Alles wat je moet weten over de lucht-waterwarmtepompen
Werking, verwarmingsrendement, koeling, kosten, premies, afmetingen, warmtedistributiesystemen, installatie, onderhoud ... Alles wat je moet weten over de lucht-waterwarmtepompen. Is jouw huis er klaar voor?
De lucht-waterwarmtepompen halen warmte uit de buitenlucht via een wisselaar gevuld met koelvloeistof. De extra warmte die de pomp op deze basis produceert, wordt via het water van de centrale verwarming of de vloerverwarming aan de woning afgegeven.

Bekijk ook het gedetailleerde schema over de werking van de warmtepomp in ons dossier: Een warmtepomp voor jouw verwarming
Je verwarmingsketel vervangen
Dit type warmtepomp wordt meestal gebruikt om een verwarmingsketel in de woning te vervangen.
In dit dossier vertellen we je alles wat je moet weten over een specifiek model: de lucht-waterwarmtepomp die je woning kan verwarmen of afkoelen.
Wat is het rendement van een lucht-waterwarmtepomp voor de verwarming?
We hebben het hier over de algemene prestatiecoëfficiënt (COP) in testcondities, de seizoensprestatiefactor (SCOP) die dichter bij de werkelijke gebruiksomstandigheden ligt, en de ruimtes van de woning die het rendement van het toestel beïnvloeden.
Kan een lucht-waterwarmtepomp ook koelen?
De pomp is inderdaad omkeerbaar en kan dus koelen. Zonnepanelen kunnen gebruikt worden voor de koeling maar helpen niet veel voor de verwarming in de winter.
Waaruit bestaan lucht-waterwarmtepompen?
Er zijn twee types externe units: split of monoblock. Dat bepaalt de elementen die in de woning staan. Het al dan niet verwarmen van het sanitair water is een andere bepalende factor.
In welke omstandigheden is de lucht-waterwarmtepomp interessant?
Een lucht-waterwarmtepomp is vooral interessant als deze samen met een warmteafgiftesysteem op lage temperatuur gebruikt wordt. Is dat voldoende in jouw woning? Doe de test.
Welk warmtedistributiesysteem in de woning?
Radiatoren, oppervlakteverwarming, ventiloconvectoren ... Keuze genoeg, in alle kleuren en vormen.
Kosten en premies voor de lucht-waterwarmtepompen
De prijzen verdubbelen naargelang de functie van de pomp. Gelukkig zullen de regionale premies de rekening verzachten.
Installatie en onderhoud van de lucht-waterwarmtepompen en de eventuele vergunning
Dit type warmtepomp vergt geen boringen noch grondwerken, maar de installatie ervan is ietwat complexer dan voor een lucht-luchtwarmtepomp.
Let ook op voor geluidsoverlast.
Lucht-waterwarmtepomp: voor- en nadelen en conclusie
Na het overlopen van de voor- en nadelen van de lucht-waterwarmtepompen, maken we een gemengde balans op vanwege de prijs van elektriciteit die nog steeds hoog is.
Wat is de COP?
De Coefficient of Performance (COP) van een warmtepomp is de verhouding tussen elektriciteit die de pomp verbruikt en de warmteafgifte.
Productinformatie van een warmtepomp vermeldt meestal een algemene prestatiecoëfficiënt (COP) in testomstandigheden. De prestatie van verschillende warmtepompen kun je dus vergelijken op basis van deze COP.
Wat is de SCOP of SPF?
De werkelijke omstandigheden waaraan een warmtepomp in een gebouw blootgesteld wordt, komen meestal niet overeen met de omstandigheden tijdens de tests.
Daarom geeft de gemiddelde seizoensprestatiefactor (SPF), of vroeger de Seasonal COP (SCOP), een beter idee van het prestatierendement van een warmtepomp. De SPF is de gemiddelde prestatiecoëfficiënt van de warmtepomp berekend over het hele stookseizoen bij verschillende temperaturen in een bepaald land.
