Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Voedings- en gezondheidsapps: ons oordeel

23 januari 2020

Yuka. Sleep Cycle. My Colruyt. Lifesum. My Fitness Pal. Het wemelt van de apps die beweren dat ze ons helpen om gezonder te leven, beter te eten of te slapen, een handvol kilo’s te verliezen of ziektes te vermijden. Maar zulke apps hebben het niet altijd goed met je voor.

Inleiding

Yuka, Lifesum, Samsung of Apple Health, My Fitness Pal, My Colruyt, Yazio… Jullie hebben er al zeker van gehoord. Misschien gebruiken jullie ze zelfs al.

Apps die je naar een gezonder leven willen leiden zijn gezellig, ludiek, fun. Ze zijn makkelijk te downloaden en nog makkelijker in gebruik. Dus vinden ze massaal de weg naar onze smartphones en tablets. De apps die zich op voeding toespitsen, leiden ons door de jungle van te ontcijferen etiketten en ingrediëntenlijsten. Gezondheidsapps meten basisparameters zoals fysieke activiteit, het slaappatroon, hartritme en verslavingen (cafeïne bijvoorbeeld).

Maar zijn die virtuele coaches, die we 24/7 binnen handbereik hebben, meer dan vermomde marketingtools? Hoe nauwkeurig zijn ze eigenlijk wanneer ze een beeld van onze eetgewoontes of onze gezondheidstoestand schetsen? Hoe betrouwbaar zijn hun algoritmes? En hoe effectief zijn ze?

Onze voedings- en gezondheidsexperten evalueerden enkele van de meest populaire voedings- en gezondheidsapps. Ze bekeken of ze echt nuttig zijn en of ze wetenschappelijk nauwkeurig werken.

Onze analyse

Medisafe

Het principe

Gratis app die je herinnert wanneer je je medicatie moet nemen (uur, dosis, frequentie). Biedt de mogelijkheid om een "Medfriend" (familie, verzorgers) toe te voegen om je therapietrouw te controleren en aan te moedigen.

Andere functies zijn een herinnering om je medicatievoorraad bij te vullen en een optie om handmatig verschillende gezondheidsgerelateerde metingen in te voeren zoals bloeddruk, calorieën, lichaamstemperatuur, bloedsuiker, enz. Daarnaast zijn er voortgangsrapportages over medicatie beschikbaar die kunnen worden gedeeld met professionals in de gezondheidszorg.

Beschikbaar in het Nederlands en Frans.

Voordelen

Kan nuttig zijn voor patiënten die verschillende geneesmiddelen moeten nemen voor chronische ziektes (bv. diabetes of hoge bloeddruk), en voor patiënten die problemen hebben met de therapietrouw. De app kan synchroniseren met de apps van familieleden (de zogenaamde "MedFriends") en een alarm uitsturen als de patiënt vergeet om zijn of haar geneesmiddel te nemen (of zelf besluit om het niet te nemen). Zeer nuttig voor mensen die de zorg op zich nemen van verscheidene familieleden met elk een ander zorgprofiel.

Nadelen

Slaagt de app er echt in om de therapietrouw te verbeteren?

Ons oordeel

Sommige gegevens in de literatuur tonen dat medicatieherinneringen de therapietrouw kunnen verbeteren, maar op dit moment is er geen duidelijk bewijs dat de app de therapietrouw in de praktijk verbetert. Een studie bij patiënten met een hoge bloeddruk liet een lichte verbetering zien in de therapietrouw, maar geen verandering in de bloeddruk in vergelijking met de controles.
Migraine Buddy

Het principe

Met de app Migraine Buddy kun je alle aspecten van een migraineaanval registreren en identificeren, zoals triggers, symptomen, geneesmiddelen, frequentie, duur, pijnintensiteit, begin van de pijn, locatie, verlichting en leefstijlfactoren. Er zijn vooraf gedefinieerde triggers, zoals angst, stress, fysieke inspanning, bepaalde voedingsmiddelen of gebrek aan slaap.

De app biedt rapporten die je met je arts kunt delen. Het is ook mogelijk om de impact van veranderingen in de meteorologische druk op migraineaanvallen te volgen. Je kunt je migraine-aandoening, advies en gevoelens delen met je "vrienden" in de app.

