Dossier

Kunnen gevaarlijke stoffen van verpakkingen in onze voeding terechtkomen?

21 juni 2021

Het gamma materialen waarbij mogelijk deeltjes kunnen migreren, is groot: plastic, lijm, papier en karton, vernislagen, aluminium enz. Hoe kun je voorkomen dat mogelijk gevaarlijke stoffen uit de verpakking in onze voeding terechtkomen?

Wat bedoelt men met "migratie" uit verpakkingen?

We vroegen het aan Koni Grob, de Zwitserse migratie-expert: We hebben het daarbij over alle materialen die in contact komen met etenswaren en deels kunnen afbreken, waardoor chemische componenten in onze voeding terechtkomen. Dat kan via rechtstreeks contact zoals bij soep in blik, of onrechtstreeks via verdamping in de lucht zoals bij chips die de folie amper aanraken of zelfs muurverf in een bakkerij. Het gamma materialen waarbij mogelijk deeltjes kunnen migreren, is groot: plastic, lijm, papier en karton, vernislagen, aluminium enz. Een erg brede problematiek dus.

Onderzoek

Voorlopig zijn er echter een 1 500-tal mogelijk migrerende stoffen onderzocht en goedgekeurd door nationale of Europese experts, over alle andere bestaat er alleen nog maar onzekerheid. Bovendien is een deel van die evaluaties, en dan vooral van de stoffen die het meest worden gebruikt, inmiddels hopeloos verouderd. Ze zijn dringend toe aan herziening, maar daar is geen budget voor. Zodra wij als controleorgaan een gevaarlijke stof opmerken, weren we die uit voedselverpakkingen. We kennen dus geen migrerende stoffen die zeker gevaarlijk zijn, maar de meeste kennen we gewoon niet.

Gezondheidsproblemen door verpakkingsmigratie

Zo’n 50 000 à 100 000 stoffen kunnen in mogelijk gevaarlijke hoeveelheden naar onze voeding migreren en giftig zijn. Maar hoe groot is het reële risico dan op gezondheidsproblemen door verpakkingsmigratie? De meerderheid is wellicht niet zo gevaarlijk, maar het is wel plausibel dat er een aantal van hen gezondheidsrisico’s inhouden. Zelfs als we uitgaan van een voorzichtige schatting van 0,1 % zijn dat nog steeds 50 tot 100 schadelijke stoffen.

Wetgeving

Migratie in voeding is een moeilijk te beheersen probleem. De wetgeving eist immers dat voedselverpakkingen geen gevaar vormen voor de gezondheid, maar van de meeste migrerende stoffen is de veiligheid niet gecontroleerd. Migrerende stoffen zijn vanuit dit oogpunt een prangender probleem dan pakweg pesticiden in onze voeding, die in veel kleinere concentraties voorkomen én veel beter onderzocht zijn.

Frequente vragen over migratie uit verpakkingen

Zijn er gevolgen bij migratie uit verpakkingen?

Migratie heeft pas effect op lange termijn. Zo blijft de exacte oorzaak van onze gezondheidsproblemen vaak onbekend. Kan onze maatschappij dit veranderen? Lees het hier.

Zijn er factoren die verpakkingsmigratie verergeren?

Gaat verpakkingsmigratie verder dan enkel contact tussen verpakking en het eten? Komt het ook voor bij bevroren voeding? Heeft de gebruiksduur een invloed? Wij zochten het uit.

Hoe moet je verpakkingsmigratie vermijden?

De migratie te kunnen vermijden zal niet mogelijk zijn, minimaliseren wel. Zo moeten we eerst weten welke stoffen schadelijk zijn, en hoe zoeken we dat uit? Lees het hier.

Welke materialen zijn veilig om voeding in te verwamen?

Warm je best je overschot pasta op in een plastic potje, glazen of keramieke schaal? Om te voorkomen dat er geen schadelijk stoffen vrijkomen. We zochten het uit.

Hoe bewaar je best je voeding?

Hoe bewaar je voeding die je nog een tijdje wilt houden? Mag dit wel gewoon in aluminiumfolie, of komen hier schadelijke stoffen door vrij? Ontdek hier onze bewaartips voor voeding.

In welke voedingsmiddelen zitten schadelijke stoffen?

Er zitten schadelijke stoffen in mineralie oliën (MOSH en MOAH) in hazelnootpasta, chocolade en pasta, Bisfenol A (BPA) in zuigflessen, siliconen bakvormen, PFAS in fastfoodverpakkingen. In de loop der jaren heeft Test Aankoop heel wat schadelijke stoffen in voeding en verpakkingen onderzocht. Zijn er nog producten waar we toch voor moeten uitkijken? Lees het hier.