Nieuws

Farmabedrijf Novartis eindelijk beboet voor misbruik

25 januari 2023

Acht jaar na het indienen van onze klacht is farmabedrijf Novartis door de mededingingsautoriteit veroordeeld tot een boete van 2,8 miljoen euro. Het bedrijf plaatste de veiligheid van het goedkopere geneesmiddel Avastin bewust in een slecht daglicht om meer winst op te strijken van het duurdere Lucentis.

Acht jaar nadat wij onze klacht hebben ingediend, heeft de mededingingsautoriteit Novartis veroordeeld voor misbruik van haar machtspositie. Het is een primeur dat een farmabedrijf op deze manier verantwoordelijk wordt gehouden voor het feit dat ze winstmarges laten primeren boven ethische - en hier ook wettelijke - principes. 

Waarom heeft Testaankoop Novartis aangeklaagd?

De geneesmiddelen Lucentis (van Novartis) en Avastin (van Roche) behoren tot dezelfde medicijnenfamilie en hebben, volgens verschillende studies die door de overheid gesubsidieerd werden, ook dezelfde therapeutische waarde. Officieel is Avastin enkel geregistreerd voor de behandeling van kanker. Sinds 2005 wordt het echter ook gebruikt voor de behandeling van natte maculadegeneratie, een ernstige oogziekte. Lucentis daarentegen is wél geregistreerd voor de behandeling van die ziekte, maar is veel duurder. Op het moment dat we onze klacht indienden, kostte het meer dan 800 euro tegenover 40 euro voor Avastin.

Toch heeft Roche nooit geprobeerd om een officiële goedkeuring te krijgen voor Avastin voor natte maculadegeneratie. Integendeel, de twee bedrijven hebben er alles aan gedaan om twijfel te zaaien over de veiligheid ervan, om zo oogartsen aan te moedigen Lucentis te gebruiken. Dat legde de twee bedrijven - die financieel met elkaar verbonden zijn - geen windeieren. Ons land betaalde op die manier jaren veel te veel via terugbetalingen.

Wat besliste de mededingingsautoriteit?

Novartis zal een boete van 2,8 miljoen euro moeten betalen, een extreem laag bedrag. Zeker wanneer we dat bedrag vergelijken met de boete die de firma’s opgelegd kregen in Italië – ruim 182 miljoen euro voor beide firma’s – en in Frankrijk, 444 miljoen euro te betalen door drie firma’s. Deze boete is ook slechts een fractie van de miljoenen euro’s die onze ziekteverzekering uitgegeven heeft aan de terugbetaling van het peperdure Lucentis. Volgens de Belgische vakbond van oogartsen gaat het bij ons om een verspilling van 200 miljoen euro voor de periode tussen 2009 en 2014. Bepaalde bronnen geven aan dat dat bedrag ondertussen zelfs al zou zijn opgelopen tot meer dan een half miljard euro.

Roche blijft bij de beslissing van de mededingingsautoriteit volledig buiten spel, iets wat wij betreuren. Italë hield beide bedrijven aansprakelijk, en Frankrijk beboette naast Roche en Novartis ook nog Genentech, de firma die Lucentis ontwikkelde.

In actie

Toegang tot geneesmiddelen is een onderwerp dat ons nauw aan het hart ligt. We dienden daarom ook reeds klacht in bij de mededingingsautoriteit voor de geneesmiddelen Zolgensma (Novartis), Spinraza (Biogen) en CDCA (Leadiant). In ons dossier betaalbare geneesmiddelen, lees je wat de huidige stand van zake is.

Naar het dossier betaalbare geneesmiddelen