Lees meer over hybride verwarming
Afhankelijkheid van de buitentemperatuur
Aangezien lucht-waterwarmtepompen warmte uit de buitenlucht halen, worden de prestaties ervan door het klimaat bepaald. Koude buitenlucht heeft een negatieve invloed op het verwarmingsvermogen, net wanneer de warmtebehoefte in je woning het grootst is.
De laatste tests laten echter zien dat je, zelfs bij -15 graden, nog steeds profiteert van een ongeëvenaarde prestatie vergeleken met alle andere verwarmingssystemen.
Hier vind je de samengevoegde resultaten van de 31 geteste toestellen bij verschillende buitentemperaturen en voor water op hoge temperatuur (55°C), zodat het compatibel is met een radiatoren-netwerk in middelmatig geïsoleerde gebouwen. Bij deze tests is er bij lage temperaturen rekening gehouden met zowel de energie die je systeem verbruikt voor back-up wanneer de warmtepomp niet genoeg warmte levert, als met de energie die nodig is om de warmtewisselaar van de buitenunit te ontdooien.
Welke lessen kun je uit deze grafiek trekken?
- De variatie in COP tussen de verschillende toestellen is bij milde buitentemperaturen iets groter dan bij lage temperaturen (ze loopt uiteen van 35% tot 24%, met als uitschieter 47% verschil tussen het beste en het slechtste toestel bij 2°C).
- Het gemiddelde COP bij -15°C ligt rond de 2. Dit betekent dat je, zelfs onder slechte omstandigheden en met een gevraagde watertemperatuur van 55°C, met een lucht-water warmtepomp bijna twee keer zo efficiënt verwarmt als met eender welk direct elektrisch alternatief. Je warmtepomp werkt dus nog prima, zelfs wanneer het streng vriest.
Bij 2°C zie je voor sommige toestellen een daling van de COP in vergelijking met nog koudere temperaturen. Dit toont aan hoe belangrijk het is dat je het systeem goed regelt, vooral omdat het ontdooien bij deze temperatuur veel vaker nodig is.
Afhankelijkheid van de temperatuur van het watercircuit
Het rendement van de lucht-waterwarmtepompen wordt niet alleen beïnvloed door de buitentemperaturen maar ook door de temperatuur in het watercircuit. Hoe warmer de temperatuur van het watercircuit, hoe slechter het rendement van de warmtepomp.
Bijvoorbeeld, een COP van 3 (A7/W35) betekent dat voor elk kilowattuur (kWh) aan verbruikte elektriciteit, de warmtepomp 3 kWh aan warmte zal ontwikkelen. Dit geldt enkel in nauwkeurige omstandigheden waarbij de temperatuur van de buitenlucht 7°C bedraagt en het water van het verwarmingssysteem naar 35°C opgewarmd wordt.
Op het bovenvermelde energielabel worden soms twee temperaturen voor het verwarmingscircuit weergegeven om de impact van deze parameter op het rendement aan te tonen. Dat is vooral belangrijk in niet goed geïsoleerde woningen die eerder met een circuit op 55°C en niet op 35°C werken.

3 tot 4,5 maal minder energieverbruik ten opzichte van de opgeleverde warmte
Uit de catalogi van de grote merken kunnen we vaststellen dat de SCOP, die dus rekening houdt met de temperatuurverschillen over het jaar heen, tussen 4 en 4,5 ligt bij lage temperatuur (35°C) en naar 3,5 tot 3 zakt bij hogere temperatuur (55°C). Ook hier ligt de nadruk op isolatie om een optimale prestatie op lage temperatuur mogelijk te maken.
Volgens tests uitgevoerd door onze Franse en Duitse buren — ook met water op 55°C, op 31 verschillende lucht-water warmtepompen — zie je dat deze SCOP (voor een gemiddeld klimaat zoals het onze) schommelt tussen een minimum van 2,3 en een maximum van 4,2. Gemiddeld kom je iets boven de 3 uit.
