Dossier

TEJO-therapeuten: "Soms weten ouders niet eens dat hun kind therapie krijgt.”

16 november 2022
therapie

Eva en Gert werken al jaren als vrijwilliger bij TEJO Vlaanderen. Ze begeleiden er jongeren met psychische problemen. "Ouders worden enkel betrokken als de jongere die hulp zoekt daarmee instemt”.

We bevinden ons in een prachtig zestiende-eeuws pand in hartje Antwerpen, met vijf ruimtes gezellig ingericht met zeteltjes en in de kelder een zandbak en een tekentafel.

Dit is één van de 19 TEJO-huizen in België waar jongeren tussen de tien en twintig jaar gratis therapie kunnen krijgen.

Aan tafel zitten Eva en Gert, twee hulpverleners die bij TEJO jongeren begeleiden met psychische problemen. Dat doen ze als vrijwilliger in hun vrije tijd. Ze krijgen er niet voor betaald. 

Wat drijft hen? Hoe gaan ze te werk? Wat maken ze zoal mee?  

 

Wat drijft jullie om naast jullie job ook nog eens vrijwilligerswerk te doen in de geestelijke gezondheidszorg?

Gert: “Mijn voornaamste drijfveer: er zijn talloze jongeren die problemen hebben en nergens terechtkunnen. Dat grijpt me aan en ik wil zoveel als mogelijk doen om hen te helpen."  

Eva: “Buiten het gegeven dat ik graag trainingen geef, wil ik op deze manier bijdragen aan minder geweld in deze wereld. Ik geloof erin dat door mensen meer in contact te brengen met wat ze voelen en bewust te leren omgaan met hun emoties, er minder kans is op escalaties en dus op geweld. Jongeren voelen zich dankzij de trainingen krachtiger en krijgen meer vertrouwen in zichzelf. Ze leren beter omgaan met intense emoties. Dat geeft me voldoening."

Gert: “Ook niet onbelangrijk: bij TEJO krijg je de mogelijkheid om een heleboel opleidingen te volgen, gratis. De kwaliteit van die opleidingen vind ik over het algemeen heel goed. Je krijgt ook de kans om ervaringen uit te wisselen met andere therapeuten.”

 

Word vrijwilliger bij TEJO 

 

Met wat voor problemen kloppen jongeren zoal bij jullie aan?

Eva: “Dat is heel divers. Ik zie vaak jongeren met een laag zelfbeeld of problemen met zelfbeheersing omdat ze gepest worden op school of relatieproblemen hebben thuis.”
 
Gert: “Er komen tegenwoordig ook heel wat jongeren over de vloer die worden gepest op sociale media. Ook hier krijgen we gevallen binnen van sexting: jongeren die naaktfoto’s opsturen naar iemand en daar vervolgens mee gechanteerd worden. Daarnaast is er best ook veel scheidingsproblematiek. Kinderen die tussen de twee ouders zitten, nieuwe partners met wie het wel of niet klikt, ruzies die in families ontstaan en waar die kinderen tussen zitten, enz. 
 
Gert: “Soms is een vraag om hulp heel acuut. Een paar weken geleden belde een jongen en die zei: “Ik wil zelfmoord plegen, ik wil nu een gesprek, kan dat?” Ja, dat kon. Zijn vriendin had het uitgemaakt. De jongen was 25. Dat is eigenlijk te oud voor onze doelgroep, maar oké. We hadden een gesprek en daarna was hij wat gekalmeerd en zag hij ook wel in: doodgaan is niet wat ik wil.”

 

spreekruimte

Het TEJO-huis in Antwerpen telt vijf gezellig ingerichte spreekruimtes

Hoe gaan jullie gewoonlijk te werk als iemand zich aanmeldt?

Gert: “Jongeren kunnen een afspraak maken of gewoon zonder afspraak binnenspringen tijdens de openingsuren. In een eerste verkennend gesprek probeer ik of een andere hulpverlener zicht te krijgen op wat er precies speelt en waar de jongere nood aan heeft. Als de jongere dat wil, wordt vervolgens de begeleiding opgestart. 

“De basis van de begeleiding is korte oplossingsgerichte therapie. Dat is een kortdurende therapievorm die focust op de sterke kanten en hulpbronnen van de cliënt. Wanneer iets werkt help je de cliënt dat te versterken en meer te doen. Voor wat niet werkt zoek je samen werkbare alternatieven. Gemiddeld vergt het zeven sessies om cliënten op de rails te krijgen om hun problemen verder zelf aan te pakken. Soms heb je er meer dan tien nodig".  

Eva: “De weerbaarheidstraining die ik geef is meestal een aanvulling voor jongeren die al in begeleiding zijn bij TEJO. Maar reeds in begeleiding zijn is zeker geen vereiste.”

 

zandbak

In de kelder staat een zandbak. Dit hulpmiddel wordt soms gebruikt tijdens de therapie.

 

Wat is de bedoeling van die zandbak en tekentafel in de kelder? 

Gert: “Therapie beperkt zich niet altijd tot praten. Tekenen, schilderen of een zandspel waarbij je een cliënt iets laat maken kan interessant zijn om iets aan te kaarten en een gesprek op gang te brengen. Dat zijn dus hulpmiddelen die gebruikt worden tijdens de therapie.”
 

Worden de ouders van een jongere betrokken bij de therapie?

Gert: “Ik probeer ouders en/of andere zorgfiguren te betrekken, omdat zij een deel kunnen zijn van het probleem of de oplossing. Een voorbeeld: ik had ooit een cliënt – 10 à 11 jaar - die heel angstig was en het moeilijk had met zijn moeder. Wat bleek: de moeder was sinds haar scheiding extreem bang dat haar ex-man haar kinderen zou ontvoeren. Ze stuurde continu sms’jes naar haar kinderen. Ik heb zijn moeder uitgenodigd en we kwamen samen tot de conclusie dat haar controledrang aanpakken een deel van de oplossing was. Zo zijn er nog voorbeelden.”
 
Eva: “Maar als de jongere niet wil dat we zijn ouders betrekken, dan doen we dat niet.”
 
Gert: “Klopt. Dit is zeker geen voorwaarde. Soms wéten ouders niet eens dat hun kinderen hier komen. Ze weten soms zelfs niet dat hun kind het moeilijk heeft. In heel wat gezinnen is praten over gevoelens nog steeds een taboe. Ja, mooi weer he vandaag. Maar niet: waar loop je tegen aan? Wat lukt wel en niet? Hoe ervaar je de prestatiedruk op school? Maar niet elk kind wíl praten hé. Als je thuis constant afgestraft, gecorrigeerd of afgesnauwd wordt, is het begrijpelijk dat jongeren liever zwijgen over wat er zich écht op school afspeelt.”

 

Wat zijn typische alarmbellen die signaleren dat je kind of kleinkind hulp nodig heeft?

Eva: “Ik zou zeggen: verandering van gedrag. Als je bijvoorbeeld merkt dat je kind zich meer dan anders terugtrekt. Of als je kind heviger dan anders reageert naar anderen toe. Woedeaanvallen, emoties niet onder controle hebben … Dat kunnen signalen zijn dat je kind een goed gesprek nodig heeft en misschien wel therapie.”
 

Contacteer TEJO

 

Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be