Werkt de app SkinVision écht en is hij nuttig?

Wat is SkinVision?

SkinVision is een . Volgens de SkinVision website kun je er je huid zelf mee onderzoeken en je kennis erover verhogen, zodat je zou "weten wanneer je moet handelen, hoe en waarom". Deze app moet ook bijdragen aan een nauwkeurige en tijdige detectie van huidkanker.

Hoe werkt SkinVision?

Via de app kun je een foto nemen van het huidvlekje waarover je je vragen stelt, en op basis van een algoritme klasseert de app het letsel in twee risicoklassen:

• Hoog risico: je wordt geadviseerd een afspraak te maken bij je arts, bij voorkeur binnen de vier weken, voor een grondiger onderzoek van de huidvlek.
• Laag risico: deze klasse wordt onderverdeeld in met en zonder symptomen. Heb je geen symptomen, dan krijg je na drie maanden een herinnering om opnieuw een foto te nemen om te checken of er iets veranderd is. Heb je wel symptomen, dan krijg je al na enkele dagen een bericht over signalen die kunnen wijzen op huidkanker.

Als je foto onvoldoende duidelijk is, krijg je eveneens een melding.

Waarvoor is SkinVision bedoeld?

De Nederlandse firma die SkinVision commercialiseert, legt de klemtoon op het tijdig opsporen van huidkanker bij een breed publiek. De app streeft ernaar dat je bij de eerste tekenen van risico op huidkanker naar de juiste dokter gaat. Daarnaast geeft de app ook tips om jezelf te beschermen tegen het risico op huidkanker met persoonlijk advies, aanbevelingen en bijstand.

De slogans waar de app SkinVision mee uitpakt, kunnen de indruk wekken dat de app zelf een diagnose stelt, al wordt wel genuanceerd en uitgelegd op de website en in de gebruiksaanwijzing dat dit niet het geval is. De app stelt geen diagnoses

De app wordt gepresenteerd als een "klinisch gevalideerd en gereguleerd medisch middel dat de meest voorkomende huidkanker met 95% nauwkeurigheid kan detecteren". Maar die score van 95% juiste detectie is met een korrel zout te nemen. In de gebruiksaanwijzing worden overigens iets andere cijfers gegeven.

Hoeveel kost de app SkinVision?

Er bestaan verschillende formules. Je kunt Skinvision gebruiken voor een eenmalige check van een huidvlekje voor € 6,99. Maar er bestaan ook twee abonnementsformules:

• € 24,99 voor 3 maanden
• € 49,99 voor een jaar

Via sommige ziekenfondsen kun je hiervoor een (gedeeltelijke) terugbetaling krijgen. Het bedrag van de terugbetaling is meestal € 20 per jaar:

• CM
• Helan
• La Mutualité Neutre
• Vlaams en Neutraal Ziekenfonds
• Liberale Mutualiteit / Mutualité Libérale

Sommige ziekenfondsen (CM, Helan, Liberale Mutualiteit en VNZ) lijken een korting onderhandeld te hebben, waardoor de kost voor hun leden beperkt blijft (de app is dan gratis voor een jaar). SkinVision pakt daar ook graag mee uit op zijn website.

Is SkinVision echt interessant voor jou?

We focussen in deze publicatie op het gebruik van SkinVision op eigen initiatief voor het opsporen van huidkanker.

Huidkanker is een veel voorkomende vorm van kanker. De frequentie van huidkanker neemt toe, vooral van de minst kwaadaardige vormen. Er zijn namelijk verschillende vormen van huidkanker, en de meest frequente zijn de minst kwaadaardige. Melanoom, de meest kwaadaardige, maakt maar zo’n 10% uit van alle huidkankers. Bij vroege detectie liggen de overlevingskansen goed.

Huidkanker: symptomen, risicofactoren en preventie

Opsporen van huidkanker

SkinVision wil het vroeg opsporen van huidkanker aanmoedigen.

Er bestaat echter op dit moment geen wetenschappelijk bewijs dat het screenen van de volledige bevolking op huidkanker zin heeft. De gebruikte evaluatiemethoden zijn immers niet 100% betrouwbaar, en daardoor worden huidkankers gemist (vals-negatieve resultaten) of worden mensen onnodig ongerust gemaakt, gebeuren er overbodige onderzoeken, en is er overdiagnose en/of overbehandeling (vals-positieve resultaten).

Ook voor zelfcontrole geen bewijs

Wetenschappelijk staat evenmin onomstotelijk vast dat zelfcontrole levens zou redden. Maar als je je eigen huid gaat controleren op verdachte vlekjes, doe je dat natuurlijk beter goed. 

Apps die een risico-inschatting geven (zoals SkinVision) kunnen in de toekomst misschien helpen om binnen de bevolking een beter onderscheid te maken tussen groepen met een hoger of lager risico op huidkanker. Maar daar is meer research en ontwikkeling voor nodig. Op dit moment is er onvoldoende onderzoek gebeurd en ligt de betrouwbaarheid te laag om ze in te schakelen in het vroeger opsporen van huidkanker.

Wie controleert de app SkinVision?

Deze app wordt beschouwd als een medisch hulpmiddel van klasse IIa. Het nut en de veiligheid ervan werden nagekeken door een zogenaamde notified body, in dit geval door BSI. De beoordeling door een notified body is weliswaar een betere garantie dan het zelf aanbrengen van een CE label door de producent, maar volgens ons gaat het hier niet om een sluitend wettelijk kader dat de werkzaamheid en veiligheid van de app garandeert.

De app wordt vermeld op het mHealth-platform en sommige ziekenfondsen betalen het gebruik ervan terug, twee elementen die deze app een bepaalde geloofwaardigheid geven.