Een andere functie is een "intelligent" slaapdetectiesysteem dat je slaappatroon automatisch kan volgen en de gebruikers het verband tussen slaap en migraine kan laten zien. Te weinig of te veel slaap kan een trigger zijn voor migraineaanvallen. 

 

Voordelen

Kan mogelijk leiden tot een beter inzicht in de migraine (wat triggert het, structuur van de symptomen, frequentie, mogelijke verlichtingswijzen, ...) en helpt om inzicht te krijgen in de werkzaamheid van geneesmiddelen en andere behandelmethoden. De app zou zo ook het zelfbeheer van migraine en andere vormen van hoofdpijn kunnen verbeteren.

Kan helpen bij het identificeren van waarschijnlijke triggers (weer, druk, voeding, lawaai, ...) voor de migraine om te proberen deze te voorkomen. Gebruikers van de app kunnen ook de symptomen, frequentie, pijnintensiteit en behandelingen van de migraine delen met een arts.

 

Nadelen

Ondanks de beschikbaarheid van veel mobiele toepassingen voor migraine en hoofdpijn, is het bewijs voor doeltreffendheid ervan zwak. De huidige literatuur geeft aan dat apps het potentieel hebben om de zorg voor mensen met hoofdpijn te verbeteren, maar dat moet nog worden bewezen in kwaliteitsvolle studies.

 

Ons oordeel

Migrainepatiënten kunnen het nuttig vinden om hun aanvallen te registreren en er een overzicht van te hebben. Er is echter geen duidelijk bewijs dat de app zijn doel, namelijk het verbeteren van het zelfbeheer van migraine, kan bereiken.
 
mySugr

Het principe

De app "mySugr" is gemaakt door diabetici en is een digitaal diabeteslogboek op smartphone. Met deze app kunnen patiënten hun bloedsuikermetingen, veranderingen in levensstijl en andere gezondheidsgegevens gerelateerd aan diabetes (inname van insuline, maaltijden, voedingsinformatie, inname van geneesmiddelen, activiteiten, ...) gedurende de hele dag registreren. De app creëert een gepersonaliseerde aanpak voor het beheer en de evaluatie van de vooruitgang in de behandeling van diabetes.
 
Gegevens afkomstig van zelfcontrole van bloedsuiker en monitoringapparatuur kunnen automatisch in de app worden geüpload, hetzij rechtstreeks via Bluetooth of bijvoorbeeld via Apple Health. Gegevens kunnen ook worden gesynchroniseerd tussen apparaten via de cloud. In de Europese Unie biedt de toepassing ook een boluscalculator (CE-markering) om de gebruikers te helpen bij het berekenen van hun insulinedosis, evenals advies over correcties bij een voorspelde hypoglycemie.

Voordelen

De app kan eventueel helpen bij de dagelijkse last van het monitoren, controleren en beheren van diabetes door de verschillende parameters die ermee samenhangen te volgen. Kan mogelijk leiden tot een groter bewustzijn van en een beter inzicht in de diabetes.

 

Nadelen

Hoewel sommige studies (waaronder enkele gesponsord door het bedrijf) suggereren dat de app een klinisch nut heeft, is het moeilijk om te concluderen dat hij daadwerkelijk werkt en het doel van het verbeteren van het beheer van diabetes echt bereikt. De meeste resultaten die in de studies worden gemeld, zijn beperkt door hun retrospectieve opzet, waaruit geen duidelijke oorzaak-gevolgrelatie kan worden afgeleid.

 

Ons oordeel

Voor patiënten met diabetes die hulp willen bij het beheersen van hun ziekte, kan het geen kwaad om de app te proberen. Maar er mag niet worden verwacht dat het de ultieme leidraad is voor het beheer van diabetes. Je moet je ziekte nog steeds zelf beheren.
 
Samsung Health

Het principe

Gratis app, standaard geïnstalleerd op alle Samsung-smartphones. Hij volgt verschillende aspecten van het dagelijkse leven op die te maken hebben met levensstijl, welzijn en gezondheid. Rapporteert onder meer over fysieke activiteit, voeding en slaap. Via geïntegreerde sensoren of externe hulpmiddelen meet de app het hartritme, het verbruik van cafeïne, de bloeddruk, de bloedsuikerspiegel enz. De app kan verbinding maken met tientallen andere en zijn informatie ermee synchroniseren. Bestaat in het Nederlands en in het Frans.

