Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Is ultrabewerkte voeding ongezond?

18 september 2020

Ontbijtgranen, chips, snacks... Je komt elke dag ultrabewerkte producten tegen, soms zelfs zonder het te weten. Wat zijn ze? Hoe herken je ze? Moet je ze vermijden? Een woordje uitleg.

Bewerkt en ultrabewerkt zijn verre van hetzelfde. Veel voedingsmiddelen die we dagelijks eten zijn bewerkt: volkorenbrood, diepvriesgroenten of yoghurt bijvoorbeeld. En die zijn volkomen gezond. Ultrabewerkt voedsel daarentegen zijn producten die een intensieve bewerking hebben ondergaan. Door de talrijke industriële processen en toevoegingen van stoffen kun je de originele ingrediënten amper herkennen. Het gaat hierbij onder meer om frisdranken, snoep, koekjes, zoete snacks, chips, bewerkte vleesproducten, ...

Wil je meer weten over dergelijke producten? Neem dan zeker een kijkje in ons dossier ultrabewerkte voeding.

Naar het dossier

Hoe herken je ze?

De grens is soms vaag en het is niet altijd gemakkelijk om er wijs uit te raken. Neem bijvoorbeeld brood: industrieel bereid brood dat enkel tarwebloem, water, zout en gist bevat, is bewerkt. Vind je tussen de ingrediënten van het brood ook emulgatoren of kleurstoffen, dan is het ultrabewerkt.

Enkele herkenningspunten om je een leidraad te bieden:

  • De ingrediëntenlijst is vaak (zeer) lang;
  • Sommige ingrediënten zijn bovendien moeilijk te ontcijferen omdat we ze niet terugvinden in onze keuken. Denk daarbij maar aan gehydrogeneerde plantaardige olie, invertsuiker, glucose-fructosesiroop, maltodextrine enz;
  • De aanwezigheid van additieven en smaakstoffen die het product aantrekkelijk maken zoals kleurstoffen, smaakversterkers, verdikkingsmiddelen enz;
  • Intensieve marketing bijvoorbeeld door middel van een kleurrijke en aantrekkelijke verpakking.

Kun je ze naar believen consumeren?

Dergelijke producten hebben alles in petto om je als klant te overtuigen: vaak kunnen ze onmiddellijk worden geconsumeerd, hebben ze een lange bewaartijd, zijn ze lekker en bovendien vrij goedkoop.

Jammer genoeg is de voedingswaarde van deze ingrediënten vaak zeer laag en bovendien zouden ze vaker tot dyslipidemie leiden (abnormaal hoge concentratie van cholesterol of vetzuren in het bloed) en ook tot een hoger risico op overgewicht, obesitas en hoge bloeddruk. Uit steeds meer studies blijkt overigens dat er een verband bestaat tussen bepaalde aandoeningen en de consumptie van deze voedingsmiddelen. Volgens deskundigen moeten deze producten daarom zoveel mogelijk worden vermeden.

Maar zoals bij de meeste zaken het geval is, mogen we niet alles over dezelfde boeg gooien. Sommige ultrabewerkte producten kunnen wel degelijk evenwichtig zijn. Margarines, natuurlijke plantaardige melkproducten of sommige ontbijtgranen zijn bijvoorbeeld wel evenwichtig.

NOVA, SIGA of Nutri-Score?

Om het bewerkingsniveau van een voedingsmiddel te kennen, zijn er twee classificaties ontwikkeld: het NOVA-systeem, het meest gebruikte, en de SIGA-classificatie. Het NOVA-systeem deelt de producten in 4 groepen in, van niet of zeer weinig bewerkt tot ultrabewerkt. De SIGA-classificatie gaat verder in de indeling en stelt 7 groepen voor, van de minst tot de meest bewerkte. Beide systemen worden samen gebruikt. Ze zijn complementair en sluiten elkaar niet uit.

Naast deze twee instrumenten kijk je waarschijnlijk ook naar de voedingstak en naar de voedingsdriehoek evenals de Nutri-Score. Dat is perfect! Je hoeft geen keuze te maken. Al deze systemen zijn complementair.

Het kan immers gebeuren dat een product met een arm voedingsprofiel (d.w.z. een slechte Nutri-Score) een goede SIGA-score behaalt dankzij het lage bewerkingsniveau. En omgekeerd. Want de Nutri-Score en de classificatiesystemen voor ultrabewerkte voedingsmiddelen nemen niet dezelfde criteria in aanmerking. De graad van bewerking is dus verschillend van, maar wel complementair met de Nutri-Score die verwijst naar de voedingswaarde.

Vandaar het belang om ze samen te gebruiken. De beste producten hebben een goede Nutri-Score en een lage graad van bewerking (een lage SIGA/NOVA-score). 

User name

Deelnemen aan de discussie

Deelnemen door een vraag of reactie achter te laten

reacties

Wees de eerste om te reageren
Community

Voeding en Gezondheid

banner

Gerelateerde discussies