Flexicream

21 november 2022 Betwistbaar nut
21 november 2022 Betwistbaar nut

Flexicream zou helpen bij pijn, spanningen, krampen of spasmen van de spieren en om spieren op te warmen, maar het effect van de zalf is niet grondig onderbouwd.

Flexicream werd door de firma op de markt gebracht als een medisch hulpmiddel.

De actieve bestanddelen zijn vanillylbutylether en hyperthermaal salsobromoiodisch water.

Volgens de firma is dit product een ideale aanvulling bij massage voor de behandeling van pijn, spanningen, krampen of spasmen van de spieren, en is het ook nuttig om spieren op te warmen voor de sport en bij de recuperatie na de sport.

De richtprijs

  • Flexicream 100 ml: € 16,89 

Onze beoordeling

Waarom vinden wij het nut van Flexicream betwistbaar?

Het pijnstillend en spierontspannend effect van Flexicream is volgens ons niet grondig klinisch onderbouwd. Er zijn aanwijzingen dat vanillylbutylether een opwarmend effect heeft op de huid en de lokale bloedcirculatie doet toenemen, zoals de firma claimt.

De firma kan echter niet op overtuigende wijze (in klinische studies) aantonen dat dit ook leidt tot meer pijnverlichting en spierontspanning dan bij een placebo. Idem ditto voor de claim dat het natuurlijke hyperthermale water in Flexicream gunstig zou zijn voor het kraakbeenherstel.

Voor zover wij konden nagaan, is het veiligheidsprofiel van vanillylbutylether en Flexicream niet grondig gedocumenteerd. Wij vonden geen aanwijzingen voor ernstige ongewenste effecten bij normaal gebruik in de medische literatuur. De verdeler geeft aan nauwelijks meldingen van bijwerkingen ontvangen te hebben, waarbij het telkens ging om milde huidirritatie (roodheid). 

Het is sowieso niet evident om bijwerkingen te traceren eens een product op de markt is, en zeker voor voorschriftvrije producten verloopt dit verre van optimaal. Voor geneesmiddelen zijn de regels hierover strenger dan voor medische hulpmiddelen.

Is dit wel een medisch hulpmiddel?

Wij betwijfelen of Flexicream wel mag worden verkocht als een medisch hulpmiddel. De firma beweert weliswaar dat de werking mechanisch is: het opwarmende effect van Flexicream zou leiden tot pijnstilling.

Maar volgens onze analyse werkt het product eerder als een geneesmiddel. Vanillylbutylether heeft vooral een farmacologisch effect; het stimuleert bepaalde receptoren in onze huid, net zoals producten met mentol of pepermuntolie. Die laatste proberen spierpijn te verlichten door zich te binden aan koudegevoelige receptoren in de huid. Volgens een advies van de Europese Commissie zijn zulke producten wel degelijk geneesmiddelen.

Het product doet bovendien heel erg aan een geneesmiddel denken. Op de verpakking staat een medische indicatie vermeld (spier- en gewrichtspijn), en binnenin zit een papier dat lijkt op een bijsluiter.

Firma’s kiezen graag voor het statuut van medisch hulpmiddel omdat ze dan niet moeten voldoen aan de veel strengere geneesmiddelenwetgeving. Zo kunnen ze hun product veel sneller en makkelijker op de markt brengen.

Zijn er speciale regels bij het gebruik?

Volgens de gebruiksaanwijzing mag Flexicream niet gebruikt worden bij kinderen jonger dan zes jaar. Het middel moet ook buiten het bereik van kinderen bewaard worden. Wie zwanger is of borstvoeding geeft, raadpleegt beter eerst een arts of apotheker. 

Flexicream mag enkel uitwendig gebruikt worden en dus niet ingeslikt worden. Na gebruik is het aangeraden om je handen te wasen. Vermijd contact met de ogen, mond en slijmvliezen en breng de zalf niet aan op geïrriteerde huid, open wonden of bij personen met een huidaandoening of personen die overgevoelig zijn voor één van de bestanddelen.

In geval van irritatie moet je het gebruik meteen stoppen en een arts raadplegen.

Is er een alternatief?

Een stram gevoel na een inspanning verdwijnt meestal vanzelf na enkele dagen rust. Wil je de pijn toch wat verlichten en het herstel bevorderen, dan kies je beter voor échte warmte, bijvoorbeeld in de vorm van een kersenpitkussen of een warmtecompres.

Ook al is de wetenschappelijke onderbouwing daarvoor evenmin heel overtuigend, toch kan het in de meeste gevallen geen kwaad, zolang de huid niet beschadigd of ontstoken is en de temperatuur niet te hoog is. Er zijn ook aanwijzingen dat warmte op korte termijn verlichting biedt bij acute lagerugpijn of nekpijn, maar niet bij chronische pijn, reumatoïde artritis of artrose van de knie.

Als spier- of gewrichtspijn na enkele dagen rust niet vanzelf verdwijnt, kies je liever voor een ontstekingsremmende zalf met bv. ibuprofen. Daarvoor bestaat wél overtuigend bewijs dat ze beter helpen dan placebo's om acute spierpijn of chronische gewrichtsproblemen te verlichten.  

Onze acties

  • Wij contacteerden de firma met de vraag naar studies over de werkzaamheid en veiligheid van het product. De studies die we ontvingen, waren echter van povere kwaliteit. 
  • We vroegen bijkomend advies aan de Gemengde Commissie van het Federaal Geneesmiddelenagentschap (FAGG). Die commissie adviseert bij twijfels over het statuut van een product.