Let op voor finfluencers: hoe trap je niet in de val?

Wat is dat een ‘Finfluencer’?

Een finfluencer is een influencer die content maakt over financiële thema’s, zoals beleggen in aandelen of cryptomunten. Vandaag haalt maar liefst 1 op 3 jongeren zijn financiële informatie bij influencers. Vaak is de info laagdrempelig en afgestemd op hun leefwereld, maar niet elke finfluencer heeft even goede bedoelingen.

Je bent ze vast al tegengekomen op Youtube, TikTok of Instagram: mannen in flashy video’s die hun rijkdom etaleren en je lokken met een gratis webinar of WhatsApp-groep. Daar beloven ze stap voor stap uit te leggen hoe je slapend rijk wordt met hun investeringsmethode, al moet je daar eerst stevig voor betalen.

Tegelijk groeit bij jongeren de interesse om met hun spaargeld aan de slag te gaan. De vraag naar betrouwbare financiële informatie is dus groot. De malafide uitdaging is vooral om te herkennen wie te vertrouwen is, en hoe je vermijdt om zelf in de val te trappen.

Waarom pas je beter op met finfluencers?

Finfluencers kunnen een toegankelijke en nuttige bron van financiële informatie zijn, maar dan is het wel belangrijk dat je de betrouwbare van de onbetrouwbare weet te onderscheiden. Omdat niet iedereen even goede bedoelingen heeft, is het verstandig om stil te staan bij de risico’s en niet zomaar elke finfluencer te vertrouwen.

Valse expertise en dure cursussen

Iedereen kan zich vandaag zonder moeite finfluencer noemen. Er bestaan geen verplichte diploma’s en de titel is niet beschermd. Sommige finfluencers hebben een relevante opleiding, anderen bouwen hun kennis vooral op via zelfstudie. Dat maakt dat de kwaliteit en betrouwbaarheid van hun content sterk kan verschillen.

Extra voorzichtigheid is geboden bij finfluencers die openlijk pronken met luxe en beloven dat ook jij snel rijk kan worden. Ze profileren zich als uitzonderlijk succesvolle beleggers die miljoenen verdiend zouden hebben op de beurs, terwijl die rijkdom vaak niet echt is. En zelfs wanneer ze wél over geld beschikken, komt dat meestal niet uit beleggingen, maar uit de verkoop van dure cursussen en nog duurdere coachingsessies. Voor beginnende beleggers is het bijzonder moeilijk om in te schatten welke opleidingen de moeite waard zijn en welke niet.

Daarnaast blijft het niet altijd bij algemene informatie. Sommige finfluencers doen ook concrete aanbevelingen voor specifieke aandelen of cryptomunten, vaak via WhatsApp- of Telegramgroepen waarin zogenaamde “signals” gedeeld worden. Daarbij wordt soms een juridische grens overschreden, want beleggingsadvies geven zonder vergunning is verboden.

Onderzoek van de Universiteit van Utrecht toont bovendien aan dat het volgen van zulke aanbevelingen doorgaans geen positief resultaat oplevert. De aangeraden beleggingen presteerden slechter dan het marktgemiddelde. Beleggers die in dezelfde periode simpelweg kozen voor fondsen die de marktindex volgen, behaalden meer rendement. Dat komt doordat aanbevelingen vaak pas verschijnen wanneer een belegging haar hoogtepunt al bereikt heeft, of er zelfs al voorbij is.

Ons advies: wees kritisch in je keuze. Volg alleen finfluencers met een sterke reputatie, inhoudelijke kennis en een realistische kijk op beleggen. Net zoals bij je aandelenportefeuille is het bovendien verstandig om je informatiebronnen te spreiden. Laat je niet verleiden door grootse beloftes of opvallend gepronk met rijkdom: dat zijn duidelijke red flags. Lees hier verder hoe je een goede finfluencer van een slechte kunt onderscheiden.

AI videos

Met AI worden de reputaties van bekende Vlamingen steeds vaker misbruikt om frauduleuze investeringen te promoten. Oplichters kunnen vandaag sneller en eenvoudiger dan ooit valse video’s of nieuwsberichten maken om mensen naar nep-investeringen platformen te lokken. Zo ciculeerde onlangs nog een fake filmpje waarin Bart De Wever een zogenaamd “ongelooflijke” investering aanprees. Ook de FSMA, de Belgische Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, waarschuwt dat ze steeds meer meldingen ontvangt over verdachte WhatsApp-groepen waarin fraudeurs zich voordoen als bekende economen of banken.