Voordelen

Kan nuttig zijn voor wie zijn levensstijl in kaart wil brengen en zijn gezondheidsparameters wil analyseren.

Nadelen

Het is weinig waarschijnlijk dat de metingen voor de volle 100 % kloppen. Bovendien blijft, zoals voor elke app van deze aard, de vraag wat je moet met die karrenvracht aan informatie. Gaat die echt helpen om je leefgewoonten te verbeteren, of verhoogt hij enkel je ongerustheid en stress?

Ons oordeel

We raden het gebruik van de app niet af en willen evenmin de mensen ontmoedigen die graag in vorm willen blijven (of weer in vorm willen geraken), maar hebben twijfels over het nut en het ultieme doel van dergelijke "levensstijl"-apps. Moeten we echt al die gegevens kennen, en vooral, gebruiken we ze ook echt?

 
SkinVision

Het principe

Onze huid kan mettertijd om verschillende redenen veranderen: veroudering, genetische aanleg, blootstelling aan de zon, allergieën ... Sommige veranderingen kunnen ook wijzen op ziekte. Huidkanker kan zich zeer langzaam en haast onopgemerkt ontwikkelen waardoor het moeilijk is om te detecteren. Nochtans is het cruciaal om de ziekte zo snel mogelijk te detecteren om de kansen gaaf te houden op een succesvolle behandeling en dus ook het leven van de patiënt te kunnen redden. Schoonheidsvlekjes die beginnen uit te stulpen, verkleuren (bruin of zwart), groter worden, een asymmetrische vorm aannemen enzovoort, kunnen wijzen op huidkanker. 

Deze Nederlandse app (medisch hulpmiddel met CE-markering) helpt om verdachte huidvlekjes te evalueren op de meest courante vormen van huidkanker via een met de smartphone genomen foto. Binnen de 30 seconden nadat je de foto hebt verstuurd, ontvang je een risicoanalyse (laag, hoog) die aangeeft of je foto gelijkt op een van de foto's van huidkanker in de databank van de app. Vervolgens word je al dan niet aangeraden om een arts te consulteren voor verder onderzoek. Bovendien beschikt SkinVision over een aantal extra functies: gepersonaliseerd advies in functie van je huidtype en je risicoprofiel, een persoonlijk fotoarchief om de evolutie van je huid in kaart te brengen en de UV-index op de plaats waar je woont. De app is betalend en bestaat niet in het Frans.

De app maakt deel uit van het Belgische gezondheidsplatform "mHealthBelgium", een initiatief van de Belgische overheid in een poging om gezondheidsapps te integreren in onze gezondheidszorg.

Voordelen

Sensibiliseert voor de noodzaak van een gezonde huid. Geeft een eerste indicatie, snel en wanneer je wilt. Bewaart je foto’s in een dossier om de evolutie van je huid te kunnen volgen en/of om ze met je arts te delen.

Nadelen

Het is niet altijd makkelijk om een foto te maken omdat er een risico op onbruikbare beelden bestaat. De resultaten zijn niet altijd te vertrouwen: de analyse is alleen gebaseerd op een foto, die niet altijd betrouwbaar is. Er is dus risico op valse positieven (en de bijbehorende onnodige stress) en op valse negatieven (onterechte geruststelling). Kortom, de app geeft niets meer dan een eerste indicatie en vervangt allerminst het bezoek aan een arts.

Ons oordeel

Kan nuttig zijn om mensen bewust te maken van het belang van een gezonde huid, maar de technologie staat nog niet helemaal op punt. SkinVision geeft bij wijze van disclaimer aan dat zijn dienst niet de bedoeling heeft een professional te vervangen en dat het advies ook geen diagnose is. Het blijft evenwel belangrijk om te sensibiliseren voor de risico’s van huidkanker en om preventieve maatregelen te promoten.

Sleep Cycle

Het principe

Tijdens onze slaap doorlopen we verschillende fasen die afwisselen tussen lichte en diepe slaap. Er zijn ook momenten van rem-slaap waarin de hersenactiviteit verhoogt en waarin we vaak dromen. Een volledige slaapcyclus duurt in het algemeen tussen 90 en 120 minuten en herhaalt zich in principe meerdere keren (4 à 5) per nacht.