Dit maakt het prijsverschil met fossiele energiebronnen dus niet helemaal goed, maar het is wel 3 keer beter dan eender welk type elektrisch radiator!
De lucht-waterwarmtepomp is omkeerbaar net als een lucht-luchtwarmtepomp, beter bekend onder de naam airco. Het omkeren van de werkingscyclus laat toe fris water in het verwarmingscircuit te brengen en zo je woning te koelen. Aangezien de koeling via een aan de vloer geïntegreerd circuit gebeurt, heeft ze een niet te verwaarlozen inertie en dat voel je.
Dezelfde troeven dus als in verwarmingsmodus.

Zonnepanelen, je partner om je huis te koelen
Beschik je over zonnepanelen? Laat dan de koeling vooral in werking tijdens de uren dat de zonnepanelen het meest produceren teneinde autoconsumptie te bevorderen.
Daar de kans groot is dat de nodige energie voor deze koelingssystemen door hernieuwbare productie gedekt is, helpen ze om uitval van fotovoltaïsche installaties te voorkomen. Een bijkomede troef als we weten dat in volle zomer, de stabiliteit van het elektriciteitsnet steeds belangrijker wordt vanwege de toename van het aantal residentiële zonnepanelen.
Aangezien zonnepanelen elektriciteit produceren wanneer de zon schijnt en de verwarmingsbehoefte laag is, zullen ze niet veel helpen om je warmtepomp in de winter met stroom te voorzien.
Meer informatie over zonnepanelen in combinatie met warmtepompen vind je in ons dossier Verwarmen met een warmtepomp.
De externe units
Er zijn twee grote types externe units:
De splits zijn verbonden met een hydraulische interne unit die de compressor bevat en de warmte-uitwisseling verzorgt naar een secondair circuit dat water bevat. Vandaar de naam hydraulisch.
De externe monoblock-units bevatten het volledige deel van het circuit dat door een koelvloeistof gevoed wordt. Er zijn dus enkel nog hydraulische aansluitingen naar de woning. Het secondair circuit verbindt de externe unit met de woning.
Voordeel van de Split-uitvoering
De installatie is zeer flexibel. De externe unit kan tot op 80 meter afstand van de interne unit geplaatst worden en er is geen vorstbescherming voor het koelsysteem nodig.
Nadeel van de Split-uitvoering
De tijd die een erkende vakman nodig heeft voor de opbouw en het plaatsen van de koelvloeistofaansluitingen op de werf.
Voordeel van een monoblock-installatie
De installatie gaat sneller en vergt geen tussenkomst op het koelcircuit. Er dienen enkel hydraulische aansluitingen geplaatst te worden en dat kan via traditionele loodgieterij.
Nadeel van een monoblock-installatie
Ze neemt meer plaats in en de hydraulische aansluiting naar de woning moet tegen vorst beschermd worden. De externe module moet zo dicht mogelijk bij de woning geplaatst worden.
De interne units
Deze units bevatten de compressor en de warmtewisselaar die het secundaire circuit in staat stelt om warmte op te nemen. Dit secundaire circuit is niets anders dan je centrale verwarmingssysteem en/of je vloerverwarming.
Een vat om warm water op te slaan en te voorkomen dat de pomp te vaak opnieuw moet opstarten
Om de warmtepomp zonder onderbreking te laten draaien, kan deze unit met een buffervat uitgerust worden. Deze vat slaat warm water op, dat vervolgens op aanvraag het circuit kan voeden.
De warmtepomp kan dan continu werken totdat de richttemperatuur van de buffervat bereikt is.
De interne units van modellen die uitsluitend voor verwarming bedoeld zijn, lijken op wandketels vanwege de plaats van bevestiging en hun afmetingen.
Wanneer de warmtepomp ook sanitair warm water produceert, is er standaard een buffervat aanwezig die aan de interne unit geïntegreerd is. Die unit wordt dan op de vloer geplaatst.
