Dossier

Handleiding na een natuurramp

01 augustus 2018
natuurramp, overstroming, wolkbreuk, hagel, windhoos, noodweer, Rampenfonds

01 augustus 2018
Waar moet je hulp zoeken wanneer je woning of je auto door noodweer of ander onheil werd getroffen?

Schade aan je woning

De woningverzekeraars zijn sinds 2006 verplicht om schade te vergoeden die aan je woning wordt veroorzaakt door een overstroming, een overlopende riolering, een grondverzakking, aardbeving of vloedgolf. Schade die het gevolg is van storm, hagel, sneeuw en bliksem wordt al veel langer langs die weg verzekerd. De officiële erkenning als “natuurramp” is voor de verzekeraar van geen enkele tel. 

Het is de woningverzekeraar die je kan helpen

De wetgever legt de woningverzekeraars een minimale dekking op bij schade aan de woning door een natuurramp. Maar het staat elke verzekeraar vrij om beter te doen. De ene woningpolis dekt in de praktijk dan ook meer dan de andere.

Wanneer een verzekeraar slechts bereid is om je de voorwaarden aan te bieden die door het zogenoemde Tariferingsbureau zijn uitgewerkt, is de dekking beperkt tot het wettelijke minimum, zonder ook maar iets méér. Aarzel in dat geval  niet om het bij de concurrentie te proberen. Het is immers niet zeker dat je bij elke andere verzekeraar hetzelfde zult voorhebben. De verzekeraar in kwestie is overigens verplicht om je er in zijn aanbod uitdrukkelijk op te wijzen dat je die voorwaarden mag weigeren en een andere verzekeraar mag contacteren.

De overgrote meerderheid van de verzekeringscontracten bevat echter een betere dekking dan het wettelijke minimum. 

Slechts weinig gevaren zijn uitgesloten

De woningverzekering biedt dekking voor de meeste gevaren die onder de noemer “natuurramp” vallen. Volgens de wet mag de dekking slechts uitzonderlijk worden uitgesloten. De verzekeraars zijn onder meer niet verplicht om je te vergoeden:

  • bij een aardbeving van minder dan 4 op de schaal van Richter;
  • bij diefstal of vandalisme na een ramp. Dat is bv. het geval als dieven je beschadigde woning zijn binnengedrongen terwijl je elders moest logeren omdat je woning alleen voorlopig was afgedicht met een zeil, en dat zelfs als je een extra premie betaalt voor de optionele diefstaldekking).

Het is wel uitkijken voor goederen die zijn uitgesloten

De wettelijke minimumdekking beperkt behoorlijk de soort goederen die onder de verzekering vallen. Dus als voor jou de voorwaarden van toepassing zijn van het Tariferingsbureau, ben je onder meer niet verzekerd voor de schade berokkend aan:

  • auto’s, motoren, boten of jetski’s; 
  • losstaand tuinmeubilair en luxegoederen als zwembaden en tennisterreinen;
  • tuinen, aanplantingen, afsluitingen en hagen, tuinhuisjes en wat zich erin bevindt, terrassen, en alle goederen die zich in een overstroomde kelder op minder dan 10 cm van de grond bevinden (behalve verwarmingsinstallaties e.d.) mits die kelder niet als woonruimte was ingericht.

In de praktijk zijn onder meer tuinhuisjes en de aanplantingen in de tuin in de meeste verzekeringscontracten echter wel gedekt.

De schade die werd veroorzaakt om mensen of zaken te redden of te beschermen, wordt altijd vergoed. Dus als bv. je deur werd ingetrapt om je uit je huis te evacueren, ben je daar via je woningpolis sowieso voor verzekerd.

Vergeet niet dat als je woning onbewoonbaar is geworden, de kosten voor een alternatief verblijf, bv. in een hotel of in een andere woning die je huurt, meetellen als schade waarvoor je bij de verzekeraar kunt aankloppen.