De app volgt je bewegingen in bed op om je verschillende slaapfases te identificeren (veel bewegingen = lichte slaap, weinig bewegingen = diepe slaap). Om de bewegingen te detecteren, gebruikt de app de microfoon van de smartphone (die op de grond of op het nachtkastje gelegd wordt) of de versnellingsmeter van de smartphone (in dit geval wordt de smartphone op de matras gelegd). De app maakt de gebruiker wakker in een lichte slaapfase (= minder pijnlijk ontwaken). Bestaat niet in het Nederlands.

 

Voordelen

Je slaappatroon kennen en zeker een verstorend element ontdekken (slaapapneu bijvoorbeeld), kan nuttig zijn voor wie zijn slaapgedrag wil veranderen en/of een behandeling zoekt.

 

Nadelen

Je moet je smartphone vlak naast je bed leggen. Niet iedereen vindt dat leuk. De algoritmes van dergelijke apps zijn niet gevalideerd in de wetenschappelijke literatuur, noch in klinische studies. Vaak correleren de resultaten van slaap-apps niet met de analyse via polysomnografie, die ook nog andere criteria meet (ademhaling, hersenactiviteit, oogbewegingen enz.). Je slaappatroon kennen kan ook contraproductief werken als het een obsessie wordt.

 

Ons oordeel

De applicatie kan nuttig zijn in die zin dat ze de gebruiker bewuster maakt van zijn slaappatroon en de eventuele problemen die zich daarin voordoen. De vraag blijft vooral wat je nadien met die informatie doet. Voor wie slaapproblemen heeft en daardoor aan levenskwaliteit inboet, is het nuttiger om een slaapanalyse te laten uitvoeren in een professionele omgeving (slaapkliniek). Dat geeft preciezere resultaten en verstandiger adviezen.

 
Yazio

Het principe

Een voedingsplan opstellen (om te vermageren, je gewicht te stabiliseren, spieren te kweken enz.) waarbij je ingeeft wat je eet. Veel gelijkenissen met My Fitness Pal, met name voor de verdeling eiwitten/vetstoffen/koolhydraten (20/30/50 %) voor de dagelijkse energieaanvoer.

 

Voordelen

 
Verzorgd design, met foto’s. De voorgestelde porties zijn de gebruikelijke, hetgeen de zaak ook toegankelijk maakt voor wie het moeilijk heeft een schatting te maken. De keuze uit mogelijke porties is ook groot (koffielepel, eetlepel, 1 stuk, 1 kop, 100 g enz.). Opzoeken gaat makkelijk en efficiënt, zelfs voor heel specifieke producten. Je bent niet verplicht je in te schrijven om de app te gebruiken. 

 

Nadelen

Vele opties, zelfs de meest essentiële zoals de details over voedingsstoffen, zijn voorbehouden voor de betalende versie.

 

Ons oordeel

Het programma stelt een ietwat lage calorieaanvoer voorop (1 664 kcal): wellicht is de focus daarbij een stabilisering na een dieet, waarbij die beperking in calorieaanvoer dan moet vermijden dat de persoon in kwestie weer zwaarder wordt. Opgelet evenwel, gewichtsstabilisering is geen synoniem van evenwichtige voeding. De aanbevelingen voor wie meer spiermassa wil kweken (2 039 kcal) stemmen dan meer overeen met een evenwichtige voeding voor mensen die ook aan lichaamsbeweging doen.

 
Yuka

Het principe

Een Franse onafhankelijke app die belooft je te helpen om de gezondheidsimpact van producten (voeding en cosmetica) in te schatten, en tevens te kiezen voor betere of minder slechte producten door alternatieven voor te stellen. Met Yuka kun je de barcode van een product scannen om zo zijn samenstelling te achterhalen.

Het beoordelingsalgoritme van Yuka is gebaseerd op de voedingswaarde (Nutri-Score) voor 60 % van de eindscore, de additieven (30 % van de score) en het aspect bio of niet-bio (10 % van de score). Dat geeft dan een drievoudige score: een score op 100, een kleurcode (groen, geel, oranje, rood) en een adjectief (prima, goed, matig, slecht).

