Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Zout: niet meer dan 5 gram per dag

13 maart 2018

We eten te veel zout, maar onze zoutopname terugdringen is niet gemakkelijk. Brood, ontbijtgranen, fijne vleeswaren, bereide maaltijden en andere voeding brengen heel wat zout aan. Onze analyse.

De Belg neemt ongeveer 9 gram zout per dag op. Dat is drie keer meer dan we echt nodig hebben, namelijk 3 gram per dag. Naar die hoeveelheid moeten we echter niet streven, want dat is niet haalbaar. Bijna alle voedingsmiddelen bevatten immers van nature natrium. Daarom beveelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 5 gram zout aan voor volwassenen. Voor baby’s en kleuters wordt zo min mogelijk zout aangeraden, het liefst 0 gram. Voor 4- tot 6-jarigen is het advies 1,75g zoutconsumptie per dag, voor 7- tot 10-jarigen dagelijks 3g zout en voor 11- tot 18-jarigen maximaal 4g zout per dag.

Draag zorg voor je gezondheid

Zout is de voornaamste bron van natrium in onze voeding. Natrium is nodig in ons lichaam voor de geleiding van zenuwimpulsen, samentrekken van de spieren en het juiste vochtgehalte in ons lichaam. Maar het beperken van je zoutinname is ook belangrijk voor je gezondheid. Het kan namelijk bijdragen aan de preventie van een hoge bloeddruk en bijgevolg hart- en vaatziekten, alsook van andere ziekten zoals maagkanker en osteoporose.

In welke voeding zit zout?

Natuurlijk kunnen we zelf het zout toevoegen aan ons eten, maar dat vertegenwoordigt slechts 15% van onze dagelijkse zoutinname. Liefst 75% krijgen we binnen via eetwaren zoals brood, kaas, vlees, sauzen, snacks, gebakjes, koekjes, bouillonblokjes en andere bewerkte voedingsmiddelen. En aan de samenstelling van die producten kun je natuurlijk niets veranderen. Zout wordt toegevoegd aan producten om de smaak, houdbaarheid of structuur te verbeteren. De overige 10% is van nature in ons voedsel aanwezig.

Brood en bakkerijproducten mogen niet meer dan 2% zout op de droge stof bevatten, of 17 gram zout per kilo bloem. Deze wettelijke limiet wordt echter niet altijd even goed gerespecteerd, zo blijkt. Wij lieten 50 witte en 50 volkoren broden analyseren, en vonden zoutgehaltes van 1,88% tot 2,92%. Een heel groot verschil was er niet tussen de twee broodsoorten, al zagen we wel dat er significant minder zout wordt toegevoegd aan biobroden. Wie zijn zoutopname wil beperken, heeft dus betere kansen met biobrood. Daarenboven zijn wij voorstander van een affichering of een etiket met de volledige voedingswaarde (o.m. zout, vet, vezels, suiker...) op niet-voorverpakte broden, zodat je weet wat je eet. 

Bij het analyseren van etiketten staat zout echter niet altijd vermeld, soms staat er ook natrium. Let op: 1g natrium is gelijk aan 2,5g zout of 1g zout komt overeen met 0,4g natrium. Soms staat deze informatie per 100ml of 100g, maar soms ook per portie. Let dus goed op. Tevens houdt de Nutri-Score ook rekening met het zoutgehalte per 100g product. Producten krijgen meer punten bij een hoger zoutgehalte. 

Wat betekenen de claims over zout op verpakkingen?

De volgende claims kunnen op het etiket staan:

  • Verlaagd natrium of zout: deze producten bevatten een kwart minder zout in vergelijking met het referentieproduct.
  • Natrium- of zoutarm: minder dan 0,3g zout of 0,12g natrium per 100g product.
  • Zeer laag natrium- of zoutgehalte: minder dan 0,1g zout of 0,04g natrium per 100g product
  • Natriumvrij of zoutloos: minder dan 0,0125 gram zout of 0,005 gram per 100 gram. 
  • Geen natrium/zout toegevoegd: aan het product is geen natrium of zout toegevoegd. Het product bevat maximaal 0,12 gram natrium of 0,3 gram zout per 100 gram.

 

Hoe verminder ik mijn zoutinname?

Behalve zuinig omspringen met het zoutvat en voedingsetiketten te bestuderen, kun je eigenlijk weinig doen om je zoutinname te verlagen. Sinds december 2016 is de vermelding van het zoutgehalte verplicht op voorverpakte voedingsproducten. Opgelet, het zoutgehalte per producttype kan per merk sterk verschillen. Een product dat per 100g een zoutgehalte heeft van 0 tot 0,3 g, is arm aan zout. Een aanvaardbaar zoutgehalte in een voedingsmiddel per 100 g is tussen 0,3 en 1,5 g. Een product rijk aan zout bevat meer dan 1,5 g zout per 100 g en moet zo weinig mogelijk geconsumeerd worden. Hieronder de kleurcode die door de FOD Volksgezondheid in dat kader werd ontwikkeld.



Het is dan ook de taak van de voedingssector om hun verantwoordelijkheid te nemen. Dit is echter niet altijd gemakkelijk, aangezien fabrikanten ook rekening moeten houden met de smaak, de technologische productieprocessen en de buitenlandse concurrentie. Hoewel deze dynamiek zich verder zet, kunnen we toch de geleverde inspanningen benadrukken van verschillende sectoren. De vermindering in het zoutgebruik zou ook in een gemeenschappelijke, Europese context moeten gebeuren: één lidstaat kan immers niet alleen voor een omwenteling zorgen.

Intussentijd kun je proberen minder zoutrijke producten eten. Concreet betekent dat je meer fruit, groenten en aardappelen op het menu zet en bewerkte producten beperkt. Beperk ook zoveel mogelijk het toevoegen van zout in de keuken. Ter vervanging van zout kun je proberen meer kruiden en specerijen toe te voegen aan je maaltijden. Geef daarnaast altijd voorkeur aan verse producten van goede kwaliteit. Eventueel vervang je je boterham bij het ontbijt door een kom zoutarme granen met een stuk fruit en melkproduct. In de supermarkt kun je ook opteren voor zout met minder natrium en meer kalium. 

Community

Voeding en Gezondheid

banner

Gerelateerde discussies