Nieuws

Borstkanker: meer risico op sterfte in centra zonder erkenning

16 maart 2023

In 2018 werd één op de vijf vrouwen met borstkanker behandeld in een ziekenhuis dat geen specifieke erkenning heeft voor de behandeling van dit type tumor. Uit een nieuwe studie bij 50.000 vrouwen met borstkanker blijkt nu dat deze patiënten een hoger risico hebben om aan hun ziekte te overlijden dan degenen die in een "coördinerende" borstkliniek worden behandeld.

In België krijgt één vrouw op zeven tijdens haar leven borstkanker. Dit komt overeen met meer dan 10.000 vrouwen per jaar. Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in de Europese Unie.
In 2020 was het goed voor 13% van alle nieuwe kankerdiagnoses en zelfs 29% van de nieuwe kankerdiagnoses bij vrouwen.

Waarom kiezen voor een erkend ziekenhuis met voldoende zorgvolume voor de behandeling van borstkanker?

Vrouwen behandeld in ziekenhuizen zonder erkenning voor borstkanker hebben een hoger risico op overlijden

De nieuwe studie van het Federaal Expertisecentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) en de Stichting Kankerregister bevestigt het belang van behandeling in een erkende borstkliniek met voldoende zorgvolume. Uit de resultaten blijkt dat het risico om aan borstkanker te overlijden 30% hoger is voor vrouwen die worden behandeld in ziekenhuizen zonder erkenning dan voor vrouwen die worden behandeld in zogenaamde "coördinerende" borstklinieken.

20% van de borstkankerpatiënten wordt buiten geaccrediteerde borstklinieken behandeld

Tot op heden verbiedt de wet de behandeling van borstkanker in borstklinieken zonder specifieke erkenning niet.

Uit de nieuwe KCE-studie blijkt dat in 2018 één op de vijf vrouwen met borstkanker werd behandeld in een ziekenhuis zonder erkenning, een aanzienlijk aandeel dus.

De overgrote meerderheid (87%) van deze klinieken zonder erkenning haalde de gemiddelde drempel van 60 nieuwe diagnoses per jaar niet. Patiënten die worden behandeld in ziekenhuizen zonder specifieke erkenning hebben echter geen garantie dat zij de (para)medische zorg en diensten krijgen die in borstklinieken mét erkenning wettelijk verplicht zijn.

Borstklinieken met erkenning zijn onderworpen aan meerdere normen  

In 2007 werden bepaalde normen vastgelegd in België waaraan een ziekenhuis moest voldoen om een erkenning voor borstkanker te krijgen. De belangrijkste waren

  • minstens 150 nieuwe diagnoses per jaar;
  • de aanwezigheid van een gespecialiseerd multidisciplinair team.

Het doel was een voldoende hoog volume te behouden om een optimale expertise binnen de (para)medische teams te ontwikkelen of te behouden en tevens de zorg op een kosteneffectieve manier voor de patiënten te organiseren.

Het zorgvolume van een borstkliniek: een belangrijke factor in het overlijdensrisico

Het zorgvolume van een borstkliniek is een belangrijke factor voor het bereiken van een goede kwaliteit van zorg. In vergelijking met patiënten die in erkende klinieken worden behandeld, is het risico op overlijden aan invasieve borstkanker :

  • 44% hoger voor patiënten die worden behandeld in locaties met een laag volume (minder dan 60 nieuwe diagnoses per jaar)
  • 30% hoger voor patiënten die worden behandeld op locaties met een gemiddeld volume (60-124 nieuwe diagnoses per jaar) in vergelijking met patiënten die worden behandeld op locaties met een hoog volume (125 of meer nieuwe diagnoses per jaar).

Deze normen zijn mettertijd uitgehold: een derde van de erkende borstklinieken voldoet niet aan de verplichte drempels

Nog ernstiger is dat uit de KCE-studie nu blijkt dat bijna 40% van deze erkende klinieken de drempel van 125 diagnoses per jaar niet haalt. Deze drempel heeft een aanzienlijke impact op de overlevingskansen van patiënten.

Sinds januari 2014 maakt de wetgever een onderscheid tussen :

  • "coördinerende" borstklinieken, die een minimaal zorgvolume van 125 nieuwe diagnoses per jaar moeten hebben
  • satellietborstklinieken, die een samenwerkingsovereenkomst moeten hebben met een coördinerende kliniek en een minimumvolume van 60 nieuwe diagnoses per jaar

In welke kliniek kan je in België terecht voor de behandeling van borstkanker?


Het vinden van een coördinerende borstkliniek is niet gemakkelijk voor patiënten. De lijst is erg moeilijk te vinden en niet erg praktisch. Aan Vlaamse kant is er een website ontwikkeld die de kwaliteit van de zorg tussen ziekenhuizen vergelijkt, wat in Brussel en Wallonië nog steeds niet het geval is, ondanks herhaalde verzoeken van onze kant.

Aanbevelingen voor een betere borstkankerzorg

Al in 2014 lanceerden wij samen met enkele andere verenigingen een petitie waarbij we meer dan 36.300 handtekeningen verzamelden om de kwaliteit van de zorg in ziekenhuizen te kunnen vergelijken via een gemakkelijke, toegankelijke en centrale website. Dit is vandaag nog altijd toekomstmuziek.

Wij steunen de eisen van het KCE en roepen de bevoegde autoriteiten mee op om:

  • ervoor te zorgen dat de essentiële elementen van de zorg geconcentreerd worden in ziekenhuizen met minstens 125 nieuwe diagnoses per jaar
  • er ondertussen voor te zorgen dat vrouwen een geïnformeerde keuze kunnen maken voor een centrum waar de kwaliteit van de zorg voldoende gewaarborgd is:
    • door binnen de lijst van coördinerende ziekenhuizen duidelijk aan te geven welke niet voldoen aan de eis van 125 nieuwe diagnoses per jaar, wat nu niet het geval is;
    • door op zeer korte termijn de resultaten per ziekenhuiscampus bekend te maken. Concreet betekent dit dat Brussel en Wallonië eindelijk werk maken van transparantie over de kwaliteit van de door de ziekenhuizen geleverde zorg.

Patiënten, huisartsen en andere zorgverleners moeten dus duidelijk kunnen zien welke ziekenhuizen erkend zijn als borstkliniek en welke niet. Het is niet aanvaardbaar dat de overlevingskansen van vrouwen verschillen afhankelijk van het ziekenhuis waar ze naartoe gaan!

Heb je een vraag over gezondheid? Neem contact op met Testaankoop!

Heb je een gezondheidsprobleem? Contacteer onze gezondheidsexperts van maandag tot vrijdag van 9u tot 12u30 en van 13u tot 17u (vrijdag tot 16u).

Contacteer Testaankoop