Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Antwoord van expert

Lichaamsbeweging: wat mag wél na een coronaprik?

20 augustus 2021
sport

Minstens drie renners kregen onlangs tijdens het sporten last van hun hart. Ze waren net gevaccineerd tegen COVID-19. In de media klonk het advies om één à twee weken niet intensief te sporten na een coronaprik. Dus rustig bewegen is wel oké? En wat zegt dit over de veiligheid van de vaccins?

Er verschenen onlangs in de pers een aantal nieuwsberichten over renners die tijdens het sporten in het ziekenhuis belandden met hartklachten. Mogelijk heeft dit iets te maken met het feit dat ze kort voordien een vaccin kregen. 

Een ontsteking van de hartspier (myocarditis) of het hartzakje (pericarditis) zijn gekende, maar zeer zeldzame mogelijke nevenwerkingen van de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna. Volgens gegevens van het Europees geneesmiddelenagentschap treft het <2 op 1 miljoen gevaccineerden. Het komt meer voor bij jongeren. Volgens een recente analyse van de Amerikaanse overheidsdiensten bedraagt het risico voor jongens van 12-17 jaar 6,3 per 100 000 toegediende doses en voor meisjes 0,9 per 100 000 toegediende doses. 

Dit risico is trouwens meegenomen in de berekeningen van onze Vaccin Balans, een tool om de voordelen en de risico’s van een coronaprik in te schatten, op basis van je profiel en het soort vaccin.

Naar mijn Vaccin Balans

Of intensief sporten het probleem kan triggeren of verergeren is nog onbekend. Om problemen te vermijden, zei een cardioloog in de media het volgende: “Minstens een week rust, indien mogelijk zelfs twee - zeker na de tweede prik - is wijselijk. Niet dat sporten dan compleet uit den boze is, maar plan toch geen competitie of gekke uitdagingen en doe het rustig aan.”

Dit riep bij ons enkele vragen op. Geldt dit advies voor iedereen? Is rustig bewegen wel oké? En wat zegt dit voorval over de veiligheid van deze vaccins? We legden deze vragen voor aan twee experts terzake:

  • Prof. Dr. Hein Heidbuchel, Hoogleraar Cardiologie aan de Universiteit Antwerpen, Diensthoofd Cardiologie aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen en vroeger Voorzitter van de Europese Vereniging van Sportcardiologen.
  • Prof. Dr. Guido Claessen, cardioloog in UZ Leuven en docent en onderzoeker aan de KU Leuven. 

 

Moeten mensen die zich na vaccinatie tiptop in orde voelen ook opletten met intensieve beweging?

Prof. Heidbuchel: “Ik kan daar geen gegrond antwoord op geven. Daar is nog geen systematisch onderzoek naar verricht. Mijn advies zou "ja" zijn, zeker 24 u. De eerste 24 u niet intensief sporten lijkt me in dat geval een redelijk veiligheidsadvies, en misschien 72 u niet competitief. De Vereniging voor Sport- en Keuringsartsen (SKA) werkt momenteel aan een breder gedragen advies.”

Ook Prof. Claessen wijst op een gebrek aan systematische data, wat het moeilijk maakt om deze vraag te beantwoorden. “Mijn advies is hier om de tweede vaccinatie niet te plannen in de 48 u voorafgaand aan een competitieve of gekend zeer intensieve activiteit.”


Is rustig bewegen, zoals wandelen of langzaam joggen wel veilig?

Prof. Heidbuchel: “Een rustige jogging is mijns inziens niet gevaarlijk. Maar als je immuunsysteem reageert en je je daardoor wat minder goed voelt, zal je zelfs bij lichte inspanningen voelen dat je die niet zo vlot kan afwerken. Dan iets willen forceren is niet wijs. En dan wacht je best ook enkele dagen nadat je je weer helemaal goed voelt om ook intensieve inspanningen of competitie te hervatten. Je moet dus naar je lichaam luisteren. Als je klachten krijgt zoals borstpijn bij in- en uitademen of ritmestoornissen in rust, is het zeker zinvol om een arts te raadplegen. Dat zal maar heel zelden het geval zijn.”

Prof. Claessen: “Het is inderdaad oké om op rustige tot matig intensieve manier aan sport te doen na vaccinatie. Kies de eerste 48 tot 72 u voor licht intensieve activiteiten (bv. wandelen). Nadien kun je de intensiteit gradueel opdrijven. Laat je daarbij leiden door de respons van je lichaam. Belangrijk hier is dat dit een “expert opinie” is op basis van de beschikbare data. Er zijn tot dusver geen studies die verschillende strategieën met elkaar vergeleken. Doch op basis van de huidige kennis lijkt dit een goede approach.”


In een ploeg van 170 renners ontwikkelden minstens drie renners hartproblemen. Kun je dan nog wel van een zeldzame nevenwerking spreken?

Prof. Heidbuchel: “Er zijn toch al 100-en miljoenen dosissen gegeven wereldwijd, dus we weten dat dit probleem zeldzaam is na vaccinatie. Het feit dat er 3 op 170 renners symptomen hadden, kan te maken hebben met iets anders, bijvoorbeeld een ander banaal virus dat simultaan aanwezig was in die groep. Dat is een hypothese, ik volg de gevallen niet zelf. Als het probleem zo frequent zou zijn als die 3/170 doet uitschijnen, was het al veel vroeger opgepikt.”

Prof. Claessen: “Het is belangrijk om ook de component toeval mee in rekening te kunnen brengen.”

Volgens het Europese geneesmiddelenagentschap (EMA) wegen de voordelen van alle toegelaten COVID-19-vaccins nog altijd op tegen de risico’s.


Afdrukken Versturen via e-mail