Nieuws

Hoe groot is de milieu-impact van elektrische auto's nu echt?

21 april 2022

Vaak wordt aangehaald dat een elektrische auto veel energie en grondstoffen vraagt bij de productie. Maar is hij daarmee ook vervuilender dan een op benzine of diesel? Het antwoord is genuanceerd.

Is een wagen die rijdt op elektriciteit nu beter voor het milieu dan een op benzine of diesel, of niet? Het is onderwerp van veel discussie, die soms hoog oplaait. Er wordt vaak verwezen naar de uitstoot bij de productie van de batterij, wat je bij een “gewone” wagen niet hebt.

Om te weten te komen hoeveel CO2 wordt uitgestoten gedurende de volledige levenscyclus van een wagen, heeft Green NCAP, het Europese project dat de milieu-impact van wagens onderzoekt en waarbij Test Aankoop nauw betrokken is, de vergelijking gemaakt voor 61 modellen, op benzine (of de plug-in-hybride-versie daarvan), diesel, elektriciteit en waterstof. Daarbij werd zowel rekening gehouden met de productiefase, de gebruiksfase als de recyclage. Elk deel van de levenscyclus wordt uitgedrukt in een aantal gram CO2 per kilometer dat in die fase wordt veroorzaakt, verrekend op een levensduur van 16 jaar en een gemiddelde van
15 000 kilometer per jaar.

“Een elektrische auto is heel vervuilend in de productiefase”

Een argument dat vaak wordt aangehaald is dat er veel energie en grondstoffen nodig zijn om een elektrische wagen, en met name de batterij, te produceren. En dat is ook zo. Als we al het materiaal en de energie die nodig is bij de productie optellen, zien we een grote milieu-impact.

Hoe groot is die impact? Bij Nissan Leaf, de oer-elektrische auto, zien we bijvoorbeeld dat bij de productie van de wagen zelf 55 gram CO2 per kilometer wordt uitgestoten en bij de productie van de batterij nog eens 31 gram CO2 per kilometer. In het totaal zit je dus al aan 86 gram CO2, zonder dat de wagen in de praktijk een meter heeft gereden.. Bij een robuuste SUV als de Ford Mustang Mach E loopt dit al op tot 106 gram per kilometer. De Lexus UX300e is ook een ruime SUV, maar heeft een vrij kleine batterij (54 kW) en daardoor met 84 gram per kilometer een aanzienlijk lagere impact bij de productie. De Renault ZOE heeft ook een batterij van 54 kW en zit daardoor nog steeds op 74 gram CO2 per kilometer in de productiefase, ook al wordt hij beschouwd als een “kleine” elektrische wagen, zij het van nog steeds 1 500 kg.

Alle conventionele wagens hebben een veel kleinere impact bij de productie: een Volkswagen Golf op benzine is qua grootte vergelijkbaar met de Leaf, maar zit aan slechts 36 gram CO2 per kilometer, minder dan de helft dus. De KIA Sportage, een SUV, komt uit op niet meer dan 48 gram per kilometer.

“Ze rijden op elektriciteit uit gas en steenkool”

Nog een argument dat wel eens de revue passeert als er wordt gedebatteerd over elektrische auto’s, is dat de elektriciteit waarop ze rijden niet altijd milieuvriendelijk is, d.w.z. geproduceerd door zonnepanelen, windmolens, waterkrachtcentrales e.a. Daarbij wordt dan vaak geïmpliceerd dat je eigenlijk gewoon beter op diesel of benzine kunt blijven rijden.

Ook dit aspect werd vergeleken door Green NCAP. Er werd gekeken naar de werkelijke “tail pipe emissions”, de uitstoot uit je uitlaatpijp tijdens het rijden, maar ook naar de oorsprong van de energie als die uitlaatgassen er niet zijn, zoals bij elektrische wagens. Daarbij wordt dan gekeken naar de huidige Europese energiemix en de verhouding tussen elektriciteit uit steenkool, gas of hernieuwbare bronnen.