Als het om een monoblock-warmtepomp gaat, waarbij het koelcircuit volledig in een grotere externe unit geïntegreerd is, bestaat de interne unit alleen uit een buffervat en een module voor het beheer van de werking van de warmtepomp.
Met een lagetemperatuurverwarming
Een lucht-waterwarmtepomp is vooral interessant als ze gepaard gaat met een warmteafgiftesysteem dat op lage temperatuur werkt (waarbij het circulerende water beduidend kouder blijft dan 50°C) of, nog beter, op zeer lage temperatuur verwarmt (waarbij het water onder 35°C blijft).
Maar, een lagetemperatuurverwarming kan alleen worden overwogen als het huis geïsoleerd (of zo goed als geïsoleerd) is volgens de nieuwbouwvoorschriften. De woning moet ook voldoende oppervlakte hebben zodat de warmte kan ontsnappen, idealiter via de vloer. Anders zullen onvoldoende geïsoleerde muren de verwarmde ruimte afkoelen, wat een onaangenaam gevoel geeft.
De 50-gradentest om te weten of je huis geschikt is voor een lage temperatuurverwarming
Je kunt beginnen met zelf de 50-gradentest uit te voeren voor het water dat in je radiatorencircuit circuleert met je huidige ketel: verlaag de temperatuur naar 50°C (in plaats van bijvoorbeeld 70°C) en controleer of het nog steeds warm genoeg is in huis, vooral op een erg koude dag.
- Als de test mislukt, is het huis nog niet geschikt voor een lagetemperatuurverwarming.
- Als de test overtuigend is, moet je nog bepalen of de bestaande radiatoren volstaan, uitgebreid moeten worden of zelfs dienen te worden vervangen door lagetemperatuurradiatoren of ventiloconvectoren. Deze berekening moet gebaseerd zijn op een zogenaamde dimensioneringsnota van de installateur.

Als je woning nog niet voldoende geïsoleerd is, kun je een lucht-water warmtepomp combineren met een condensatieketel. Die ketel kan het dan overnemen wanneer de buitentemperatuur te laag wordt en de warmtepomp alleen niet genoeg warmte meer kan leveren om je huis goed te verwarmen.
Naar het dossier Hybride warmtepomp
Let er ook op dat je in veel gevallen je bestaande radiatoren kunt aanpassen aan een lagetemperatuursysteem, bijvoorbeeld door extra radiatoren of convectoren toe te voegen.
Dimensionering van het warmteafgiftesysteem
De aanvoer- en retourtemperaturen voor het verwarmen van een ruimte worden bepaald aan de hand van een dimensioneringsnota over het emissiesysteem. Deze moet een kort overzicht bevatten van de dimensionering en technische specificaties van de gekozen verwarmingselementen. De nota moet aantonen dat de afgiftecapaciteiten voldoende zijn voor het geplande temperatuurregime teneinde het berekende warmteverlies te compenseren.
Hoe vaak de compressor van de warmtepomp opstart
Ongeacht het warmtepompsysteem is het belangrijk om het systeem zo te dimensioneren en te gebruiken dat de compressor niet te vaak opstart.
De opdracht is moeilijker in woningen met onvoldoende isolatie. Die woningen ervaren immers meer temperatuurschommelingen door een groter warmteverlies, waardoor de compressor moet heropstarten om de ruimtes opnieuw te verwarmen.
Soms moet de compressor continu draaien om de comforttemperatuur te bereiken, wat de verbruikskosten verhoogt.
Oplossingen om te voorkomen dat de compressor te vaak opnieuw opstart
Het starten en stoppen van de compressor wordt ook wel "pompen" genoemd. Een warmtepomp met een zogenaamde inverter of modulerende compressor kan zijn toerental aanpassen aan de warmtebehoefte. Dit voorkomt veel stoppen/starten en verbetert de efficiëntie van de installatie.
