Cool roofing: werking, voordelen en nadelen

Wat is cool roofing?

“Cool roofing” (koel dak, in het nederlands) zorgt ervoor dat het invallende zonlicht beter wordt gereflecteerd. Daardoor blijven het dakoppervlakte en de ruimte eronder merkbaar koeler in de zomer. Dit kan worden bereikt door een lichte, reflecterende verf aan te brengen of door gebruik te maken van een wit dakmembraan.

Albedo: hoe werkt dat?

Wanneer zonnestraling (energie) een oppervlak raakt, wordt een deel ervan gereflecteerd en een ander deel geabsorbeerd. Het vermogen om lichtstralen te reflecteren noemt men “albedo”. Dit wordt uitgedrukt met een waarde tussen 0 en 1 en geeft de verhouding aan tussen gereflecteerde en invallende straling.

Oppervlaktes met een lage albedo absorberen meer zonlicht, waardoor hun temperatuur stijgt. Oppervlaktes met een hoge albedo reflecteren meer zonlicht en verkleinen zo het risico op oververhitting.

Hoe bescherm je je ramen tegen de zon in de zomer?

Hoe werkt een hittebestendige verf op een dak?

Reflectie van UV- en infraroodstralen: warmte in huis beperken

Een donkere dakoppervlakte, die minder straling reflecteert, absorbeert meer warmte. Die warmte wordt deels afgevoerd naar buiten (door convectie en infraroodstraling) en deels via geleiding naar binnen overgebracht. Dit leidt tot een hogere binnentemperatuur en minder comfort in de zomer. De behoefte voor verkoeling neemt toe, waardoor men sneller geneigd is een airconditioningsysteem te installeren.

Een lichtgekleurde dakoppervlakte reflecteert daarentegen meer zonnestralen. Het dak warmt minder op, net als de ruimte eronder. Door een lichte, reflecterende verf aan te brengen op een zwart dak, kan men de zomerse oververhitting beperken.

Dakbedekking en levensduur van hittebestendige verven

• Na verloop van tijd kan de verf:
  vuil worden;
• barsten;
• beginnen af te bladderen door weersomstandigheden.

De doeltreffendheid neemt af waardoor er na een tijd een nieuwe laag moet worden aangebracht. Sommige fabrikanten vermelden een levensduur van 10 tot 20 jaar, zonder het type klimaat te specificeren. Het is waarschijnlijk dat ons koudere en vochtigere klimaat de levensduur verkort in vergelijking met zuidelijkere regio’s.

Wat is het verschil tussen reflecterende verf en isolerende verf?

Reflecterende verf wordt aangebracht op de buitenoppervlaktes van een gebouw. Deze meestal witte verven reflecteren de invallende zonnestraling, waardoor de binnentemperatuur minder snel stijgt.

Thermisch isolerende verven zijn eerder bedoeld voor binnengebruik. Ze bevatten keramische microbolletjes die een isolerend effect creëren. Aangezien de isolatiedikte van dit type verf echter zeer beperkt is, blijft de invloed op de thermische isolatie van het gebouw minimaal.

Wat zijn de voordelen van cool roofing?

Deze techniek biedt vier belangrijke voordelen.

1. Lagere binnentemperatuur in de zomer zonder airconditioning

Doordat een groot deel van het licht wordt weerkaatst, warmt het dakoppervlak minder op. Daardoor is er minder warmteconductie naar de ruimte eronder en blijft de temperatuur in de zomer lager.

2. Energiebesparing: minder gebruik van airconditioning

Zoals we eerder al hebben besproken, verlaagt cool roofing de binnentemperatuur tijdens warme periodes. U heeft dus minder behoefte aan een airconditioner, die veel energie verbruikt en uw energiefactuur doet stijgen.

3. Snelle en toegankelijke oplossing vergeleken met klassieke isolatie

In tegenstelling tot dakisolatie kan het aanbrengen van verf op een plat dak relatief snel gebeuren.

Op korte termijn is het ook goedkoper. Dakisolatie moet doorgaans door een professional worden geplaatst, al bestaan er ook doe-het-zelfkits met begeleiding.

4. Mogelijke verhoging van het rendement van zonnepanelen

In 2012 voerde Buildwise een studie uit naar de impact van een reflecterende dakbedekking op de prestaties van zonnepanelen. Men onderzocht of panelen minder zouden opwarmen en of er meer zonnestraling zou worden opgevangen dankzij de lichte dakkleur.

Uit het experiment bleek dat de temperatuur van de panelen niet verschilde. Wel werd effectief meer zonnestraling opgevangen.

Tijdens de zomer werd een stijging van 1,5 % gemeten bij panelen met een hellingshoek van 20 graden, en tot 10 % bij panelen met een hellingshoek van 45 graden.

Is mijn dak geschikt voor de installatie van zonnepanelen?

Wat zijn de beperkingen en nadelen van hittebestendige verven?

Veranderlijke doeltreffendheid in België afhankelijk van klimaat en seizoenen

Het klimaat speelt een belangrijke rol. Een studie van Pouget Consultants toont aan dat de voordelen kleiner zijn voor gebouwen in Noord-Frankrijk dan voor gebouwen in zuidelijkere regio’s.

