Dossier

Voedingsclaims op de rooster

26 januari 2018
Claims op voeding: wat is er van waar?

26 januari 2018
Wat mag je geloven van de voedings- en gezondheidsclaims waar tal van producten ondanks de wetgeving mee uitpakken? In ons dossier ontcijferen we ze.

Al jaar en dag proberen producenten je te overhalen hun producten te kopen. Daarvoor worden verschillende middelen ingezet: een kleurrijke verpakking, in het oog springende afbeeldingen, een slagzin die meteen blijft hangen … Niet zelden plakken producenten ook een claim op hun product om jou te overtuigen het product in je winkelkar te leggen. “Rijk aan vitaminen”, “een bron van calcium” “70 % minder vet” … Maar die claims zetten het product vaak gezonder in de kijker dan het in werkelijkheid is.

Informatie over de voedingswaarde

Grosso modo zijn er twee soorten claims: voedingsclaims (bv. “rijk aan calcium”) en gezondheidsclaims (bv. “vitamine C versterkt uw weerstand”). Prijkt er zo’n claim het etiket, dan moet er op de verpakking ook duidelijke informatie over de voedingswaarde aanwezig zijn. Er bestaat een lijst alle gezondheidsclaims die toegelaten en verboden zijn, maar dat is volgens ons niet voldoende. Deze lijst voorkomt immers niet dat op de verpakking van een doos erg gesuikerde ontbijtgranen de claim "rijk aan vezels en vitamine D" mag worden geplaatst.

En vergeet vooral niet dat heel wat producten die het zonder zulke ronkende slogans moeten stellen ook een erg gezonde én natuurlijke samenstelling hebben. Groenten en fruit zijn het beste voorbeeld: rijk aan antioxidanten, rijk aan vitaminen, rijk aan vezels, 0 % vetstoffen, zonder cholesterol, zonder toegevoegde suikers enz.

Concrete beoordelingstool

Fabrikanten vinden vandaag nog steeds achterpoortjes om de (weinige) regels voor claims te omzeilen en ze alsnog op minder gezonde producten te plakken. Er is nochtans al nagedacht over een oplossing: het gebruik van voedingsprofielen. Zo’n voedingsprofiel is in feite niets anders dan een concrete tool om te beoordelen hoe gezond een product echt is en of er op het product in kwestie al dan niet een claim mag worden vermeld. Deze profielen zouden maximale gehaltes aan vet, suiker, verzadigde vetzuren, zout enz. vooropstellen. Overschrijdt een product die gehaltes, dan mag er geen claim worden gebruikt. Zo zou kunnen worden vermeden dat minder gezonde producten claims vermelden en zo gezonder overkomen dan ze zijn.

Op Europees niveau werd voor het eerst over het gebruik van zulke profielen gesproken in 2006. Als deadline voor de concrete uitwerking van de profielen werd toen 19 januari 2009 vooropgesteld. 9 jaar later is er helaas nog altijd niets uitgewerkt. Integendeel. Afgelopen zomer stemde het Europese Parlement de voedingsprofielen weg uit vrees voor blijvende onduidelijkheden en een mogelijk marktverstorende werking. Midden 2018 moet de Europese Commissie haar finale oordeel geven.

Aan jou de keuze

Wij blijven echter, samen met verschillende andere consumentenorganisaties, de noodzaak onderstrepen van zulke profielen. Ze van tafel vegen zou niets anders inhouden dan een keuze tegen de consument en vóór de sector. 

In afwachting  van de voedingsprofielen blijft het dus aan jezelf om waakzaam te zijn en niet zomaar iedere claim op de letter te geloven. Om je taak wat makkelijker te maken, hebben we een overzicht gemaakt van claims die geregeld opduiken op verpakkingen en wat je ervan mag geloven. Het onderstreept nogmaals de noodzaak ervan.

Enkele treffende voorbeelden van producten die geen (of althans minder) claims zouden dragen wanneer er voedingsprofielen zouden bestaan, vind je hieronder. 


Afdrukken Versturen via e-mail