Het kan ook worden gecombineerd met een vat om water op te warmen en op te slaan wanneer kamers niet verwarmd moeten worden, waardoor de compressor minder vaak hoeft te starten. Houd echter rekening met de extra kosten en de extra ruimte die nodig zijn.
Er zijn tal van systemen in verschillende vormen en kleuren om de warmte in je woning te verspreiden. De emissie- en distributiesystemen zijn vaak van verschillende merken. Dus wat je ook kiest, het belangrijkste is om te controleren of alle onderdelen van je verwarmingssysteem compatibel zijn.

Radiatoren
Het belangrijkste criterium voor het kiezen van de juiste radiator is de warmteafgiftecapaciteit (uitgedrukt in watt). De installateur moet het warmteverlies, en dus de caloriebehoefte in je woning berekenen, rekening houdend met de grootte van de kamers, de oppervlakte van de ramen, de isolatiewaarde, de ligging enz.
Dankzij de isolatievoorschriften van vandaag, met hogere vereisten, zijn de energiebehoeften lager en zijn radiatoren compacter geworden.
Paneelradiator
De keuze van een paneelradiator wordt bepaald door drie kenmerken: de hoogte, de breedte en het type. Het type geeft aan hoeveel panelen en lamellen er zijn. Het eerste getal geeft het aantal panelen aan, het tweede het aantal lamellen. Type 21 betekent bijvoorbeeld 2 panelen en 1 lamel.
Er zijn twee soorten paneelradiatoren: met en zonder bekleding. De radiatoren zonder bekleding geven meer warmte af en de radiatoren met bekleding zijn voorzien van een decoratief rooster en zijpanelen. Ze zijn iets duurder en mooier met afgeronde hoeken en kindveilige randen.
Decoratieve radiatoren
Decoratieve radiatoren bieden een enorme keuze aan met betrekking tot de vorm, de kleur en het materiaal. Vroeger waren ze duur, maar het prijsverschil met traditionele radiatoren is aanzienlijk kleiner geworden. Let op de energie-efficiëntie: sommige radiatoren zijn alleen geschikt als bijverwarming of handdoekrek, niet als hoofdverwarming.
Oppervlakteverwarming
Deze systemen zijn in de vloer, de muur of het plafond ingebouwd en werken op lage temperaturen. Vloerverwarming staat bekend om de zachte warmte die je voeten lekker warm houdt. De afgegeven warmte wordt over een groter oppervlak verspreid. Merk op dat harde vloerbedekkingen betere warmtegeleiders zijn dan zachte vloerbedekkingen en parket. De laatste twee zullen de warmteafgifte van de vloer meer vertragen dan tegels, wat de efficiëntie van het systeem beïnvloedt.
Hetzelfde geldt voor wand- en plafondverwarming.
Ventiloconvectoren
De ventiloconvectoren zuigen lucht aan die door een warmtewisselaar gaat, en verspreiden de warmte vervolgens af.
Hoeveel ga je betalen voor een lucht-water warmtepomp?
Zonder productie van sanitair warm water mag je rekenen op een bedrag tussen 7 000 en 11 000 euro voor een lucht-water warmtepomp (excl. btw, zonder installatie en accessoires).
Wil je dat je warmtepomp ook het warme water in huis aanmaakt, dan komt daar nog 1 000 tot 3 000 euro bij, en ongeveer 1.000 euro extra als je kiest voor een buffervat.Zo kom je voor de aankoop van een lucht-water warmtepomp + warmwaterbereiding + buffervat in een prijsvork tussen 9 000 en 15 000 euro.
In deze prijzen zijn de kosten voor eventuele aanpassingen of het vervangen van het afgiftesysteem in je huis niet inbegrepen.
Goede isolatie + goed afgestelde capaciteit = beheersbare investeringskosten
Het vermogen van je warmtepomp heeft een grote invloed op de totale kosten. Anders dan bij ketels op fossiele brandstoffen, bepaalt de grootte van de warmtepomp in sterke mate de prijs.