De fabrikant pakt uit met stellingen zoals “De app is een klinisch gevalideerd en gereguleerd medisch middel dat de meest voorkomende huidkanker met 95% nauwkeurigheid kan detecteren.”

Opgelet voor grootse beloften en verklaringen

Op zijn website pakt de producent uit met een detectiescore van 95%, maar dat cijfer moet je nuanceren:

• Het cijfer zegt niets over het aantal "vals-positieven".
• Dit is de hoogste score behaald in de verschillende studies die de fabrikant sponsorde.
• Er is kritiek van onafhankelijke auteurs op deze studie, die door de studie-opzet zou leiden tot kunstmatig hoge resultaten.
• Onafhankelijke studies komen tot lagere resultaten.  

Mogelijke voor- en nadelen van SkinVision

SkinVision heeft een reeks mogelijke voor- en nadelen.

De betrouwbaarheid van SkinVision werd onderzocht in meerdere studies die door de fabrikant zelf gesponsord werden. Onafhankelijke instanties en experten formuleerden echter kritische bedenkingen bij de kwaliteit van de studies en stelden dat het studie-opzet erop gericht is de betrouwbaarheid te overschatten, en dus betere resultaten op te leveren dan de werkelijke betrouwbaarheid van de app om huidkanker goed te detecteren. Enkele onafhankelijke onderzoeken kwamen tot beduidend lagere cijfers.

Op de website geeft de fabrikant aan dat het algoritme verder wordt getraind met een nieuwe versie. Voor de betrouwbaarheidscijfers wordt verwezen naar de gegevens van die interne training. De werkelijke betrouwbaarheid ervan is niet te beoordelen gezien de gegevens niet openbaar zijn.

Mogelijke voordelen van SkinVision

• Bewustmaking van signalen die kunnen wijzen op huidkanker
• Het vinden van meer huidkankers

Mogelijke nadelen van SkinVision

• Onterechte geruststelling door inschatting als een "laag-risico vlek". Dat kan leiden tot uitstelgedrag ten aanzien van verdere diagnostiek en mogelijk onnodige vertraging in de behandeling.
• Vals-positieve resultaten leiden tot onnodige ongerustheid, overdiagnose en overbehandeling: er worden (kwaadaardige) huidtumoren opgespoord die tijdens het leven nooit klinische problemen zouden hebben gegeven, wat leidt tot biopsies en kleine chirurgische ingrepen (om de weggehaalde vlekjes onder de microscoop te onderzoeken).

Bovenstaande nadelen situeren zich vooral op niveau van het individu. Er zijn ook gevolgen op niveau van de gezondheidszorg in het algemeen, met name het suboptimaal gebruik van beperkte zorgvoorzieningen.

Er zijn in België relatief lange wachttijden voor een raadpleging bij dermatologen. Het gebruik van deze app doet de vraag naar dermatologisch advies toenemen, in de meerderheid van de gevallen voor goedaardige huidvlekjes. Men moet dus opletten dat grootschalig gebruik van SkinVision niet leidt tot langere wachtlijsten en tragere diagnoses.

Onze mening over SkinVision

Het concept van SkinVision lijkt in theorie heel aantrekkelijk. We zien op dit moment echter onvoldoende argumenten om consumenten aan te raden er op eigen initiatief mee aan de slag te gaan.

Ben je ongerust over een of meerdere huidvlekken, maak dan een afspraak bij een dermatoloog. Die is het best geplaatst om te evalueren of er iets ernstigs aan de hand kan zijn. Wil je je risico op huidkanker verminderen, bescherm je dan tegen de zon en vermijd de zonnebank.

Wil je toch graag zelf aan de slag met deze app, houd dan rekening met het volgende:

• Stelt SkinVision je gerust met de melding dat je vlek een laag risico inhoudt, dan bestaat er een - weliswaar klein - risico dat het advies onterecht geruststellend is. Daardoor ga je mogelijk een bezoek aan een arts uitstellen en vertraag je een correcte diagnosestelling. 
• Verwijst de app je door naar een arts voor verder onderzoek omdat het algoritme de vlek of letsel verdacht vindt, dan is de kans bijzonder groot dat je je voor niets ongerust maakt en onnodig een arts raadpleegt en mogelijk verdere onderzoeken en/of behandeling ondergaat. Veel mensen krijgen bij gebruik van de app vals alarm ("vals-positieven").

Sensitiviteit en specificiteit van SkinVision

De sensitiviteit van een test is de kans dat de test een uitslag positieve uitslag geeft bij mensen die de ziekte hebben. Of anders gezegd: de sensitiviteit van een test is het percentage  terecht positieve uitslagen. Hoe hoger de sensitiviteit, hoe beter de test zieke mensen opspoort. Een test met een lage sensitiviteit mist veel gebruikers die de ziekte wel hebben. Zij krijgen onterecht een uitslag dat ze niet ziek zijn  (fout-negatieve uitslag).

Het is moeilijk om daar voor SkinVision een concreet cijfer op te plakken. De app zelf rapporteert een gevoeligheid van meer dan 90%, maar andere studies plaatsen daar vraagtekens bij.

• Als we eerder uitgaan van een gevoeligheid van zo’n 80% volgens andere studies, zouden op 1 000 volwassenen, uitgaande van een hypothetisch voorkomen van 3% van melanoom in die groep, zo’n 30 mensen een melanoom hebben, waarvan er 6 worden gemist.
• En omgekeerd: de app zelf rapporteert een specificiteit van 89%. Als we uitgaan van een specificiteit van zo’n 80 %, zoals van andere studies aangeven, zouden op 1 000 volwassenen, uitgaande van een hypothetisch voorkomen van 3% van melanoom in die groep, 194 mensen vals alarm krijgen.

Zijn terugbetaalde gezondheidsapps écht nuttig?