Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA

Balso Kids - Balso Junior

25 maart 2020 Betwistbaar nut
Balso Kids droge hoest

25 maart 2020 Betwistbaar nut

Als je afgaat op de gebruiksaanwijzing bij Balso Kids/Junior, lijk je een goed middel in handen te hebben tegen de prikkelhoest bij je kind. Maar wij hebben twijfels over de werkzaamheid.

Balso Kids en variant Balso Junior werden door de firma op de markt gebracht als een medisch hulpmiddel.

Het basisingrediënt van die producten is glycerol.

Volgens de firma verzachten deze siropen irritatie als gevolg van droge hoest en van bepaalde agressieve omgevingsfactoren, zoals sigarettenrook, vervuiling, stof, droge lucht.

De twee varianten richten zich alleen tot een andere leeftijdsgroep: Kids voor baby's vanaf 6 maanden en kinderen tot 6 jaar, Junior voor kinderen vanaf 6 jaar.

De richtprijs

  • Balso Kids: € 9,69
  • Balso Junior: € 11,64

Onze beoordeling

Waarom vinden wij het nut van Balso Kids en Balso Junior betwistbaar?

De firma kon ons geen enkele studie voorleggen die de werkzaamheid en veiligheid van dit product aantoont. In de wetenschappelijke literatuur vonden we evenmin studies terug.

Om het nut van haar product te beargumenteren haalt de firma onder andere oude aanbevelingen aan van de Wereldgezondheidsorganisatie (uit 2001) over de aanpak van hoest en verkoudheid bij jonge kinderen. De WGO verwijst inderdaad naar verzachtende zoetstoffen, en geeft als voorbeeld middelen zoals warme thee met honing en citroen, een siroop of glycerol. Dergelijke middeltjes worden vermeld omdat ze in principe goedkoop zijn en geen kwaad kunnen. Maar de WGO heeft er duidelijk aan toegevoegd dat er geen gerandomiseerde klinische studies voorhanden waren die de doeltreffendheid ervan bewijst.

Wat het bestanddeel glycerol betreft, dat is een kleverige vloeistof die vaak wordt gebruikt als zoetstof (voedingsadditief) en als hulpstof in geneesmiddelen zoals ook hoestsiropen. Een verzachtend effect op een geïrriteerde keel en hoest is op zich aannemelijk omwille van zijn zoete smaak, maar er is geen wetenschappelijk bewijs voor de doeltreffendheid ervan. Het te verwachten effect is gelijkaardig aan dat van het zuigen op een hard snoepje of het drinken van thee. In tegenstelling tot wat de gebruiksaanwijzing en de reclame beloven, is er alvast ook geen bewijs voor de bewering dat het product de irritatie verzacht ten gevolge van rook en vervuiling, of bescherming biedt tegen dergelijke agressieve omgevingsfactoren.

De effecten van glycerol op het lichaam hangen af van de concentratie. Het Europees Voedselagentschap evalueerde recent glycerol nog als veilig als voedingsadditief, maar dan moet de concentratie wel beneden een bepaald niveau blijven. Na navraag bij de firma blijkt dat inderdaad het geval te zijn voor Balso Kids en Balso Junior. Terwijl bij geneesmiddelen de concentraties van de actieve bestanddelen verplicht moeten worden vermeld in de bijsluiter, is dat bij medische hulpmiddelen helaas niet het geval.

Is dit wel een medisch hulpmiddel?

Balso Kids en Balso Junior mogen volgens ons niet worden verkocht als een medisch hulpmiddel. De firma beweert weliswaar dat de werking mechanisch is: de siroop zou een beschermende film op het keelslijmvlies leggen. Maar ze toonde dit filmvormende effect niet aan. Een dergelijk effect is overigens bijzonder onwaarschijnlijk: hoe kan een kleine hoeveelheid siroop de hele keelholte gedurende langere tijd afdekken en er blijven kleven, zonder door het speeksel te worden weggespoeld?

Uiteindelijk is dit product niet veel meer dan een glycerolsiroop maar met een prijs die lijkt op die van een geneesmiddel. Het product doet ook heel erg aan een geneesmiddel denken: het is een siroop die men inneemt, op de verpakking staat een medische indicatie vermeld (hoest) en in de verpakking zit een papier dat lijkt op een bijsluiter. Zelfs in de naamgeving probeert de firma haar product zo veel mogelijk te associëren met gekende geneesmiddelen. “Balso” is een zogenaamd paraplumerk, d.w.z. een gamma dat verschillende geneesmiddelen bevat, zoals Balsoclase Mucolyticum (alleen voor volwassenen) en Balsoclase Dextromethorfan (alleen vanaf 15 jaar). Met producten zoals Balso Kids en Balso Junior werd het gamma uitgebreid met producten die niet vergund zijn als geneesmiddel. Naambekendheid helpt nu eenmaal om een product te verkopen. Dergelijke marketingpraktijken leiden tot verwarring en kunnen leiden tot verkeerd gebruik van geneesmiddelen, met mogelijk ongewenste effecten tot gevolg.

Firma’s kiezen graag voor het statuut van medisch hulpmiddel omdat ze dan niet moeten voldoen aan de veel strengere geneesmiddelenwetgeving en hun product daardoor onder meer veel sneller en eenvoudiger op de markt kunnen brengen dan een geneesmiddel.

Zijn er speciale regels bij het gebruik?

De gebruiksaanwijzing geeft aan dat Balso Kids geschikt is voor baby’s vanaf 6 maanden en kinderen tot 6 jaar, Balso Junior voor kinderen vanaf 6 jaar.

Het product mag niet worden gebruikt in geval van allergie voor een van de bestanddelen en bij erfelijke fructose-intolerantie.

Er worden adviezen geformuleerd over het raadplegen van een arts bij aanhoudende symptomen, maar het is niet duidelijk voor welk type van symptomen dat geldt.

Is er een alternatief?

Een gewone, acute hoest vereist geen behandeling en gaat vanzelf over na één tot drie weken. Onder het motto “baat het niet, dan schaadt het niet”, kun je een aantal huisremedies proberen, zoals thee, warme melk, gember, honing (vanaf de leeftijd van 1 jaar) of citroen.

Meestal gaat het om een infectie van de bovenste luchtwegen. Houdt de hoest langer aan, dan is er wellicht een diepliggender probleem.

Bij kinderen raadpleeg je hoe dan ook het best een arts als ze gedurende meer dan drie dagen koorts hebben of al meer dan een week hoesten zonder enige verbetering, en wanneer er andere symptomen zijn zoals een moeilijke of piepende ademhaling.

Onze acties

  • Wij contacteerden de firma die Balso Kids/Balso Junior in ons land commercialiseert met de vraag naar studies die de werkzaamheid en veiligheid van dit product onderbouwen. We ontvingen wel een aantal documenten, maar geen enkele klinische studie. We stelden vervolgens verschillende bijkomende vragen en kregen een gedeeltelijk antwoord.
  • We stuurden ook een brief naar de Gemengde Commissie van het Geneesmiddelenagentschap (Fagg). Dat is een commissie die advies geeft wanneer twijfels bestaan over het statuut van een product.