Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Er zit toekomst in plantaardig eten

25 maart 2021

Een plantaardig voedingspatroon is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor je gezondheid. Tenminste als je voor de juiste basisproducten kiest. Goed nieuws: in de toekomst zal het aanbod aan alternatieve eiwitten, van zeewier tot kweekvlees, alleen maar toenemen.

Wij zien het als onze plicht om de consument te begeleiden naar een gezonde én duurzame keuze van voeding. Vleesvervangers moeten niet altijd gezond zijn, omdat er verondersteld wordt dat deze kant-en-klare producten maar af en toe worden geconsumeerd.

Vaak zien we echter dat mensen ze drie keer per week eten met de goede bedoelingen voor de planeet. En dan is het wel onze taak om erop te wijzen dat deze kant-en-klare vleesvervangers niet voor elke dag zijn, en dat je plantaardig gezonder kan koken met basisproducten die minder bewerkt zijn. Want ook wij zijn voor een plantaardige wereld en moedigen de stijging van het aantal flexitariërs aan.

De opmars van ‘nieuwe’ eiwitten

Als je toch, zo nu en dan, een keuze maakt binnen deze plantaardige kant-en-klare producten, is het belangrijk om te beseffen dat je grote verschillen hebt op basis van gezondheidsaspect, verrijking met ijzer en vitamine B12, en van eiwitgehaltes.

Hoe kies ik een gezonde kant-en-klare vleesvervanger?

Vandaag lijkt de keuze misschien nog vrij beperkt, maar binnen dit en 5 jaar zal de waaier aan alternatieve opties alleen maar toenemen. Een evolutie die wij en de Hoge Gezondheidsraad – die adviseert om meer te kiezen voor een plantaardig voedingspatroon – alleen maar kunnen toejuichen. Naast de gezondheidsvoordelen, moet deze grootschalige transitie van dierlijke naar ‘nieuwe’ eiwitten een flinke verlaging van de milieudruk opleveren.

Met alternatieve (of ‘nieuwe’) eiwitten worden onder meer eiwitten bedoeld die afkomstig zijn van peulvruchten, van insecten of van micro-organismen (bijvoorbeeld algen). Deze eiwitten vormen een geschikt alternatief voor de ons meer bekende dierlijke eiwitten, zoals vlees, melk en eieren.

Van zeewier tot insecten

Zeewier

Dit zijn meercellige wieren die in zee leven. Ze zitten vast in de zeebodem of op de stenen en hebben heldere kleuren. De samenstelling is afhankelijk van het seizoen en de soort (zeker voor ijzer en vitamine B varieert dit sterk) en vaak is dat niet echt duidelijk. Er zitten bij sommige soorten ook visvetzuren in. Maar let ook op voor contaminanten.

Zeewieren groeien in zout water en hebben geen antibiotica, kunstmest of pesticiden nodig. Er zijn wel 500 eetbare soorten, traditioneel wordt dit veel gegeten in China, Japan en Korea. Er zijn bruinwieren (kombu/kelk), roodwieren (dulce en nori) en blauw-groene wieren (zeesla). Ze zijn rijk aan eiwit en ijzer en zowel vers als gedroogd verkrijgbaar. Op dit moment vind je zeewieren voornamelijk terug in de vorm van zeewiersalade of zeewierpasta.

Overdrijf de consumptie van zeewier echter niet. Het is niet altijd duidelijk hoeveel zware metalen, jodium en zout ze kunnen bevatten. Als je het als groente eet, wissel dan zeker af met andere groenten. En gebruik je het als vleesvervanger, varieer dan met tofu, peulvruchten, tempé, ongezouten noten of ei.


Algen
Dit zijn eencellige wieren, die in zout en zoet water kunnen leven. Spirulina en chlorella bijvoorbeeld bevatten alle essentiële aminozuren. Let wel op voor microbiologische besmetting in open bassins. Algen zijn alleen in gedroogde vorm verteerbaar en daarom vaak als poeder te koop. Je kunt dit verwerken in bijvoorbeeld een smoothie. Algen zijn rijk aan eiwit, ijzer en vitamine B1 en bevatten ook visvetzuren.
Insecten

Bij eetbare insecten denk je misschien in de eerste plaats aan sprinkhanen en meelwormen. Maar wist je dat er wereldwijd zo’n 1400 insectensoorten worden gegeten? Afhankelijk van de soort eet je ze als larf, pop of volgroeid insect. Ze zijn rijk aan eiwit, ijzer en soms vitamine B1 en B12. Hun samenstelling is zeer afhankelijk van soort tot soort. Insecten eet je in z’n geheel (vaak gedroogd), maar worden ook verwerkt in bijvoorbeeld een burger.

Bij het eten van meelwormen is wel enige voorzichtigheid geboden. Volgens de Europese voedselautoriteit EFSA, die gele meelwormen heeft goedgekeurd als voedingsbron, kunnen ze allergische reacties veroorzaken bij mensen die al een allergie voor schaaldieren en huisstofmijt hebben. Bovendien kunnen er allergenen uit dierenvoeder in het product terechtkomen.

