Dossier

Hoe help je een extreem verlegen kind?

20 december 2022
shy

Een klein beetje verlegen zijn, wordt door veel mensen als een positieve eigenschap gezien. Maar als je (klein)kind bijna alle contact met leeftijdsgenootjes vermijdt, loert eenzaamheid en verdriet om de hoek. En dan grijp je best wél in. 

Verlegen kinderen zijn angstig of geremd in onbekende situaties of in de omgang met anderen. Ze hebben het meestal moeilijk om in de aandacht te staan, bijvoorbeeld wanneer ze iemand nieuw ontmoeten of moeten spreken in het bijzijn van anderen. 

Een beetje verlegen zijn, wordt door veel mensen als een positieve eigenschap gezien. Maar als een kind bijna alle contact met leeftijdsgenootjes vermijdt, uit angst voor wat die over hem denken, wordt verlegenheid wél een probleem. Want dan loert eenzaamheid en verdriet om de hoek.  

Is het verlegenheid of een sociale angststoornis?

 

9 tips om een extreem verlegen en onzeker kind te helpen

  • Geef aan dat het heel normaal is om verlegen te zijn. Tal van jongeren voelen zich zo, zelfs al lijkt dat zo niet. Deze studie nam meer dan 10 000 jongeren onder de loep. De helft noemde zichzelf verlegen of bleek verlegen over te komen. Misschien was of ben je zelf ook verlegen? Deel dit met je kind. 
  • De verleiding kan groot zijn om je kind weg te houden of halen uit situaties waar het zich angstig voelt. Maar overbescherm je kind niet. Het is belangrijk dat je je kind voldoende stimuleert om uit zijn comfortzone te komen en zich bloot te stellen aan situaties die belangrijk zijn voor zijn "sociale ontwikkeling", zoals feestjes of kampen. 
  • Leg aan je kind uit waarom beangstigende situaties vermijden geen oplossing is. Op korte termijn werkt het goed om de angst te doen zakken. Maar op de lange termijn houdt het angst in stand en voel je je er alleen maar slechter door.
  • Stimuleer je kind aan om aan naschoolse activiteiten deel te nemen. Daar schuilen mooie kansen om sociale vaardigheden te trainen en vrienden te maken. Te moeilijk? Stel dan bijvoorbeeld voor om als eerste stap één of twee speelkameraadjes bij jullie thuis uit te nodigen. Zo kun je stap per stap samen doelen stellen.
  • Blijf in moeilijke situaties gerust bij je kind in de buurt om hem of haar te steunen. Maar houd er rekening mee dat kinderen de gelegenheid moeten krijgen om genoeg zelfvertrouwen op te bouwen. Ze moeten leren dat ze ook alleen hun plan kunnen trekken. 
  • Oefen sociale vaardigheden. Een terughoudende houding wordt soms verkeerdelijk geïnterpreteerd als "onvriendelijk" of "afstandelijk". Geef je kind tips over hoe zich te gedragen op een feestje of in nieuwe situaties. Aarzel niet om een rollenspel te spelen om zaken in te oefenen.
  • Praat met de leerkracht van je kind. Een verlegen kind in de klas dat zich verstopt en weinig zegt, wordt soms verkeerdelijk beschouwd als een kind met gebrek aan interesse of intelligentie. 
  • Reageer nooit boos, afkeurend of teleurgesteld als je kind bang is of iets niet goed lukt. Dat helpt niet, integendeel. Onderzoek wijst uit dat dit een averechts effect heeft en voor meer angst zorgt. Wees geduldig en blijf je kind motiveren en coachen.  
  • Een negatieve ervaring? Help je kind om pijnlijke gebeurtenissen te relativeren. Leg aan je kind uit dat wat hij of zij dénkt over wat anderen over hem of haar denken niet per se klopt. Ook dat blijkt uit onderzoek

Ongerust? Aarzel niet om er eens over te spreken met een psycholoog of psychotherapeut.

Bij sommige kinderen speelt er meer dan normale verlegenheid: ze hebben een sociale angststoornis. Zo’n 2 % tot 13 % van de mensen krijgt er in zijn leven ooit mee te kampen. In dat geval helpen bovenstaande tips waarschijnlijk niet en heeft je kind professionele hulp nodig.  

Bij TEJO kunnen jongeren gratis terecht voor psychologische begeleiding.