Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Heeft Pfizer het wondervaccin waar we op hopen?

10 november 2020

Pfizer stuurde gisteren hoopgevende cijfers de wereld in. Hun coronavaccin zou een werkzaamheid van 90 % hebben. Er werden ook nog geen ernstige bijwerkingen vastgesteld. En toch is enige voorzichtigheid nog geboden. Over heel wat aspecten is nog weinig tot niets geweten.

Hoewel de cijfers erg hoopgevend zijn, moeten we allereerst onderstrepen dat het slechts om een tussentijdse analyse gaat. De volledige analyse zal er pas komen wanneer er in de onderzoeksgroep van bijna 44 000 deelnemers 164 mensen besmet en ziek zijn geweest, tot nu toe zijn er dat nog maar 94. Het is dus belangrijk om eerst nog meer gegevens te verzamelen vooraleer er conclusies worden getrokken, al is dit zeker een mooi vertrekpunt. Vergeet ook niet dat deze cijfers wereldkundig werden gemaakt via een persbericht. Pas wanneer de firma haar data volledig vrijgeeft, zal de exacte draagwijdte ervan kunnen worden ingeschat door onafhankelijke experten. 

Het antwoord op al je vragen over de coronavaccins vind je in ons uitgebreid dossier.

Naar het dossier coronavaccins

Gemeten voor milde symptomen

Mocht het vaccin van BioNTech/Pfizer aan het einde van de rit daadwerkelijk een werkzaamheid van 90 % hebben, dan overtreft het ruimschoots de verwachtingen. De meeste firma’s spreken immers al van een werkzaam coronavaccin wanneer het bescherming biedt bij 60 % van de gevaccineerde proefpersonen. De 90 % waarvan sprake is echter vooral gemeten voor milde symptomen.

Concreet betekent dit dus dat hun vaccin bij 9 op de 10 proefpersonen milde symptomen kon voorkomen. Maar we verwachten natuurlijk meer van een coronavaccin. Wat de exacte impact zal zijn van het vaccin op het voorkomen van ernstigere symptomen of besmetting, blijft voorlopig nog koffiedik kijken. Wellicht zullen we daar pas zicht op krijgen nadat het vaccin al op de markt is. Een vaccin dat ons enkel beschermt tegen milde symptomen en niet tegen een besmetting, kan het indijken van de pandemie echter behoorlijk bemoeilijken. Er zullen dan immers meer asymptomatische dragers onder de bevolking zijn.

Geen betrouwbare gegevens voor meest kwetsbaren

De 90 % zegt helaas ook niets over de werkzaamheid bij ouderen. Vaccins bieden immers vaak minder bescherming in deze leeftijdsgroep omdat het immuunsysteem zwakker wordt. De firma includeerde wel een stevig percentage aan 55- plussers, maar het is afwachten hoe robuust de conclusies zijn die we daaruit zullen kunnen trekken wanneer het vaccin op de markt komt. Die eventuele onzekerheid geldt nog veel meer voor mensen die lijden aan bepaalde aandoeningen zoals diabetes of obesitas. Kennis hierover is cruciaal. Het zijn immers deze mensen die het grootste risico lopen en als één van de eerste groepen gevaccineerd zullen worden.

Duur van bescherming nog niet gekend

Ook hoe lang iemand immuun is na inenting met dit vaccin is voorlopig nog een raadsel. De firma heeft dan ook slechts gegevens van enkele maanden. De duur van deze immuniteit is een belangrijk aandachtspunt. Voor SARS-CoV-2 is al duidelijk dat herinfectie kan optreden, er zijn immers al meerdere gevallen gerapporteerd, maar over welke termijn het exact gaat is nog niet geweten. Vaccins kunnen wel een andere soort immuniteit induceren dan deze die het lichaam opbouwt na een natuurlijke besmetting. Alleen verdere follow-up zal ons hierover duidelijkheid kunnen geven.

Nog geen ernstige bijwerkingen vastgesteld

Tijdens de studie werden nog geen ernstige neveneffecten vastgesteld. Dat is goed nieuws, maar de follow-up is nog te beperkt in de tijd om daar betrouwbare uitspraken over te doen. Sowieso komen zeldzame nevenwerkingen pas aan het licht wanneer een vaccin op grote schaal toegediend wordt.

Vraagprijs aan de dure kant

Het vaccin zou zo’n € 35 kosten voor de twee dosissen. In vergelijking met verschillende andere coronavaccins die in de running zijn, is dit erg duur. Pfizer zou winst nastreven, terwijl verschillende andere bedrijven aangeven bereid te zijn enkel de kostprijs aan te rekenen, wat voor ons niet meer dan normaal is gezien de uitzonderlijke situatie waarin we ons bevinden. Bovendien mogen we ook niet vergeten dat BioNTech en Pfizer heel wat publieke investeringen hebben gekregen voor de ontwikkeling en productie van dit vaccin, wat in onze ogen toch tot betaalbare producten zou moeten leiden.

Nog geen terugkeer naar vroeger

De hoopgevende cijfers van dit persbericht betekenen dus helaas nog niet dat het einde van alle voorzorgsmaatregelen nabij is. De studies voor dit vaccin zijn nog niet ten einde en het vaccin is ook nog niet goedgekeurd. Bovendien moet er om alle andere maatregelen te kunnen laten varen een vaccin voorhanden zijn dat ons beschermt tegen een infectie én moet het in voldoende grote aantallen geproduceerd en verdeeld worden om een aanzienlijk percentage van de bevolking te vaccineren.

Op korte termijn zal Pfizer sowieso niet tegemoet kunnen komen aan de enorme vraag, en of het vaccin van Pfizer ons tegen infectie zal kunnen beschermen, blijft nog afwachten. Bovendien zijn er ook nog verschillende praktische bekommernissen bij dit vaccin qua verdeling en vaccinatie. Het vaccin moet immers bij zo’n -70°C worden bewaard en iedere patiënt zal twee dosissen nodig hebben, waardoor er dubbel zoveel vaccins nodig zullen zijn.

Intussen heeft de Europese Commissie een contract getekend met Pfizer/BioNTech. Net als de andere Europese lidstaten krijgt ons land nu enkele dagen de tijd om te beslissen of ook wij willen intekenen op de aankoop van dit vaccin.