Hier zien we dat elektrische wagens hun achterstand inhalen, of zelfs meer. Voor de elektriciteit die de eerder aangehaalde Nissan Leaf nodig heeft om te rijden, wordt 81 gram CO2 per gereden kilometer uitgestoten. Bij de Golf is dat in totaal 159 gram CO2 per kilometer. Dit komt doordat het aandeel hernieuwbare elektriciteit intussen al aanzienlijk is. En dit zal in de toekomst enkel stijgen, waardoor de impact van elektrische wagens op dit vlak nog daalt.

“Elektrische auto’s zijn veel zwaarder en hebben daardoor een grotere impact”

Een derde stelling die vaak wordt aangehaald is dat elektrische wagens in het algemeen zwaarder zijn dan conventionele diesel- en benzinewagens. Dit klopt, en wordt aangetoond door een eerder onderzoek van Euro NCAP, de organisatie die zich toespitst op de veiligheid van wagens. Daaruit blijkt dat elektrische SUV’s gemiddeld 7 % zwaarder zijn dan SUV’s op benzine of diesel, en dat dit verschil bij compacte SUV’s zelfs kan oplopen tot 24 %.

Dit zien we ook in dit onderzoek: de Ford Mustang Mach-E weegt 2 147 kg, tegenover een gewicht van 1 952 kg voor de vergelijkbare Volvo XC60. Toch zien we dat de Volvo uiteindelijk verantwoordelijk is voor een uitstoot van 289 gram CO2 per kilometer tegenover “slechts” 203 gram per kilometer bij de Ford. Uiteindelijk is de milieu-impact dus kleiner, ook al zijn de elektrische modellen zwaarder.

Hybrides scoren goed, waterstof niet

Tussen elektrische en conventionele motoren in, heb je de hybride motoren die een elektrische motor met (kleine) batterij koppelen aan een motor op benzine. Deze wagens scoren goed in dit Green NCAP-onderzoek. De uitstoot gekoppeld aan de productie van de batterij is veel kleiner dan bij een elektrische wagen en de uitstoot onderweg ligt lager dan bij een conventionele wagen.

Zo is de hybride Toyota C-HR over zijn hele levensduur verantwoordelijk voor 200 gram CO2 per kilometer en de vergelijkbare niet-hybride Nissan Qashqai voor 249 gram per kilometer, een kwart meer dus. Een plug-in-hybride zoals de Toyota Prius scoort nog een stuk beter, uiteraard onder voorwaarde dat je de batterij ook effectief oplaadt en dus veel elektrisch rijdt.

En waterstof? De laatste tijd zijn er niet zo veel positieve berichten over deze brandstof te vinden, en de studie van Green NCAP bevestigt dit alleen maar. Om waterstof aan te maken en weer om te zetten in elektriciteit is er op dit moment nog zo veel energie nodig dat een auto op waterstof ongeveer dezelfde milieu-impact heeft als een wagen op diesel of benzine.

Elektrisch rijden op maat is de toekomst, hybride blijft goede tussenoplossing

Het onderzoek van Green NCAP brengt klaarheid in het debat over de negatieve impact van wagens op het milieu, ook van elektrische wagens. Dat die laatste in de productiefase veel energie vragen, het argument waarmee tegenstanders schermen, blijkt ook uit dit onderzoek. Toch blijkt ook dat de impact over de hele levensduur van elektrische wagens kleiner tot veel kleiner is dan een wagen op benzine of diesel, doordat ze deels op hernieuwbare energie rijden en in het algemeen veel efficiënter omgaan met de beschikbare energie. Toch is het belangrijk om je wagen op maat te kopen: beslis je een grotere elektrische wagen te kopen dan je eigenlijk nodig hebt, dan loopt de milieu-impact toch weer op. Ook hybride wagens scoren goed op het vlak van milieu, als je ze op de gepaste manier gebruikt.

Op zoek naar een wagen met een beperkte impact op het milieu? Vergelijk elektrische en plug-in-hybride wagens in onze koopwijzer.

Naar de koopwijzer auto's