Een lucht-water warmtepomp van 10 kW kost je ongeveer 11 000 euro. In een slecht geïsoleerd gebouw, waar je zou moeten overstappen op 25 kW – vergelijkbaar met het vermogen van de meeste gasketels op de markt – zit je al gauw boven de 16 000 euro, wat 45% duurder is. Dat lijkt ons weinig realistisch.
Alles inbegrepen: is verwarmen met een lucht-water warmtepomp voordeliger dan met fossiele energie?
De Creg vergelijkt elk jaar de kostprijs van verwarmen met een lucht-water warmtepomp met die van verwarming op fossiele brandstoffen, inclusief investeringskosten, onderhoud, btw en energie. Daarbij houden ze rekening met verschillende parameters, zoals het isolatieniveau van je woning, het afgiftesysteem (radiatoren of vloerverwarming) en ook het profiel van de eigenaar (en of je recht hebt op premies).
Hier zijn de conclusies van de versie 2025 van dit onderzoek voor eigenaars:
In vergelijking met aardgas
In Wallonië en Brussel blijft aardgas het goedkoopste systeem, zelfs in vergelijking met een lucht-water warmtepomp, ongeacht het isolatieniveau van je woning.
In Vlaanderen daarentegen, wordt de lucht-water warmtepomp rendabel bij “goed geïsoleerde” woningen, op voorwaarde dat je een laag inkomen hebt en de maximale premies kan krijgen.
In vergelijking met propaan en stookolie
In alle regio’s is verwarmen met een lucht-water warmtepomp over het algemeen goedkoper dan verwarmen op propaan, zolang je isolatieniveau zeer goed is zodat je op lage temperatuur kan verwarmen.
In Wallonië is de lucht-water warmtepomp enkel rendabel ten opzichte van propaan bij goed geïsoleerde woningen of met vloerverwarming – en alleen als je recht hebt op de maximale premie én een laag inkomen hebt.
Heb je een gemiddeld inkomen, dan moet je woning goed geïsoleerd zijn én uitgerust zijn met vloerverwarming.
Voor gemiddelde inkomens geldt ook: niet-gepremieerde rendabiliteit ten opzichte van stookolie is enkel mogelijk bij een heel goede isolatie en een lagetemperatuursysteem.
Is je isolatie minder goed en heb je radiatoren, dan zijn premies noodzakelijk om het plaatje positief te maken.
Premies in Vlaanderen
De hoogte van de premie is niet forfaitair en kan je berekenen met behulp van een simulator op de energiewebsite van de Vlaamse Overheid.
Premies in Wallonië
De warmtepompen voor verwarming of combinaties ervan kunnen een premie ontvangen van € 1 500 tot € 9 000.
De premies variëren met een factor van 1 tot 6 afhankelijk van het inkomen, maar ze zullen altijd worden beperkt tot 90 % van het bedrag incl. BTW van de in aanmerking komende kosten op de facturen.
Zie de toestellen die in aanmerking komen en de voorwaarden en formulieren op de website van het Waalse Gewest.
Premies in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Voor particuliere woningen verschillen de premies naargelang je inkomenscategorie (laag, gemiddeld of standaardcategorie). In 2024 liepen die premies voor een lucht-water warmtepomp van 4 500 tot 5 000 euro, maar momenteel zijn ze opgeschort door het ontbreken van een regering in Brussel.Merk op dat deze premies nog verhoogd konden worden door de Bonus beëindiging stookolie en kolen en door de Bonus meerdere werken. We zullen moeten afwachten welk premiesysteem men invoert zodra de regio een volwaardige regering heeft.
Meer details over de premies bij aankoop van een lucht-waterwarmtepomp
Raadpleeg ons artikel Welke premies voor een warmtepomp?
