geneesmiddelenagentschap dat de Belgische overheid advies verleent om al dan niet in te tekenen voor de aankoop van een bepaald vaccin. Dezelfde vraag werd vervolgens ook voorgelegd aan minister Vandenbroucke.

Systematische weigering

Het geneesmiddelenagentschap heeft onze vraag geweigerd, zonder overtuigende argumenten; minister Vandenbroucke heeft zelfs niet de moeite genomen om ons te antwoorden. We hebben daarom de Commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten over deze zaak aangesproken. Zij moet zich nu binnen enkele dagen uitspreken over de redenen die het geneesmiddelenagentschap aanvoert om zijn weigering te rechtvaardigen.

Ondanks de snel verwijderde tweet van staatssecretaris Eva de Bleeker in december (waarin de prijs van de door België bestelde vaccins in detail werd beschreven), blijven er immers nog veel vragen bestaan over de manier waarop overheidsgeld wordt besteed aan de bestrijding van het coronavirus.

Onze vragen

De Europese Commissie heeft maar liefst 2,7 miljard euro op tafel gelegd als voorinvestering voor de aankoop van vaccins. Hoeveel geld heeft elk bedrijf hiervan ontvangen? En de firma's die aangeven dat ze de vaccins tegen kostprijs leveren: hoe zullen deze transparantie verschaffen over hun werkelijke kosten?

Het is ook de vraag hoe lang deze prijzen van kracht zullen zijn en of er afspraken zijn gemaakt over de latere prijszetting. En welke maatregelen hebben de bedrijven genomen om een continue en toereikende voorziening van de markt te waarborgen en welke maatregelen hebben zij gepland in geval van bijvoorbeeld productieproblemen?
Wie is er financieel verantwoordelijk in het geval van bijwerkingen die nog niet bekend zijn op het moment dat het vaccin werd gecommercialiseerd: de bedrijven of de lidstaten? 

Essentiële transparantie

Uit de discussies van 19 januari blijkt dat de Europese commissaris voor gezondheid, Stella Kyriakides, voorstander is van meer transparantie. Helaas heeft ze nog geen enkel concreet voorstel gedaan om dit te realiseren. Er werd op gewezen dat de Commissie gebonden is aan vertrouwensclausules in deze contracten en dat zij dus moet wachten op "goede wil van de firma’s" om deze informatie openbaar te maken. CureVac verklaarde zich onlangs akkoord om hun contract met de Commissie bekend te maken. Na de discussie in het parlement deze ochtend publiceerde de Europese Commissie dit contract op zijn website. Test Aankoop juicht deze transparantie toe, maar betreurt dat heel wat essentiële elementen onleesbaar gemaakt werden.

Voor ons is het duidelijk: aangezien de burgers bijdragen aan de ontwikkeling, productie en aankoop van deze vaccins, is volledige transparantie essentieel om het vertrouwen van de bevolking te krijgen. En dit vertrouwen is essentieel voor de vaccinatiestrategie die de overheden willen uitrollen.

Dit standpunt wordt gedeeld door 38 andere organisaties in heel Europa die in een gezamenlijke brief de Commissie en de lidstaten hebben opgeroepen om de contracten voor de aankoop van vaccins transparant te maken.