Diezelfde studie toont ook aan dat cool roofing vooral nuttig is voor gebouwen waarvan het energieverbruik voor koeling hoger ligt dan voor verwarming. Voor andere gebouwtypes werden de voordelen als onvoldoende beschouwd. Commerciële gebouwen halen er bijvoorbeeld het meeste voordeel uit.

Bij appartementsgebouwen profiteert enkel het appartement net onder het dak (in beperkte mate) van cool roofing.

Risico op hogere verwarmingskosten in de winter

Volgens berekeningen van Buildwise verminderen deze verven de zonnewinsten die men in de winter normaal nastreeft:

• in de zomer verminderen ze de behoefte voor verkoeling;
• in de winter verhogen ze daarentegen de verwarmingsbehoefte.

De studie toont ook aan dat de voordelen kleiner zijn bij daken die al geïsoleerd zijn, aangezien isolatie al grotendeels instaat voor het thermisch comfort.

Esthetiek en stedenbouwkundige beperkingen

Als er geen specifieke stedenbouwkundige voorschriften zijn, kan het esthetische aspect van deze verven tot discussie leiden.

Er bestaan ook donkerdere verven op de markt, maar die reflecteren minder zichtbaar licht dan witte verven. Ze kunnen wel infrarode zonnestraling reflecteren.

Onderhoud van de reflecterende coating

Het dak regelmatig reinigen is noodzakelijk om de goede werking van de verf te behouden. Bij vlekken of mosvorming wordt het reflecterend vermogen minder optimaal.

Hoeveel kost de installatie van cool roofing in België?

Gemiddelde prijs per m² verf

Gemiddeld moet je rekenen op ongeveer 15 €/m² voor de verf. De prijs varieert naargelang het merk en de grootte van de verpakking.

Sommige producten vereisen twee of zelfs drie lagen verf, terwijl bij andere één laag volstaat. Bij bepaalde merken is het ook nodig om:

• eerst een primer aan te brengen;
• de oppervlakte te ontmossen;
• eventuele scheuren te herstellen vóór het schilderen.

Deze extra werkzaamheden verhogen de totale kost.

Een alternatief is een wit, waterdicht dakmembraan. Deze optie is vooral interessant wanneer het dak toch gerenoveerd moet worden of wanneer een nieuwe afwerking nodig is na isolatie. Het slijt minder snel dan verf, maar is duurder. Voor dit type werken is het aan te raden een professional in te schakelen, en een wit membraan is duurder dan het klassieke zwarte.

Is het beter om je dak te isoleren of te kiezen voor cool roofing?

Het blijft aanbevolen om te kiezen voor voldoende isolatie. Op papier is isolatie duurder:

• Voor buitenisolatie van een plat dak: ongeveer 150 €/m²;
• Voor binnenisolatie: ongeveer 50 €/m².

Als je de werken zelf uitvoert, kun je de kosten verlagen.

Hoewel de initiële prijs hoger is, is isolatie een eenmalige investering, terwijl reflecterende verf regelmatig opnieuw moet worden aangebracht. Bovendien bespaart dakisolatie niet alleen op eventuele kosten voor het afkoelen, maar ook op verwarmingskosten in de winter.

Bestaan er premies of regionale steunmaatregelen voor cool roofing?

Er bestaan geen premies voor het aanbrengen van reflecterende verven. In veel gevallen kun je wel een premie krijgen voor het installeren van dakisolatie.

 

Als je de keuze hebt, is het dus beter je dak te isoleren dan te kiezen voor cool roofing.

Welke alternatieven bestaan er voor cool roofing om je woning koel te houden?

Je dak isoleren

Zoals de eerder vermelde Buildwise-studie aantoont, biedt isolatie een aanzienlijk hoger comfort. Het is een eenmalige ingreep waar je langdurig van profiteert.

Kies bij voorkeur voor biogebaseerde isolatiematerialen. Deze materialen hebben een hoge warmteopslagcapaciteit en een hoge massadichtheid. Dat betekent dat het langer duurt voordat stralingswarmte door het materiaal dringt.

In de zomer houdt biogebaseerde isolatie de koelte langer binnen dan klassieke isolatiematerialen.

Rolgordijnen, rolluiken en zonnefolies om de warmtetoevoer te beperken

In de zomer zijn hoge binnentemperaturen vooral te wijten aan extra zonnewarmte via glasoppervlaktes. Je kunt dit beperken door:

• hoogrendementsglas of driedubbel glas te plaatsen;
• zonwering te installeren op ramen die aan de zon zijn blootgesteld (zoals rolgordijnen of rolluiken).
  
  De beste zonwering om u tegen de hitte te beschermen

Ons advies voor cool roofing in België

Wanneer is cool roofing echt nuttig?

Voor wie wordt cool roofing echt aangeraden? Je kunt het overwegen als:

• je veel last hebt van oververhitting in je huis tijdens de zomer;
• je voorlopig niet het budget hebt om je plat dak te isoleren;
• het deel uitmaakt van een renovatieproject op langere termijn. Een lichte reflecterende verf kan dan een tijdelijke oplossing zijn.

Cool roofing is geen vervanging voor isolatie

Een koel dak kan een nuttige aanvullende oplossing zijn, maar mag nooit worden beschouwd als dé oplossing tegen oververhitting. Isolatie, bij voorkeur met biogebaseerde materialen, blijft de beste methode.

Ons advies als je je woning wilt isoleren