In bepaalde gevallen heb je een vergunning nodig om een warmtepomp te installeren. In andere gevallen zal er een meldingsplicht zijn. Dat is afhankelijk van het type warmtepomp, het vermogen, de hoeveelheid koelvloeistof en de ligging.
Meer info over de eventuele vergunningen vind je in ons dossier Een warmtepomp voor jouw verwarming
Welke geluidshinder door een lucht-waterwarmtepomp?
Het geluidsvermogen is een belangrijk gegeven bij de aerothermische warmtepompen. Het stemt overeen met het geluidsniveau, uitgedrukt in decibels, dat bereikt wordt door de interne en externe units van de warmtepomp.
Met deze waarde, die gemiddeld tussen 50 en 65 decibel ligt voor de buitenunit, kun je de stilste warmtepomp kiezen en overlast voor jou en je buren voorkomen.
Het belang van de locatie van de externe unit
Vermijd bij voorkeur plaatsen waar het geluid weerkaatst, zoals hoeken of binnenplaatsen. Plaats de ventilator niet in de richting van je buren, en nog minder in de richting van een van hun ramen.
Een plat dak is een goede locatie als mogelijke oplossing voor geluidhinder, net als het benutten van natuurlijke obstakels die de verspreiding van het geluid beperken.
In Vlaanderen bestaat er een code van goede praktijken met richtlijnen om het geluidsniveau van de buitenunit vanaf de installatie te beperken. Daarin vind je ook oplossingen om het geluid alsnog te verminderen als je niet de meest ideale plek kunt kiezen.
In Brussel moet je niet alleen voldoen aan bepaalde geluidsnormen, maar er is ook een informatiefiche uitgegeven om professionals te helpen bij het optimaal plaatsen van de buitenunit.Het belangrijkste is enerzijds dat je voldoende afstand houdt tussen je woning en de buitenunit, maar ook weer niet te ver zodat je geen onnodige warmteverliezen krijgt door lange leidingen tussen binnen- en buitenunit. Anderzijds is het slim om reflecterende oppervlakken rondom de buitenunit te vermijden, want die kunnen het geluid juist versterken.Het is belangrijk om het juiste vermogen voor je warmtepomp te kiezenAls je een te zwakke warmtepomp kiest, zal die vaak op vol vermogen draaien, wat voor maximale geluidshinder zorgt. Kies je een te krachtige warmtepomp, dan krijg je veel korte aan-uit-cycli, wat de prestaties verslechtert en ook het geluidsniveau verhoogt. Want tijdens het opstarten maakt een warmtepomp relatief meer geluid dan tijdens continu bedrijf.Oplossingen tegen lawaai
Als jij (of je buurman) nog steeds last hebt van het lawaai, kun je een geluiddempende kast rond het apparaat plaatsen. Volgens tests uitgevoerd door onze Nederlandse collega's van de Consumentenbond kan dit het geluidsniveau met 5 tot 9 dB(A) verminderen, wat niet onaanzienlijk is. De externe unit moet wel altijd op flexibele silent-blocks geplaatst worden om lawaai en trillingen op te vangen.
Hoe plaats je een lucht-waterwarmtepomp?
Voor dit type warmtepomp zijn er geen boringen of grondwerken nodig, maar de installatie is iets ingewikkelder dan bij een lucht-luchtwarmtepomp.
Om de haalbaarheid van je project te controleren en een offerte op te stellen op basis van de specifieke kenmerken van je woning, vraag je altijd vooraf een technisch bezoek aan om onaangename verrassingen op de werf te vermijden.
In principe wordt de installatie in de volgende stappen uitgevoerd:
- De externe unit wordt geïnstalleerd.
- Het oude verwarmingssysteem en de aansluitingen worden verwijderd.
- De nieuwe externe unit wordt geplaatst.
- Het circuit wordt gevuld met koelvloeistof en het systeem wordt aangesloten als het niet om een monoblock gaat. Indien wel, wordt het circuit met water gevuld.
- De installatie wordt in dienst gesteld met de nodige parameterinstelling en jij, de klant, krijgt een volledige uitleg over de werking van de installatie.
