Hoe de beste aardbeienconfituur en aardbeienspread kiezen?

De verschillende soorten aardbeienconfituur en broodbeleg met aardbei

Je vindt in de winkelrekken een uitgebreid aanbod aan smeerbare broodbelegproducten op basis van aardbeien.

• Klassieke confituur of jam

• Extra confituur of extra jam
• Fruitspread
• Gelei
• Marmelade

Wat is het verschil tussen klassieke confituur en extra confituur?

De basisingrediënten van klassieke confituur of jam zijn vruchtenpulp of -moes, suiker en water, en eventueel een geleermiddel als pectine. Een product mag alleen als "confituur" of  "jam" worden verkocht als het voldoet aan wettelijk bepaalde kwaliteitscriteria, gebaseerd op een Europese richtlijn. Die Europese richtlijn heeft in 2024 het minimum fruitgehalte vastgelegd op 450 g per kilo (voorheen 350 g per kilo). Het klassieke recept bevat een relatief hoog suikergehalte (50 à 60 g totale suikers/100 g) dat als natuurlijk bewaarmiddel werkt 

Het belangrijkste verschil tussen de klassieke confituur en extra confituur of extra jam zit in de grotere hoeveelheid fruit die wordt gebruikt: 500 g per kilo (voorheen 450 g per kilo). Extra confituur of jam moet ook gemaakt zijn van niet-geconcentreerde pulp of moes.

Wat zijn vruchtenspreads, gelei en marmelade?

Spreads zijn smeerbare broodbelegproducten op basis van vruchten, die niet aan de wettelijke regels voor confituur voldoen. Ze bevatten vaak meer fruit en minder suiker dan confituur, en kunnen zoetstoffen of andere additieven bevatten om smaak en houdbaarheid te garanderen.

Spreads zonder zoetstoffen hebben een gehalte totale suikers van zo'n 30 à 40 g/100 g). Spreads waaraan zoetstoffen (polyolen, sucralose, steviolglycosiden, ...) zijn toegevoegd, kunnen een nog veel lager suikergehalte hebben. In deze spreads zijn kleurstoffen met E-nummers niet gebruikelijk, maar worden soms wel kleurende plantenextracten of -concentraten, zoals zwarte wortelconcentraat, of aroma's toegevoegd.

Het is niet altijd makkelijk om spreads van confituur te onderscheiden in het winkelrek. Je kijkt het best naar de benaming die net boven de ingrediëntenlijst staat.

Gelei wordt volgens de wetgeving gemaakt van vruchtensap en bevat dus geen stukjes, maar heeft een gladde textuur..

Marmelade wordt gemaakt van citrusvruchten (pulp, puree, sap, waterige extracten en de schil).

Zijn er kwaliteitsverschillen tussen deze soorten fruitbeleg?

Er bestaan zeker kwaliteitsverschillen tussen de productcategorieën én binnen elke categorie.

Extra confituur bevat meer fruit dan gewone confituur.

Fruitbeleg of vruchtenspread valt buiten de wettelijke normen qua ingrediënten en percentages ingrediënten en kan daardoor enorm variëren in samenstelling, van hoog fruitgehalte tot alternatieven voor suiker.

Binnen elke categorie spelen factoren zoals fruitsoort, bereidingswijze, suikergehalte en toevoegingen een grote rol, waardoor ook daar aanzienlijke kwaliteitsverschillen ontstaan. De wet geeft minimumcriteria, maar echte kwaliteit hangt af van ingrediënten en bereidingswijze.

Hoe lees je het etiket van aardbeienconfituur?

De ingrediëntenlijst van aardbeienconfituur

De ingrediëntenlijst van een goede confituur bevat niet echt veel ingrediënten. Het hoge suikergehalte zorgt voor een goede stabiliteit en bewaring. Door de minimumvereiste qua fruit zijn geen kleurstoffen of aroma’s nodig voor kleur en smaak.

Bij een aardbeienspread ligt dat anders. In de ingrediëntenlijst kun je ontdekken waarom het product geen confituur is. Denk aan de toevoeging van kleurstoffen of kleurende extracten, aroma’s, vezels, andere vruchten dan op de voorkant van het etiket, suikervervangers, ...

Het fruitpercentage: waarop letten?

Op het etiket van confituur en extra confituur moet altijd vermeld worden hoeveel gram fruit werd gebruikt bij de bereiding van 100 gram product, respectievelijk minimum 35 en 45 gram fruit per 100 gram.

Het suikergehalte: hoe interpreteer je het?