De ligging van de woning kan je parten spelen

Als je woning zich bevindt in een gebied waar het overstromingsrisico volgens de verzekeraar groot is, zal hij slechts bereid zijn om je de voorwaarden aan te bieden van het Tariferingsbureau, het wettelijke minimum dus.

Maar er is nog een gradatie erger: het kan ook zijn dat je woont in een gebied dat officieel werd erkend een risicozone voor overstroming te zijn. De overheid is in 2007 begonnen met het in kaart brengen van die zones. De rechtstreekse implicatie daarvan is dat de waarborg voor overstroming of voor schade door het overlopen of opstuwen van de openbare riolen dan uit de wettelijke minimumdekking voor natuurrampen werd gehaald (voor de andere vormen van natuurrampen blijft de dekking wel gelden).

In de praktijk valt je woning echter alleen uit de boot als ze werd gebouwd of uitgebreid toen al meer dan anderhalf jaar was verstreken nadat de plaats officieel als risicogebied werd bestempeld. Anders gezegd, zolang je niet onder die uitzondering valt, zit je op safe ook al woon je in een risicozone: je woningverzekeraar is verplicht om je woning tegen overstroming te verzekeren, hij moet op z’n minst de voorwaarden van het Tariferingsbureau aanbieden.

Let wel: een “risicozone voor overstroming” is niet hetzelfde als een “overstromingsgevoelig gebied”. De overstromingsgevoelige gebieden zijn groter dan de echte risicozones, het is dus niet omdat je in een overstromingsgevoelig gebied woont dat je woning per definitie ook in een risicozone gelegen is. Het concept van de overstromingsgevoelige gebieden werd in een andere context in het leven geroepen. In Vlaanderen bv. werd daar een informatieplicht aan gekoppeld voor wie er vastgoed wil verkopen, zodat de koper weet welk risico hij loopt.

Het Rampenfonds is voor leefloners

Wanneer je geen woningverzekering hebt, biedt het Rampenfonds – dat sinds enkele jaren werd opgeplitst in een Brusselse, een Vlaamse en een Waalse variant – slechts zelden een oplossing. 

Je kunt daar voor schade aan je woning namelijk alleen terecht als je op het ogenblik van de ramp recht had op een leefloon of een soortgelijke uitkering. 
Bovendien moet het schadefeit officieel als algemene ramp zijn erkend. Dat is een beslissing van de gewestelijke regering, na advies van het KMI. Pas na publicatie in het Belgisch Staatsblad is er officieel sprake van een erkende ramp.

Het Rampenfonds zal ook geen overstromingsschade vergoeden aan een leefloner van wie de woning werd gebouwd in een risicozone. 
Verblijfskosten die je hebt moeten maken omdat je woning onbewoonbaar is geworden, worden nooit terugbetaald.

Of kun je iemand anders laten opdraaien?

Als je bot vangt bij je eigen verzekeraar én bij het Rampenfonds, rest je eventueel nog één uitweg om je schade vergoed te krijgen. In sommige zeldzame gevallen kun je namelijk de kosten op een ander verhalen. Als de storm bij het huis van je buur de pannen van het dak blaast en die beschadigen jouw veranda, kun je proberen om je buur aansprakelijk te stellen. Je buur kan rekenen op de bescherming van zijn gezinsverzekering als hij die heeft. Je moet dan wel kunnen bewijzen dat het dak gebreken vertoonde. Besef dat de gezinsverzekeraar van je buur kan opwerpen dat het om overmacht ging, bv. omdat de storm dakpannen heeft weggerukt van meerdere woningen in de straat. In dat geval is je buur niet aansprakelijk. In dat geval is het interessant als je een rechtsbijstandsverzekering hebt (bv. als optie bij je gezinsverzekering), want dan kan je verzekeraar jouw belangen verdedigen tegenover de gezinsverzekeraar van je buur.