De gegevensbank steunt op verschillende bronnen en meestal zijn die degelijk wetenschappelijk onderbouwd, soms iets minder. Zo maken ze onder meer gebruik van Open Food Facts (OFF), de Nutri-Score, EFSA (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid), ANSES (Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail), CIRC (Centre international de recherche sur le cancer), biolabels zoals het Franse “AB” of het Europese biolabel, maar ook “onafhankelijke” studies en verscheidene boeken. 

Voordelen

Het doel is lovenswaardig omdat men inzet op betere en gezondere voedingsgewoonten. De app geeft niet altijd genoeg nuance, maar ze heeft wel de verdienste te bestaan en de mensen gratis bewust te laten worden van wat ze eten. 

Nadelen

De app doet beloften die veel te utopisch zijn. Het is pure fantasie te geloven dat je een bepaald voedingsmiddel een score kunt geven. In de voedingsleer zijn er geen voedingsmiddelen die op zich “goed” of “slecht” zijn. De zaak is veel complexer enhet antwoord moet dan ook genuanceerder zijn. 

Ons oordeel 

  • Yuka gaat soms uit van weinig genuanceerde veronderstellingen (bio is sowieso beter, producten met zoetstoffen hebben een streepje voor, aroma’s worden bij de additieven ingedeeld), hetgeen de resultaten van het algoritme en de als “gezonder” voorgestelde alternatieven kan scheeftrekken. Zo krijgen bio-olijven bijvoorbeeld een betere score, ook al voeren ze veel meer zout aan dan de niet-biologische variant. En hoewel de voedingswaarde identiek is, krijgt niet-biologische honing (30/100) het label “matig” terwijl de biologische versie (60/100) als “goed” wordt beoordeeld. Men vergeet dus dat de garantie “biologisch” een middelenverbintenis is, geen resultaatsverbintenis. 
  • Yuka hanteert overduidelijk het voorzorgsprincipe inzake additieven. In die mate zelfs dat het advies alarmerend klinkt. Maar de begrippen “risico” en “gevaar” zijn geen synoniemen. Gevaar staat voor een potentiële bron van schade. De term risico houdt evenwel rekening met de blootstelling: de waarschijnlijkheid dat men aan het gevaar wordt blootgesteld (of niet) zit in de term vervat. Wij stootten bij Yuka op een gebrek aan samenhang ter zake. 
  • De beoordeling van de producten is soms hard, en de toegekende scores werken stigmatiserend. De app discrimineert bepaalde producten. Welnu, ook in het domein van de voedingsleer is alles relatief: een product dat per 100 g het predicaat “matig” opgespeld krijgt, doet bij een consumptie van 5 g geen problemen rijzen. Ander voorbeeld: het is niet omdat bepaalde ontbijtgranen biologisch zijn dat het een goed idee is er elke ochtend van te eten. Yuka helpt je je te distanciëren van de productmarketing, van greenwashing en van gezondheidsclaims, maar geregeld ontbreekt ook de nuance. 
  • Ook al verloopt de productscan vrij goed en snel, toch kan de gezamenlijke inbreng van de gebruikers, die geleidelijk de databank vervolledigt, een probleem doen ontstaan: elke vergetelheid of vergissing m.b.t. de ingrediënten, of een foute inschatting van de percentages (van fruit/groenten/noten) heeft een impact op de berekening van de Nutri-Score en maakt dat de app een vertekend beeld kan geven.

Yuka voor cosmeticaproducten

Er wordt een score toegekend op basis van de aanwezige ingrediënten (die de app herkent als je de barcode scant of ze manueel ingeeft). De score wordt uitgedrukt in vier mogelijke categorieën: hoog risico (rood), gematigd risico (oranje), zwak risico (geel) of geen risico (groen). Endocriene verstoorders, allergenen, irriterende stoffen en kankerverwekkende stoffen krijgen een slechte score. Wanneer een product een slechte score krijgt, wordt er een alternatief voorgesteld.

Ons oordeel

Yuka is een praktische applicatie wat betreft gebruiksvriendelijkheid en geeft eenvoudige resultaten. Maar het ontbreekt soms aan nuance. Zo wordt er geen rekening gehouden met de hoeveelheid van de ingrediënten, hoe vaak je ze gebruikt, met de leeftijd en het geslacht van de gebruiker, met hoe lang het product in contact blijft met de huid, met de exacte plaats op de huid waar het wordt gebruikt, met het feit of de huid al vooraf beschadigd was of niet enzovoort. Bovendien is de score niet gebaseerd op laboratoriumtests of gebruikerstests. 

