Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Paniekstoornis

05 juni 2020
paniekstoornis

Eén op de drie personen maakt ooit in zijn leven een paniekaanval mee, een plotse golf van intense angst of onbehagen die je zonder aanwijsbare reden overvalt. Wanneer dat meermaals gebeurt in een korte tijd, spreken we van een paniekstoornis.

Aandoening

Paniek is een plotselinge hevige schrik of angst die je overvalt als gevolg van een bedreiging. Dat kan fysiek zijn (bv. je wordt overvallen op straat), of psychologisch (bv. een tegenslag op school of op het werk). Angst heeft een belangrijke functie, omdat het aanzet tot vechten of vluchten van gevaar.

Toch kan het dat een hevige angst je overvalt zonder dat er sprake is van reëel gevaar. Vals alarm, zeg maar. Ons lichaam reageert daarop met enge symptomen, zoals een versnelde hartslag (tachycardie) of ademhaling (hyperventilatie). Hier gaat het niet meer om een adaptieve reactie, maar om een pathologie: een paniekaanval. 

Wanneer zulke onvoorspelbare aanvallen geregeld voorkomen en de aanvallen al langer dan een maand extra angst veroorzaken bij het idee van een nieuwe aanval of afwijkend gedrag veroorzaken (zoals vermijding van onveilig aanvoelende situaties), spreken we van een paniekstoornis.

Risicofactoren

Hoogstwaarschijnlijk worden de aanvallen uitgelokt door een combinatie van erfelijkheid, omstandigheidsfactoren zoals een moeilijke jeugd en specifieke triggers als acute of chronische stress. Bepaalde persoonlijkheidskenmerken zoals een gevoeligheid voor schuldgevoel, woede of verdriet zijn risicofactoren.

Vrouwen hebben twee keer zoveel kans om een paniekstoornis te ontwikkelen als mannen. Ook aandoeningen zoals een overactieve schildklier, longproblemen zoals astma of posttraumatische stress-stoornis kunnen bijvoorbeeld paniekaanvallen uitlokken. Worden de aanvallen uitgelokt door een geneesmiddel, drugs, een medische aandoening of een andere psychiatrische stoornis, dan gaat het níet om een paniekstoornis.