In werkelijkheid gaat het uiteraard niet om echte investeringen, maar om beleggingsfraude of phishing. De gemanipuleerde video’s lijken vandaag al opvallend realistisch, en die technologie zal in de toekomst alleen maar beter worden. Het is daarom belangrijk om te onthouden dat bekende Vlamingen nooit beleggingen zullen promoten via sociale media. Influencers doen dat soms wel, maar ook daar is voorzichtigheid geboden, zeker bij zaken zoals cryptomunten of investeringsplatformen.

Ons advies: controleer altijd de afzender van zulke berichten, want vaak gaat het om vervalste pagina’s of groepen. Wees kritisch en laat je niet misleiden. Politici en bekende personen zullen geen beleggingen aanprijzen op sociale media, en bekende economen of banken geven geen beleggingsadvies via WhatsApp. En zoals altijd geldt: als iets te mooi klinkt om waar te zijn, dan is het dat meestal ook.

Crypto (pump & dump)

Zowel finfluencers als “gewone” influencers maken ook geregeld promotie voor cryptoplatformen of nieuwe cryptomunten. Dat kan op zich al problematisch zijn als het om influencers gaat met een jongere fanbase, maar verschillende influencers werden in het verleden zelfs beschuldigd van illegale “pump and dump”-praktijken.

Bij zo’n “pump and dump” wordt een hype gecreëerd rond een cryptomunt, waardoor de waarde van die munt peilsnel de lucht inschiet. Op dat moment verkopen de fraudeurs hun munten met grote winst, waardoor de waarde van de munt ineenstort. De gedupeerden blijven dan achter met zware verliezen.

Een bekend voorbeeld is de ‘SaveTheKids token’ uit 2021. Deze cryptomunt, die zogezegd aan liefdadigheid verbonden was, werd door verschillende influencers sterk gepromoot. Kort daarna verkochten zijn hun munten, terwijl hun fans achterbleven met een quasi waardeloze investering. De makers van de munt en de betrokken influencers werden nadien beschuldigd van pump-and-dump-praktijken.

Ons advies: Koop geen cryptomunt omdat die door een (f)influencer gehypet wordt. Doe je eigen onderzoek en laat crypto links liggen als je niet goed weet hoe crypto werkt. Wil je toch aan de slag met crypto, ontdek ons artikel.

Beleggings- en “Recovery room”-fraude

In de eerste helft van 2025 verloren Belgen 15 miljoen euro aan beleggingsfraude, een van de meest voorkomende vormen van fraude. Slachtoffers worden overtuigd geld te investeren via nep-platformen, krijgen valse rendementen te zien en worden aangemoedigd om nog meer te storten. Wanneer ze hun geld willen opnemen, duiken onverwachte kosten op, die rechtstreeks naar de fraudeurs gaan.

Oplichters ronselen vaak klanten via sms of social media, maar ook finfluencers promoten soms illegale of onvergunde beleggingsplatformen. Zo werden in Nederland meerdere influencers beboet voor het promoten van een niet-vergunde vermogensbeheerder die in 2021 plots onbereikbaar werd. Ook in Frankrijk kregen influencers al boetes voor vergelijkbare praktijken.

Slachtoffers lopen bovendien risico op een tweede fraude via zogenaamde “recovery rooms”, waar fraudeurs zich voordoen als experts die het verloren geld terughalen. Dit is meestal dezelfde of een andere oplichter, extra betalingen halen je geld nooit terug.

Ons advies: Let op voor beleggingen of platformen die een abnormaal hoog rendement voorstellen. Laat een finfluencer nooit jouw geld investeren. Voor je in zee gaat met een beleggingsplatform, controleer je best de zwarte lijst van de FSMA en kan je best nakijken of het platform vergund is. De ondernemingen op de zwarte lijst zijn te allen koste te vermijden, maar het is niet omdat een onderneming niet op die lijst staat, dat ze ook betrouwbaar is...

Finfluencers en belangenverstrengeling

Belangenverstrengeling komt vaak voor in influencer marketing, en dat geldt ook voor de financiële wereld. Een influencer moet altijd duidelijk aangeven als ze betaald worden om ergens promotie voor te maken.