Hoe onderhoud je je lucht-waterwarmtepomp?
Op dit moment is er geen wettelijke onderhoudsplicht, maar dat zal waarschijnlijk worden opgenomen in de regionale EPB-regelgeving.
In Frankrijk is dit bijvoorbeeld al sinds 2020 het geval, met een onderhoud om de twee jaar.
Hoeveel kost het onderhoud van een lucht-waterwarmtepomp?
Helaas zien we weinig prijzen voor het onderhoud, zelfs niet op de websites van de grote merken. Om je een idee te geven: Vaillant heeft drie formules voor onderhoudscontracten waarvan de goedkoopste begint bij € 265 (incl. BTW) voor een basisonderhoud en een connectiviteitspack (maandelijks verbruiksrapport, energieverbruiksmonitoring).
Het onderhoud bestaat uit het reinigen van de externe unit, het controleren van de werking van het apparaat en zijn rendement, en de waterdichtheid van het koelcircuit. Op het reinigen na is het onderhoud het werk van een vakman.
Voordelen
- Kan worden gecombineerd met een bestaande centrale verwarming of vloerverwarming, waardoor het ideaal is bij renovatie.
- Verwarming met veel inertie en comfort.
- Algemene jaarprestaties liggen veel hoger dan bij een klassieke ketel.
- Eén systeem voor de verwarming en de koeling.
Nadelen
- Kan momenteel niet concurreren met de verwarmingssystemen op fossiele brandstoffen vanwege de elektriciteitsprijs.
- Het rendement is gevoeliger voor schommelingen in de buitentemperatuur dan bij bodem-waterwarmtepompen.
- Het relatieve lawaai van de externe unit naar de buren toe in de zomer (met open ramen).
Conclusie
Op het vlak van prestaties en dus energiebesparing is het duidelijk dat warmtepompen op termijn alle verwarmingsketels in België zouden moeten vervangen. Twee factoren houden de uitrol van deze technologie voorlopig tegen:
- Het huidige gebrek aan isolatie in het woningpark dat een absolute prioriteit blijft om over te schakelen op het meest efficiënte apparaat tegen de laagste aankoopprijs.
- De prijs van elektriciteit in vergelijking met gas of stookolie, die de voordelen van deze verbruiksvermindering volledig ondermijnt.
Deze twee elementen worden elk jaar geanalyseerd in ons dossier over de kosten van verwarmingssystemen.
Om de overstap van een verwarming op fossiele energie naar een lucht-water warmtepomp financieel interessant te maken, moet je aan twee belangrijke voorwaarden voldoen:
- Je isolatieniveau moet zo hoog mogelijk zijn.
- Het prijsverschil tussen de energie waar je afscheid van neemt en de elektriciteit die je lucht-water warmtepomp aandrijft, moet zo klein mogelijk zijn.
Deze twee aspecten gaan hand in hand:
- Hoe beter je woning geïsoleerd is, hoe minder vermogen je warmtepomp nodig heeft en hoe lager dus je aankoopprijs uitvalt.
- Hoe beter de isolatie, hoe lager je de temperatuur kunt houden waarmee je de warmte verspreidt én hoe hoger het rendement van de warmtepomp wordt. Daardoor kun je het prijsverschil tussen elektriciteit en fossiele energie compenseren.
Als je kijkt naar de seizoensprestaties (SCOP) van warmtepompen over een heel jaar in een gemiddeld Belgisch klimaat, dan zit de waarde meestal rond of boven de 3, met een minimum van 2,3 en een maximum van 4,2.
Je ziet dus meteen hoe belangrijk het is om het juiste toestel te kiezen én vooral om je huis goed te isoleren. Zo kun je die jaarlijkse prestatie optrekken naar 5 of zelfs hoger en het prijsverschil tussen de verschillende energievormen overstijgen.
Isoleer je huis met Test-Aankoop