Confituur bevat veel suikers (50 à 60 g totale suikers per 100 g). Dat zijn toegevoegde suikers (suiker, glucose-fructosestroop). In aardbeienspreads kunnen het ook vrije suikers uit geconcentreerde vruchten zijn (bv. geconcentreerd appelsap). De aardbeien in aardbeienconfituur bevatten ook natuurlijke suikers die in het totale gehalte suikers op het etiket vervat zit.

Het totale suikergehalte wordt vermeld in de verplichte voedingswaarde-informatie op het etiket.

Het is niet zo makkelijk om een inschatting te maken van de hoeveelheid toegevoegde suikers. Recent nam Carrefour het initiatief om ook de informatie over de toegevoegde suikers te vermelden op de website (en het etiket) voor producten van het eigen merk Carrefour.

Er is ook confituur met een verlaagd suikergehalte op de markt. Sommige vruchtenspreads bevatten ook minder totale suikers. Soms, maar niet altijd, wordt toegevoegde suiker vervangen door zoetstoffen (erythritol, stevia, ...).

Welke additieven kun je terugvinden in aardbeienconfituur?

Welke additieven kun je vinden in de ingrediëntenlijst van een aardbeienconfituur?

• Pectine (E440) wordt gebruikt als geleermiddel, d.i. om confituur te verdikken. Het gebruik ervan is veilig.
• Citroenzuur (E330) is een natuurlijk zuur dat een gunstige invloed kan hebben op het geleren of indikken, omdat pectine optimaal werkt bij een bepaalde zuurgraad. Een optimale zuurtegraad zorgt ook voor een goede bewaring en smaakbalans.
• Bewaarmiddelen, bijvoorbeeld E202 kaliumsorbaat, zijn niet toegelaten in confituur en extra confituur. Ze zijn wel toegelaten in vruchtenspreads en in confituur met een verlaagd suikergehalte of zonder suiker.
• Zoetstoffen: wanneer minder of geen suiker in confituur gebruikt wordt, worden soms zoetstoffen toegevoegd voor een zoete smaak zonder meer calorieën aan te brengen. Intensieve zoetstoffen zoals steviolglycosiden (E960a-E960d), neotaam (E961), advantaam (E969), acesulfaam-K (E950, E962), aspartaam (E951, E962), cyclamaten (E952), sacharinen (E954) en sucralose (E955) hebben een hogere zoetkracht dan suiker. Er is echter geen overtuigend bewijs dat ze helpen om het gewicht op lange termijn onder controle te houden. Daarnaast zijn er nog bulkzoetstoffen of polyolen, zoals erytritol (E968) of maltitol (E965). Deze E-nummers krijgen in onze beoordeling een evaluatie variërend van tolereerbaar, waakzaamheid voor bepaalde populaties tot weinig aanbevolen.
• Kleurstoffen zijn niet toegelaten in confituur en extra confituur, maar wel in andere spreads op basis van vruchten. In de praktijk zien we in de vruchtenspreads geen kleurstoffen met E-nummer, maar wel kleurende plantenextracten zoals zwarte bessenconcentraat, zwarte wortelconcentraat,... Deze kleurende extracten bevinden zich in een grijze zone.

Wat zijn voedings- en gezondheidsclaims waard?

De claim "minder suiker"

Wanneer je een claim "30% minder suiker" ziet staan, wil dat zeggen dat de confituur of spread 30% minder suiker bevat dan een klassieke confituur. 

Het gaat wel om een betrouwbare claim, wat nog niet wil zeggen dat het product in kwestie gezonder is. We zien deze claim ook op confituur met kunstmatige zoetstoffen, zoals erythritol, maltitolstroop en sucralose.Aangezien de WHO voor de algemene bevolking het gebruik van intensieve zoetstoffen om het gewicht op lange termijn onder controle te houden afraadt, kan deze claim verwarrend zijn als je als consument op zoek gaat naar producten die minder toegevoegde suikers bevatten. 

De claim "rijk aan fruit"

Bij confituur is het wettelijk verplicht om volgend zinnetje op het etiket te plaatsen: "bereid met ... g vruchten per 100 g".

"Rijk aan fruit" is geen bewering die is vastgelegd in de Europese regelgeving rond voedings- en gezondheidsclaims. Op de verpakkingen van confituur en fruitspreads zien we voornamelijk percentages fruit, niet zozeer de vermelding "rijk aan fruit".

Opgelet voor vermeldingen van fruitpercentages vooraan op de verpakking. Dat wekt de indruk dat er meer aardbeien in de confituur of spread zitten dan in andere producten, maar als je kijkt in de ingrediëntenlijst, blijkt het soms deels te gaan om ander (bewerkt fruit) zoals appelmoes, appelsap of citroensap. Vertrouw dus niet op dergelijke fruitclaims, maar neem de moeite om de achterkant van de verpakking te inspecteren.