De applicatie lijkt ons vooral nuttig voor mensen die absoluut het contact met bepaalde ingrediënten moeten vermijden om medische redenen, bijvoorbeeld omwille van een allergie. De gemiddelde consument heeft daar geen boodschap aan en kan zich ten onrechte zorgen gaan maken door een dergelijke applicatie.

Lifesum

Het principe

Je geeft in de app op hoe je maaltijd eruitziet, hetzij via de naam van het voedingsmiddel, hetzij via een scan van de barcodes.

Voordelen

Mooie introvideo die het belang in de kijker zet van zelf koken, sport, vriendschap, ontspanning. De doelstellingen zijn interessant. Vooral van belang is dat voor één keer het niet erom gaat te vermageren, maar wel om je genzondheid te verbeteren. De berekening van de minimale energiebehoeften – d.i. iets meer dan 1 700 kcal voor een vrouw – is correct, maar de app peilt niet naar de mate van lichaamsbeweging. De voedingsmiddelen zijn makkelijk terug te vinden (zelfs Luikse stroop!) en de voorgestelde porties zijn goed ingeschat.

Nadelen

Je moet een account aanmaken om de app te kunnen gebruiken, je persoonsgegevens opgeven om het advies te personaliseren en álle gebruiksvoorwaarden aanvaarden. Heel snel krijg je daarna een voorstel om de betalende premiumversie te gebruiken en zo meer functies te kunnen gebruiken. In de gratis versie is de info over de voedingswaarde niet volledig (voorbehouden voor de betalende versie). Hetzelfde geldt voor de recepten en de “Life Score”.

Ons oordeel 

 

  • De app stelt een opname van 20 % eiwitten voorop, wat veel is: het komt overeen met 1,5 g eiwitten per kg lichaamsgewicht. Normaliter is dat het richtsnoer voor mensen die uithoudingssport doen, maar het is veel te veel voor Jan met de pet.
  • Er zitten fouten in de informatie over de porties: een kop chocolademelk met 200 ml melk komt overeen met 149 kcal (en dus niet 752 of 366 zoals de app beweert) want een portie cacao is geen 100 g, maar 13 g (1 eetlepel). Ander voorbeeld: een fles Leffe Ruby komt niet overeen met 1 kcal ...
  • Het mangelt soms aan samenhang, deels door de verschillende evaluatiesmiley’s voor de voedingsmiddelen waar men niet steeds goed uit wijs geraakt. Suiker krijgt bijvoorbeeld een smiley die staat voor “ietwat hoog gehalte aan natrium, verzadigde vetzuren of suiker, maar niettemin een goede bron van voedingsstoffen”…, hetgeen niet correct is. Friet staat bijvoorbeeld ook helemaal aan de top (“prima bron van essentiële voedingsstoffen en mineralen”). Een entrecôte wordt als “neutraal” gedefinieerd, meer bepaald “niet de beste bron van essentiële voedingsstoffen, maar zal je ook geen kwaad doen” … Ook dat is fout.
  • Het programma stelt diëten voor op basis van enkele zeer brede vragen. Die diëten zijn vrij populistisch en komen overeen met wat je veel op sociale media tegenkomt (low carb, ketogeen, vasten, vegan), wellicht om aan te sluiten op de vraag van gebruikers.
Open Food Facts

Het principe 

Je scant de barcodes van producten en krijgt de Nutri-Score of hun NOVA-rangschikking (d.i. een score van 1 tot 4 die iets leert over de mate van industriële verwerking van het voedingsmiddel). Je kunt zowel voeding als cosmetica screenen (wij hebben de test niet gedaan voor cosmetica).  

Voordelen

De voedingsstoffen (verzadigde vetzuren, andere vetzuren, suiker, zout) worden in rekening gebracht en met een kleur gemerkt, additieven worden opgesomd (maar krijgen geen beoordeling), net zoals allergenen en de aan- of afwezigheid van palmolie. Ingrediënten (in tekst en beeld), verpakking, land van verkoop.  

