Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Hoe houden we onze geneesmiddelen betaalbaar?

28 januari 2019

28 januari 2019
De prijzen die farmafirma's aanrekenen voor geneesmiddelen zijn onhoudbaar voor de gezondheidszorg. Als dit zo verder gaat, komt de terugbetaling van waardevolle behandelingen in gedrang. De overheid moet dringend maatregelen treffen om de spiraal van stijgende prijzen te doorbreken.    

We betalen onze medicijnen tweemaal

We betalen eigenlijk tweemaal voor onze geneesmiddelen. Als we naar de apotheek gaan en hooguit enkele euro’s betalen voor een cholesterolverlager of een middel tegen diabetes, danken we die lage prijs aan de tegemoetkoming van de ziekteverzekering (Riziv). De kas van het Riziv wordt gespijsd met onze sociale bijdragen en belastinggeld. In 2017 moest het Riziv zo’n 4,32 miljard euro ophoesten voor de terugbetaling van geneesmiddelen. Dat is gemiddeld € 400 per inwoner.

Sponsoring en subsidies

Maar eigenlijk hadden we op dat moment al een forse bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de geneesmiddelen. Farmaceutische bedrijven gebruiken namelijk universitair onderzoek om nieuwe medicijnen te ontwikkelen. En ook universiteiten worden gefinancierd met belastinggeld.

Bovendien worden door de overheid ook rechtstreekse subsidies toegekend aan de fabrikanten om onderzoek en ontwikkeling te stimuleren, in 2015 goed voor 59 miljoen euro.

In 2015 vloeide er aldus in totaal 575 miljoen euro aan publieke middelen naar biomedisch onderzoek.

Belastingvoordelen

Farmaceutische firma’s kunnen ook rekenen op aanzienlijke belastingvoordelen. Ondernemingen die investeren in onderzoek betalen bijvoorbeeld minder vennootschapsbelasting. Zo wordt 80 % van de inkomsten uit patenten vrijgesteld van belastingen. Medische bedrijven krijgen bovendien een belastingkrediet voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling. In 2016 liet de overheid 872 miljoen euro aan inkomsten liggen door fiscale voordelen toe te kennen aan medische firma’s.

Deze fiscale maatregelen zijn bedoeld om onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen te stimuleren. Maar sommige maatregelen missen hun effect. Voor de belastingaftrek voor inkomsten uit patenten bijvoorbeeld bespeurt het Planbureau geen enkel gunstig effect. Integendeel. Sommige multinationals registreren hun octrooien in België, terwijl het product waarvoor het octrooi dient niet in ons land wordt ontwikkeld. Ze gebruiken de maatregel gewoon om hun belastingen te minimaliseren.