Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA

Vitapantol

25 september 2019 Betwistbaar nut
Vitapantol

25 september 2019 Betwistbaar nut

Last van een droog en ontstoken neusslijmvlies? Volgens de firma heb je dan met Vitapantol een goed middel in handen. Wij van onze kant twijfelen aan de werkzaamheid ervan.

Vitapantol werd door de firma op de markt gebracht als een medisch hulpmiddel.

Het belangrijkste ingrediënt is volgens de firma een combinatie van vitamine A (60 mg retinolacetaat), B3 (1 g nicotinamide) en B5 (2 g calciumpantothenaat).  

Volgens de firma heeft deze neuszalf een herstellende en verzachtende werking op het neusslijmvlies, en kan ze ook worden gebruikt bij atrofische rinitis (ontsteking van het neusslijmvlies, waarbij het slijmvlies dunner wordt en verhardt). Ze kan naar verluidt eveneens worden toegediend als zogenaamd postoperatief verband in de neus.
Er bestaat een variant voor kinderen en personen die een gevoelig neusslijmvlies hebben: Vitapantol zwak.

De richtprijs

Vitapantol normaal/zwak 16,5 g: € 6,90

Onze beoordeling

Waarom vinden wij het nut van Vitapantol betwistbaar?

De firma kon tot nu geen bewijzen voorleggen die de doeltreffendheid of meerwaarde van dit product aantonen.

Volgens de firma bevorderen de vitaminen in dit product het genezingsproces van het neusslijmvlies door het te voeden en te hydrateren. Volgens onze analyse blijkt de combinatie van vitamines in deze neuszalf echter van zeer twijfelachtig nut, aangezien hiervoor geen evidentie in de wetenschappelijke literatuur werd gevonden of door de firma werd aangeleverd. De neuszalf heeft door de aanwezigheid van vaseline en vloeibare paraffine in se wel de eigenschap om het neusslijmvlies te “smeren”, maar sterk wetenschappelijk bewijs dat het neusslijmvlies hierdoor effectief herstelt ontbreekt.

Is dit wel een medisch hulpmiddel?

Vitapantol mag volgens ons niet worden verkocht als een medisch hulpmiddel. Er is immers geen sprake van een mechanisch effect, waarop medische hulpmiddelen zich beroepen. Volgens onze analyse zou het product evengoed onder het statuut van geneesmiddel of cosmeticum kunnen vallen.

Firma’s kiezen echter graag voor het statuut van medisch hulpmiddel enerzijds omdat ze dan niet moeten voldoen aan de veel strengere geneesmiddelenwetgeving en anderzijds omdat het gebruik van medische claims minder streng gereguleerd is dan bij cosmetische producten.

Zijn er speciale regels bij het gebruik?

Volgens de gebruiksaanwijzing is er bij langdurig gebruik een theoretisch risico op hypervitaminose A (abnormaal hoge resorptie van het vetoplosbare vitamine A), vooral bij jonge kinderen. Een chronische hypervitaminose bij kinderen uit zich in groeistoornissen en een gevoel van druk op de hersenen. De gebruiksaanwijzing meldt alvast dat Vitapantol niet mag worden gebruikt bij  kinderen jonger dan 3 jaar.

Voorzichtigheid is ook geboden voor vrouwen tijdens het begin van de zwangerschap (overdosis kan leiden tot foetale misvormingen) en tijdens de periode van borstvoeding (vitamine A gaat over in de moedermelk).

 Kinderen en personen die een gevoelig neusslijmvlies hebben, gebruiken het best de zwakke variant van Vitapantol, met de helft vitamines en zonder geraniumextract, want dat bestanddeel kan irriterend zijn voor het neusslijmvlies.

Is er een alternatief?

Bij atrofische rinitis bestaat er geen wetenschappelijk bewijs dat de ene behandeling beter is dan de andere. De behandeling moet daarom individueel worden gekozen, afhankelijk van het effect. De belangrijkste doelstellingen zijn het bevochtigen van de neusslijmvliezen en het verweken en verwijderen van de korsten. Je kunt de neusholten spoelen met een zoutoplossing. Daarnaast kan je arts bevochtigende neussprays of neusdruppels voorschrijven en adviseren om ’s nachts de lucht in de kamer te bevochtigen.

Onze acties

  • Wij contacteerden de firma met de vraag naar studies over de werkzaamheid en veiligheid van het product. We ontvingen een beperkte literatuursynthese van studies die van lage kwaliteit waren. Verder zijn er geen klinische studies waarbij het product zelf werd getest.
  • We schreven ook de Gemengde Commissie van het Geneesmiddelenagentschap (Fagg) aan. Dat is een commissie die advies geeft wanneer twijfels bestaan over het statuut van een product.