Nadelen  

Soms verschijnt er geen Nutri-Score, een andere keer wordt de Nova-score niet berekend, ook al zijn alle nodige gegevens ingebracht. De app is dus niet steeds volledig.

Ons oordeel

  • Open Food Facts (OFF) kwam als eerste op de proppen met een food-app die de producten scant via de barcode met als doelstelling de consumenten duidelijkheid te verschaffen. De doelstelling van beide oprichters was om via input van de consumenten een gezamenlijke database te creëren. Het is een natuurlijk een nobel idee om een soort van Wikipedia van voedingsmiddelen te maken voor de consument, zonder dat er sprake is van enig winstbejag. 
  • De app bestaat in verschillende landen (voor België zijn 30 000 producten opgenomen) en is beschikbaar in vele talen. De gegevensbank staat als “open source” ter beschikking van iedereen. Eender wie kan ze dus gebruiken voor eender wat; het basisprincipe is het delen van kennis. Sinds de start zijn er controleurs die ingebrachte gegevens verifiëren.
  • OFF is vollediger op computer (via internet) en biedt de mogelijkheid te spelen met de gegevens (meest suikerrijke voedingsmiddelen, rangschikking per categorie, vergelijking binnen een categorie).
My Colruyt

Het principe

App met recepten en lopende aanbiedingen. Je kunt ze gebruiken om je boodschappenlijstje te maken (met de prijzen erbij als je geregistreerd bent via je voorkeurswinkel) en dat daarna door te sturen naar Collect & Go. Je kunt inloggen via je Xtra-kaart, maar dat is niet verplicht.

 

Voordelen

Veel recepten, die gerangschikt zijn volgens het soort van gerecht (vis, vlees enz.), met telkens een analyse van de voedingswaarde en de mogelijkheid de ingrediënten te exporteren naar je boodschappenlijstje.
 

Nadelen

Werkt niet voor Bio-Planet.

 

Ons oordeel 

  • Je kunt je boodschappenlijstje op verschillende manieren samenstellen: door de producten binnen hun categorie op te zoeken, door de barcodes te scannen of door van je laatste kassatickets te vertrekken. 
  • Je kunt je profiel personaliseren en bepaalde intoleranties opgeven (lactose, gluten) of je levensstijl preciseren (geen alcohol, halal, vegetarisch, veganistisch): er verschijnt dan een groene duim bij de producten die overeenstemmen met jouw profiel.
 
Smart with food

Het principe 

De andere app van Colruyt, waarmee je je profiel kunt aanpassen aan je voorkeuren (lactosevrij, zonder bewaarmiddelen, veganistisch, zonder zoetstoffen), om daarna de producten te scannen en te weten te komen wat hun Nutri-Score is en of ze voor jou geschikt zijn.

 

Voordelen

Voor veel producten stelt de app een alternatief voor binnen de eigen winkels (Colruyt, Okay, Bio-Planet), zelfs als het eerste product al aan je voorkeuren beantwoordde.

 

Nadelen

De ingrediëntenlijst wordt pas zichtbaar op moment dat men het product scant, en kan dus niet handmatig opgezocht worden aan de hand van de naam van het product. 

 

Ons oordeel

• Vrij beperkt qua functionaliteiten. Manueel producten opzoeken zou toch handige functie zijn. Het ware interessant geweest mocht alles gewoon zijn opgenomen in de app My Colruyt in plaats van nog een aparte app te maken.
 
My Fitness Pal

Het principe

Amerikaanse succesvolle app die niet als hoofddoel stelt om producten te scannen om te weten wat hun samenstelling is (hoewel die functie dus wel aanwezig is), maar om in het algemeen voeding en lichaamsbeweging te verbeteren. Je geeft op hoe je maaltijd eruitziet om vervolgens te zien hoeveel calorieën je opneemt. Het programma trekt daar dan de verbruikte calorieën (van je lichaamsbeweging) van af. Er is een voedingsdagboek, dat ook een samenvatting geeft van je calorieopname en van de voedingsstoffen die je hebt opgenomen. 

Voordelen

Het doel is gepersonaliseerd. Je kunt kiezen om gewicht te verliezen, op gewicht te blijven of om bij te komen. Je kunt een standaardmaaltijd registreren, bijvoorbeeld een normaal ontbijt, hetgeen praktisch is. De app heeft ook een ontradend effect indien je via je dieet je gezondheid in gevaar brengt. Stel dat je in te beperkte mate calorieën aanvoert in één dag, dan zal de app je ertoe aanzetten je voeding te herzien en zal ze je dus niet aanmoedigen om op de ingeslagen weg verder te gaan.