Lupine
Lupine is een peulvrucht die in sommige landen, zoals Portugal (onder de naam tremoços) als borrelhapje wordt gegeten bij een pintje bier op café in plaats van nootjes. Het is gemakkelijk te verkrijgen bijvoorbeeld in Nederland, waar het gekend is als ‘powerpeul’. Lupine wordt beschreven als ‘het nieuwe soja’. Het bevat evenveel eiwit als soja, maar minder vet. Daarnaast is het rijk aan plantaardig eiwit, voedingsvezels, ijzer, calcium, kalium, zink en B-vitamines.
Kweekvlees
De samenstelling is vergelijkbaar met gewoon vlees, maar het wordt, zoals de naam doet vermoeden, gekweekt in een laboratorium. In theorie kunnen uit één dierlijke stamcel duizenden kilo’s spierweefsel gemaakt worden. In de praktijk moeten de productiekosten nog drastisch omlaag; kweekvlees kost nu nog tienduizenden euro’s per kilo.

Ben je van plan om meer vegetarisch te eten en kun je nog wat tips gebruiken, lees dan zeker ons dossier Meer veggie op je bord.

Meer veggie op je bord

User name

Deelnemen aan de discussie

Doe mee en geef je mening of stel je vraag. 

8 reacties

sorteer op :

Meld je aan om toegang te krijgen.

01/04/2021

Ik ben al meer dan 10 jaar overtuigd vegetariër, en dit zowel uit ecologisch standpunt (de CO²-uitstoot verminderen), het dierenwelzijn als voor de gezondheid. Vis eet ik al zeker 15 jaar niet, en dit omdat er in vis in het algemeen sporen van plastiek worden aangetroffen. Dat "vette" vis absoluut noodzakelijk is voor een goede gezondheid geloof ik niet, daar je dan ook de schadelijke stoffen inneemt.
Mijn vrouw is noodgedwongen vegetariër geworden, omdat ze allergisch is voor sulfiet, een bewaarmiddel dat gebruikt wordt bij alle vis (die een visfabriek gezien hebben) en bij al het rood vlees.
1 gezondheidsvoordeel heb ik in ieder geval al "gevoeld": in mijn familie is er veel aanleg voor cholesterol, maar mijn bloedwaarden blijven zeer goed.

Meld je aan om toegang te krijgen.

30/03/2021

Tja... er kunnen zo allerhande redenen zijn hé ?
Zoals fervente hobbykok zijn en dan straalverliefd worden op een 'gelovige'.
Maar om niet verzeild te geraken in het zoveelste platgekookte potje dat naar karton smaakt (al meermaals in veggie/vegan restaurants met haar meegemaakt), dan kost het je nachtenlang zoeken naar recepten van een 'hoger' niveau op het internet.

Meld je aan om toegang te krijgen.

12/03/2021

Ik eet graag af en toe een stukje vlees, op voorwaarde dat de dieren van bij hun geboorte tot aan de slacht op een humane manier behandeld worden. Ik hou niet van die "kunstmatige" soja- en seitanburgers die sommigen ons willen opdringen en die bovendien veel landbouwgrond in beslag nemen.

Meld je aan om toegang te krijgen.

13/03/2021
, Gereageerd:

Ik eet ook nog steeds graag vlees maar vlees neemt meer landbouwgrond in beslag dan vleesvervangers. Houd er rekening mee dat veel landbouwgrond nodig is om het vee te voeden.

Meld je aan om toegang te krijgen.

01/04/2021
, Gereageerd:

Bedankt Jérome, Jean-Pierre en Jeffrey om jullie ervaringen en mening met ons te delen. Een goeie steak kan inderdaad lekker zijn, en daar is helemaal niks mis mee, maar overdaad schaadt, vooral als je veel wit of rood bewerkt (bv. vleeswaren en vers bewerkt vlees met additieven) en/of rood vlees eet. Vlees en vis eens vaker ruilen voor plantaardige voeding doet wonderen voor je gezondheid én voor de planeet. Mvg, ^An 

Meld je aan om toegang te krijgen.

08/03/2021

Ik eet nu al een aantal jaar geen vlees of vis meer. Dat is eigenlijk begonnen door eens deel te nemen aan Dagen Zonder Vlees (toen in 2012) puur voor de uitdaging. Zo leerde ik ontdekken hoe lekker, voedzaam en gevarieerd vegetarisch eten wel kan zijn.

Waarom ik nu vegetarisch ben, is omwille van de zware ecologische impact van de vleesindustrie (hoeveel voer, water, ruimte... nodig is om vlees te produceren), het dierenwelzijn, het positief effect op mijn gezondheid...

Meld je aan om toegang te krijgen.

08/03/2021

Veggie kan ook gewoon lekker zijn. En als je weet dat het niet alleen goed is voor de planeet maar ook voor jezelf, waarom dan niet eens af en toe een vegetarisch gerecht klaar maken? Het recept voor de DIY kikkererwtenburger is me in elk geval goed bevallen!

Meld je aan om toegang te krijgen.

07/10/2020

Ik eet minder vlees om reden van dierenwelzijn. Niet om de planeet te redden. Want dat kan alleen als de wereldbevolking DAALT. Dus minder kindjes op de wereld zetten. Maar blijkbaar is dit een taboe. Dus waarom zou ik mijn verantwoordelijkheid nemen als dit tot niets leidt? En
Ik blijf zelfs met de auto rijden. Vooral om naar Frankrijk te gaan waar er nog ruimte is in tegenstelling tot het overbevolkte Vlaanderen.