Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Nog nooit zoveel overheidssteun voor farma

19 november 2019

Tussen 2013 en 2017 vloeide er bijna 2,8 miljard euro belastinggeld naar de farma-industrie. Een recordbedrag. Daarvoor krijgen we echter geen goedkopere pillen, integendeel. Wij gaven vorige week onze adviezen over de betaalbaarheid van geneesmiddelen tijdens een hoorzitting in het parlement.

Nooit eerder ontvingen de farmabedrijven in ons land zoveel overheidssteun als de voorbije vijf jaar. Tussen 2013 en 2017 ging het om een recordbedrag van bijna 2,8 miljard euro, zo berekende Het Laatste Nieuws. En inderdaad: Test Gezond publiceerde begin 2019 gelijkaardige cijfers en dito balans. Samen met Kom op tegen Kanker en Dokters van de Wereld formuleerden we recent enkele adviezen op de hoorzitting die de commissie voor Gezondheid van het federaal parlement organiseerde over betaalbaarheid van geneesmiddelen.

Dubbele factuur

In de praktijk betalen we twee keer voor geneesmiddelen. Een eerste keer via de financiering van het onderzoek aan de universiteiten en aan bedrijven via belastingvoordelen. Een tweede keer via bijdragen aan de sociale zekerheid voor de terugbetaling van diezelfde geneesmiddelen.

Farmaceutische bedrijven plukken daar de vruchten van, maar als maatschappij krijgen we geen betaalbare medicijnen in ruil. Dringend tijd dat we voorwaarden stellen!

Voorwaarden aan verkoop onderzoeksresultaten

De alsmaar groeiende belastingvoordelen die farmaceutische bedrijven in ons land krijgen, leidt meestal geeneens tot extra investeringen in onderzoek, nochtans het doel van deze overheidssteun. 

Bovendien wordt ook de kennis van onze universiteiten en publieke onderzoekscentra in biomedisch onderzoek verkeerd gecommercialiseerd. Zij verkopen hun onderzoeksresultaten immers aan één bedrijf, zonder voorwaarden te stellen aan de prijs van de producten die uiteindelijk dankzij hun onderzoek worden ontwikkeld. Het farmabedrijf krijgt een monopolie en dus ook een vrijgeleide om woekerprijzen te vragen voor het eindproduct.

Gedaan met blanco cheques

De manier waarop we als maatschappij biomedisch onderzoek sponsoren, moet veranderen. Zo moeten de medische en maatschappelijke noden een belangrijke rol spelen bij de verdeling van publieke middelen over de verschillende onderzoeksdomeinen.

Daarnaast moet de overheid er ook voor zorgen dat geneesmiddelen die ontwikkeld werden op basis van onderzoek betaald met belastinggeld voor alle patiënten ter wereld beschikbaar zijn voor een betaalbare prijs. Dat betekent onder andere dat universiteiten voorwaarden moeten stellen aan hun licentie-overeenkomsten met bedrijven. In Nederland engageerden de universitaire medische centra zich deze zomer tot tien principes, waarvan betaalbaarheid van het eindproduct er één is. Ons land moet hiermee ook aan de slag.

Tijd voor actie

Bovenstaande adviezen zijn maar een kleine greep uit het pakket met aanbevelingen dat we vorig jaar ontwikkelden samen met Kom op tegen Kanker en Dokters van de Wereld. Willen we het exploderende geneesmiddelenbudget onder controle krijgen, moeten onze beleidsmakers dringend in actie schieten.

Deze problematiek verdient een plaats in het regeerakkoord van de volgende federale regering. De hoorzittingen van de commissie Gezondheid over geneesmiddelenprijzen zijn alvast een positief signaal. Nu nog daad bij het woord voegen.

De prijzen die farmafirma's aanrekenen voor geneesmiddelen zijn onhoudbaar voor de gezondheidszorg. Als dit zo verder gaat, komt de terugbetaling van waardevolle behandelingen in gedrang. De overheid moet dringend maatregelen treffen om de spiraal van stijgende prijzen te doorbreken. Je leest meer over de financiële toegankelijkheid van geneesmiddelen in ons dossier.