Nadelen

Je moet noodgedwongen een account creëren om de app te kunnen gebruiken. Iets opzoeken is niet makkelijk en de keuze van de porties ligt niet voor de hand (vaak zijn ze op Amerikaanse leest geschoeid). De app stelt voortdurend voor om de betalende versie te nemen.

Ons oordeel 

  •  Een recente studie (KULeuven) heeft gecontroleerd of de data in de gegevensbank stroken met wat in Nubel vermeld staat, dat is dé referentie voor België. Het verdict: zeer goed, behalve voor sommige micronutriënten, maar dat is uiteindelijk van weinig tel voor de gewone consument die zijn voeding wil evalueren.
  • De aanbevelingen voor de energieaanvoer zijn vrij laag, die voor de aanvoer van eiwitten zijn werkelijk zeer hoog, dit terwijl we sowieso al genoeg eiwitten opnemen. Voor vetstoffen en koolhydraten vallen de aanbevelingen vrij laag uit. De eenheden voor de voedingsstoffen zijn niet juist, net zoals de aanbevelingen. Dat maakt dat het uiteindelijke bilan evenmin correct is. Bovendien bevat de (gratis) gegevensbank niet alle micro-nutriënten. 
  • Wanneer je een synchronisatie doet met een activity tracker zoals Fitbit, dan kan blijken dat je te veel eet. My Fitness Pal onderschat immers onze behoeften terwijl Fitbit het aantal stappen overschat … Als je dat dan nog eens combineert met de grote moeilijkheid om de porties correct in te schatten (hoeveel boter of confituur op een boterham? weeg je de spaghetti ongekookt of gekookt?), dan riskeer je toch een beeld te krijgen van je voeding dat helemaal niet strookt met de werkelijkheid. Stel je hebt gekozen om te vermageren en je beslist om de calorieën die je via je lichaamsbeweging hebt verbruikt, weer aan te vullen via je voeding. In dat geval loop je het risico helemaal niet te vermageren. 
  • De premiumversie hebben wij niet getest, en de community op de website evenmin, maar met zoveel onjuistheden in de gratis versie, vooral dan voor gebruikers die niet genoeg thuis zijn in deze materie, is het werkelijk nodig dat je de resultaten met een stevige korrel zout neemt. Je zou al de doelstellingen manueel moeten finetunen en de exacte porties van de producten moeten kennen, wat natuurlijk een hele opgave is.
 
Apple Health

Het principe

Bron van alle digitale gezondheidsgegevens op de iPhone (dagelijkse fysieke activiteit, gewicht, chronische ziekten, slaap, meditatiesessies, hartslag, medische dossiers, etc.). De app, die standaard geïnstalleerd is op je toestel, verzamelt en houdt allerlei gezondheidsgegevens (die afkomstig zijn van andere applicaties of externe apparaten) op één locatie bij.

Een ander element van deze app is de "Medical ID": het digitale equivalent van medische noodgegevens die eerstehulpverleners (en anderen) kunnen gebruiken in situaties waarin men niet in staat is om deze te verstrekken. Het medisch ID is toegankelijk via het noodoproepscherm van de iPhone, dus bij een ongeval is het altijd toegankelijk. Het bevat basisgegevens zoals naam, geboortedatum, noodcontacten, medische toestand, allergieën, enz.

 

Voordelen

Potentieel nuttig voor mensen die inzicht willen krijgen in hun gezondheid en die graag een reeks gezondheidsgerelateerde parameters willen kunnen analyseren.

Nadelen

Is de meting van al deze parameters 100% correct? Er is ruimte voor twijfel. En nogmaals, de vraag blijft: wat doen we nu eigenlijk met al die informatie? Kan het kennen ervan ons gezondheidsgedrag echt veranderen?

Ons oordeel 

Het configureren van het dashboard, het gebruik van gezondheidsgerelateerde applicaties, het bekijken van gezondheidsstatistieken... dat is nog maar het halve werk. De echte uitdaging is om iets te maken van al die getallen op het scherm.