Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Terugbetaling klinisch psychologen: stand van zaken

11 mei 2021
hulp

Al enige tijd worden sessies bij geconventioneerde eerstelijnspsychologen terugbetaald. Maar pas sinds vorig jaar kunnen ook jongeren en ouderen daarvan genieten. Aan welke voorwaarden moet je voldoen? En hoe kun je van de regeling gebruik maken?

In 2018 kondigde voormalig minister van Volksgezondheid aan dat consultaties bij een klinisch psycholoog worden terugbetaald. Een historische stap, zo klonk het. Ietwat misleidend, want al snel bleek dat aan de terugbetaling heel wat voorwaarden verbonden zijn. Zo moest je bijvoorbeeld meerderjarig zijn en jonger dan 65 jaar ... 

De coronacrisis gaf minister De Block een duwtje in de rug. Sedert 2 april 2020 kan iedereen, ongeacht de leeftijd, beroep doen op een terugbetaling voor psychologische zorg. Let wel, niet élke klacht komt in aanmerking en je kunt niet bij eender welke psycholoog terecht! 

In dit dossier vertellen we je hoe en wanneer je van deze regeling gebruik kunt maken. 

Wie komt in aanmerking?

Deze regeling geldt enkel voor eerstelijnszorg: hulp om te voorkomen dat licht tot matig ernstige psychische klachten escaleren. Mensen met een ernstige psychische stoornis kunnen geen gebruik maken van deze regeling. 

Niet elke klacht komt bovendien in aanmerking. Je moet last hebben van:

 

Voor volwassenen:

  1. een angstprobleem;
  2. een depressief probleem;
  3. of een probleem op vlak van alcoholgebruik of gebruik van slaap- en kalmeermiddelen (géén zware verslaving)

 

Voor jongeren:

  1. angstproblemen;
  2. depressieve problemen;
  3. externaliserende problemen (zoals gedragsproblemen of opstandige problemen);
  4. of sociale problemen (zoals teruggetrokkenheid of interpersoonlijke problemen).

Heb je een ander psychisch probleem? Dan heb je geen recht op terugbetaling. Ja, wij vinden dat óók niet eerlijk.

 

Hoe gebruik maken van deze regeling?

Je moet eerst naar de dokter of naar een psychiater voor een doktersvoorschrift. Hier vind je een voorbeeld van hoe dit eruit moet zien. 

Niet iedereen is blij met die verplichte omweg langs een arts. Uit onze enquête (2018, zie TG 148) blijkt dat meer dan de helft van de Belgen het belangrijk vindt om rechtstreeks toegang te hebben tot een psycholoog. Wat ons betreft, moet dat kunnen, mits de psycholoog in kwestie voldoende is opgeleid om op de eerste lijn (naast de huisarts) een kortdurende psychologische behandeling te geven. 

Eens je een voorschrift op zak hebt, kun je een psycholoog contacteren. Belangrijk: je kunt niet zomaar bij élke klinische psycholoog terecht! Enkel bij iemand die zich voor minstens vier uur in de week heeft geconventioneerd. Jammer genoeg zijn dat er nog niet veel: op dit ogenblik ongeveer duizend voor heel België.  

Een overzicht van alle geconventioneerde klinisch psychologen (en klinisch orthopedagogen) vind je op deze kaart

Update (27/03/2020):  de voorwaarden rond verwijzing zijn naar aanleiding van de coronacrisis tijdelijk iets versoepeld: een doorverwijzing van een preventie- en bedrijfsarts volstaat nu ook. Een papieren verwijsvoorschrift is niet langer noodzakelijk. Elke traceerbare verwijzing is toegestaan, bijvoorbeeld ook een sms of mail. Bovendien zijn ook videoconsultaties toegestaan. 

 

Hoeveel bedraagt de terugbetaling?

Je betaalt € 11,20 per sessie uit eigen zak (of € 4 indien je recht hebt op een verhoogde tegemoetkoming). Ter plekke te betalen, rechtstreeks aan de psycholoog. De overheid past de rest bij. Je moet dit niet eerst voorschieten.

 

Hoeveel sessies krijg je terugbetaald?

Het voorschrift van de dokter geeft je recht op vier terugbetaalde sessies. Volstaat dit niet, dan moet je terug naar de dokter die dat jaar éénmalig nog eens vier sessies kan voorschrijven. 

In totaal heb je dus recht op acht sessies per jaar. 

Dat is niet veel … Reden te meer om voor een psycholoog te kiezen die ervaring heeft met eerstelijnszorg en zo efficiënt mogelijk te werk gaat.

In het Vlaams Register van Klinisch Psychologen kun je via de rubriek "interventies" psychologen terugvinden die een opleiding Eerstelijns Psychologische Zorg hebben gevolgd.

 

Wat als je meer sessies nodig hebt?

Ben je met die acht sessies onvoldoende geholpen? Het is wellicht mogelijk om bij dezelfde psycholoog in begeleiding te blijven, maar dan komt de verplichte ziekteverzekering niet meer tussen.

In sommige gevallen biedt het ziekenfonds een kleine tegemoetkoming aan die buiten de verplichte ziekteverzekering valt. Die verschilt weliswaar van ziekenfonds tot ziekenfonds. Het Vlaams Patiëntenplatform maakte daar een mooi overzicht van. 

Je kunt er ook voor kiezen om naar een Centrum voor Geestelijke Gezondheid door te stromen. Daar betaal je ook maar € 11 (of € 4) voor een sessie met een psycholoog of psychotherapeut. De vraag is of en hoe snel ze je daar kunnen verder helpen, want deze centra zijn overbevraagd. Een nieuwe hulpverlener betekent natuurlijk ook dat er opnieuw een therapeutische relatie moet worden opgebouwd. 

Een overzicht van enkele andere instellingen die gesubsidieerde of terugbetaalde hulp aanbieden, vind je hier

 

Wat als je niet in aanmerking komt?

Het landschap van de geestelijke gezondheidszorg is jammer genoeg zeer versnipperd in België. Dat werd onlangs nog maar eens bevestigd door het KCE. Het is voor mensen met psychische problemen niet gemakkelijk om te weten waar ze moeten aankloppen voor gesubsidieerde of terugbetaalde hulp. 

Op de website van Geestelijk Gezond Vlaanderen vind je een overzicht van een aantal mogelijkheden. 

Zoek je hulp voor een jongere? Dan neem je best contact op met het netwerk voor geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren van jouw regio. 

Volgens ons volstaan deze mogelijkheden jammer genoeg niet om iedereen te helpen die daar nood aan heeft. Een werkpunt waar de overheid dringend prioriteit aan moet geven.