Bij finfluencers is dat extra belangrijk, omdat velen geld verdienen aan het aanbevelen van een platform of belegging. Dat kan bijvoorbeeld zijn omdat ze er zelf in geïnvesteerd hebben, omdat ze een provisie ontvangen voor klanten die ze aanbrengen, of omdat ze (gedeeltelijk) eigenaar zijn van het investeringsplatform dat ze promoten.

Bij het aanbevelen van investeringen moeten finfluencers objectieve informatie geven en bekendmaken of ze persoonlijke belangen hebben in de aanbevolen investeringen. Het is bovendien verboden om bepaalde risicovolle investeringen te promoten in België, waaronder bepaalde forex-producten (buitenlandse valuta) en binaire opties.

Ons advies: Houd rekening met het feit dat een finfluencer ook verborgen motieven kan hebben voor het aanraden van bepaalde beleggingen of platformen. Volg influencers die tonen dat ze transparant zijn over eventuele vergoedingen of andere belangen.

Zo kun je influencermarketing herkennen

Andere vormen van fraude

In de omstreden FIRE-documentaire van de VRT bleek minstens één deelnemer betrokken bij een piramidespel, een frauduleus systeem dat enkel blijft bestaan zolang er steeds nieuwe deelnemers worden gerekruteerd. Met de inleg van die nieuwkomers worden de hogere niveau’s uitbetaald, maar zodra die instroom stokt, stort het systeem in en blijven de lagere niveaus met de verliezen achter.

De betrokken deelnemer gebruikte sociale media om nieuwe mensen te ronselen en deelde daarbij gefotoshopte beelden die een luxeleven moesten suggereren, om zo anderen te overtuigen om mee te stappen in het verhaal.

Ons advies: Als je voordeel kan halen uit het rekruteren van andere beleggers, wees dan bijzonder waakzaam. Het gaat mogelijk om een piramidespel.

Multi-level marketing

Wat kan je doen als je door een finfluencer opgelicht werd?

Als je door een finfluencer werd opgelicht, kan je deze stappen ondernemen:

1. Als je het slachtoffer werd van fraude, verbreek dan onmiddellijk alle contact met de fraudeur.
2. Contacteer je bank en probeer eventuele transacties nog tegen te houden. Laat je rekeningen of kaarten blokkeren indien je gevoelige betaalgegevens hebt gedeeld.
3. Dien klacht in bij de politie en de FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten).
4. Verzamel zoveel mogelijk bewijsstukken voor je dossier. Denk bijvoorbeeld aan de logs van je chatgesprekken, e-mails, rekeninguittreksels...
5. Als iemand je contacteert met het voorstel om tegen betaling te helpen met het recupereren van je geld, ga daar dan niet op in. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om ‘recovery room’-fraude, waarbij fraudeurs je nog eens geld willen afhandig maken door zich voor te dien als fraude-expert.

Waarom is het zo moeilijk om je rechten te laten gelden?

Het kan bijzonder moeilijk zijn om je rechten te laten gelden na een aankoop bij een finfluencer. De finfluencer-markt is ten eerste sterk geinternationaliseerd en de Europese regels die hierboven besproken werden, gelden enkel voor Europese ondernemingen of ondernemingen die zich duidelijk op onze markt richten. Een Amerikaanse influencer die in het Engels filmpjes maakt en een cursus verkoopt over beleggen in crypto valt dus niet onder deze regels.

Veel Nederlandstalige finfluencers wonen ook in het buitenland, bijvoorbeeld in Dubai of Bali. Daar zijn fiscale en financiële redenen voor, maar vaak is het ook gewoon interessant om regelgevend toezicht te ontlopen.

Daarnaast hebben finfluencers vaak maar beperkte kennis van de geldende regels. Ze beschikken zelden over een professionele klantendienst of duidelijke procedure voor het herroepingsrecht of de wettelijke garantie. Wie de regels negeert of zelfs fraude pleegt, zal natuurlijk niet snel je consumentenrechten respecteren.

Een klacht indienen bij de Economische Inspectie of de FSMA is vaak je beste optie. Zij kunnen de zaak verder onderzoeken en indien nodig sancties opleggen. Bij oplichting dien je ook best een klacht in bij de politie.

Waar kan je betrouwbare informatie vinden als je wil beginnen met beleggen?

Wil je slimmer beleggen en je geld veilig laten groeien? Ontdek onze artikels boordevol tips over aandelen, crypto en investeringsstrategieën. Lees hier onze beleg-artikels.

Gids om veilig te beleggen