Persbericht

Verschillende indexatieparameters energiecontracten misleidend

13 mei 2022

Omwille van de groeiende onzekerheid over een stabiele toevoer van gas uit Rusland, steeg de Europese gasprijs donderdag even met meer dan 20 procent. De hoge prijzen hebben een zware impact op de consument. Switchen van leverancier om zo een besparing te realiseren, kunnen enige soelaas bieden. Toch is correct vergelijken een huzarenstukje geworden, zegt Test Aankoop omwille van de veelheid aan indexatieparameters voor variabele contracten die energieleveranciers toepassen. Bovendien kondigde de Vlaamse energieregulator, VREG, vorige week aan om met een andere methodiek te gaan werken. Voor Test Aankoop zal dit het kluwen van energie vergelijken nog complexer maken. De consumentenorganisatie dringt aan op consensus tussen de regulatoren en een uniforme methodiek die vergelijken tussen leveranciers optimaal mogelijk maakt.

Variabiliteit onder variabele contracten

Door de enorm hoge energieprijzen en de onstabiele geopolitieke situatie met bijbehorende onzekerheid, zijn er nog maar nauwelijks vaste contracten op de markt te vinden.  Leveranciers vinden het meer dan ooit riskant om zich bij het aanbieden van vaste formules in te dekken tegen eventuele prijsstijgingen. Op die manier wordt de consument meer en meer gedwongen richting variabele alternatieven. Vergelijken is daarbij de boodschap, alleen is dat allesbehalve een evidentie, zegt Test Aankoop. De inschatting die je maakt op het moment dat je de prijzen vergelijkt, is gebaseerd op de laatst gekende indexatieparameter, of liever parameters, want er bestaan er maar liefst tientallen van, klinkt het.

Korte termijn v. lange termijn

Zowel voor elektriciteit als voor gas, zijn er verschillende tariefformules: sommige werken op basis van de korte termijn, zijnde de levering van stroom en gas de volgende dag, andere zijn gebaseerd op de lange termijnmarkt. Bepaalde tarieven worden maandelijks geïndexeerd, andere één keer om de drie maanden. Sommige contracten baseren zich op gemiddelde prijsnoteringen over een bepaalde periode, andere op een prijsnotering van één dag. Naast het feit dat consumenten zich niet bewust zijn van deze verschillen zorgt deze variëteit er vooral voor dat prijzen onderling nog maar heel moeilijk vergelijkbaar zijn.

Bij een contract dat maandelijks geïndexeerd wordt op basis van de evoluties op de korte termijnmarkt, baseert de prijs in de tariefkaart zich op de groothandelsprijs tijdens de voorbije maand. Bij een contract met driemaandelijkse indexatie, baseert men zich daarentegen op het vorige kwartaal.  Stel ik wil een contract afsluiten in de maand april, dan zie ik in de prijsvergelijkers contracten staan die zich baseren op de groothandelsprijzen in maart, terwijl andere tariefplannen uitgaan van de prijzen tijdens het vorige trimester, namelijk van januari tot maart. Dit kan resulteren in een groot prijsverschil zonder dat dat prijsverschil zich ook in dezelfde mate weerspiegelt op de uiteindelijke factuur.  Bovendien laat dit leveranciers de ruimte om, afhankelijk van de marktsituatie, te wisselen van prijsformule om zo beter te scoren in de rangschikking van prijsvergelijkers. Misleidend”, zegt Simon November, woordvoerder van Test Aankoop.

Test Aankoop geeft aan dat de meerwaarde van het bestaan van tientallen soorten indexeringsparameters onbestaande is.  Ze maken het leven van consumenten nodeloos complex en zijn nefast voor het vertrouwen in de energiemarkt.

 

Nood aan regulering en vereenvoudiging

Tot voor enkele jaren mochten variabele contracten tot 4 keer per jaar worden geïndexeerd, bij de start van elk kwartaal.  In 2018 werd dit zogeheten vangnetmechanisme helaas losgelaten en sindsdien worden variabele contracten steeds vaker maandelijks geïndexeerd, al zijn er nog steeds contracten met een driemaandelijkse aanpassing. De wildgroei aan indexeringsformules vormt een bedreiging voor correcte prijsvergelijkingen en goed geïnformeerde keuzes.  Daarom pleit Test Aankoop voor een vereenvoudiging van het aantal gebruikte parameters en een harmonisering van de indexeringsfrequenties + controle van de CREG.  Dankzij de herinvoering van het vangnetmechanisme en de verplichting om maandelijks of driemaandelijks te indexeren zou men variabele tarieven beter kunnen vergelijken.  Leveranciers zouden ook veel duidelijker moeten maken of hun variabele tarieven gelinkt zijn aan kortetermijnmarkten (spotparameter) of langetermijnmarkten (forwardparameter).

Tegelijk dringen we er bij de energieregulatoren op aan om werk te maken van een betrouwbare berekeningswijze die de jaarkosten van een variabel tarief op een meer realistische manier inschat. Om die reden vindt Test Aankoop de aanpassing van de V-test van de VREG waarbij de consument zicht krijgt op een jaartarief, nuttig. Alleen hekelt de verbruikersorganisatie het gebrek aan consensus met de andere regulatoren en vreest het een lappendeken van formules te krijgen waarbij de methodiek van de VREG afwijkt van de andere formules. “Sommige prijsvergelijkers en leveranciers zullen de CREG-methode blijven volgen, zoals vastgelegd in zogeheten charter voor goede informatieverschaffing bij de prijsvergelijking. Dit riskeert dat de consument in de ene prijsvergelijker een prijs ziet en op de website van de leverancier een volledig andere prijs”, zegt Simon November van Test Aankoop.

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.