Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Vapeshops: deze dampwinkels gaan de mist in

27 september 2019
vapeshops

27 september 2019

Vapeshops profileren zich als dé specialist in e-sigaretten. Maar vertellen de verkopers die er werken de waarheid over de risico’s van dampen? Verwittigen ze dat de e-sigaret géén erkend rookstopmiddel is? En houden ze zich aan de regels qua verkoop aan jongeren? Wij bezochten 30 dampwinkels om dat uit te zoeken.

Niet onschuldig

Een e-sigaret is geen onschuldig product. Er zitten stoffen in die mogelijk schadelijk zijn. Lange-termijneffecten zijn nog niet bekend. De recente berichten van de Amerikaanse autoriteiten over een link met longziekte en stuiptrekkingen zijn niet bepaald geruststellend.

Of het helpt om te stoppen met roken, is nog niet zeker. Studies zijn tegenstrijdig. Een e-sigaret is alleszins geen erkend rookstopmiddel, zoals klassieke nicotinevervangers (pleisters, kauwgom …). Die zijn niet alleen strenger gereguleerd, er is ook meer bewijs dat ze nuttig zijn. Daarom zijn ze eerste keuze. 

Wanneer een klant om inlichtingen vraagt, moet een verkoper van e-sigaretten eerlijk over deze zaken communiceren. Zeker verkopers in dampwinkels, want die profileren zichzelf als specialist. Maar doen ze dat ook? Om dat uit te zoeken, stuurden wij mysteryshoppers naar 30 vapeshops verdeeld over België. Naast de informatieverstrekking in deze winkels, namen we ook de verkoop aan min 16-jarigen onder de loep. 

9 op de 30 winkels verkoopt aan 15-jarige

Een van de mysteryshoppers was een 15-jarige die, als de verkoper daarnaar vroeg, antwoordde dat zij niet rookte. Deze jongere kreeg in 9 van de 30 winkels zonder problemen een e-sigaret en/of e-liquid mee. In acht winkels zelfs een e-liquid mét nicotine.

Problematisch? Ja, want jongeren geraken sneller dan volwassenen verslaafd aan nicotine. Eens verslaafd, geraken ze er moeilijker vanaf. E-sigaretten verkopen aan min 16-jarigen (vanaf november 18 jarigen) is dan ook terecht verboden. Dat geldt ook voor e-sigaretten zonder nicotine. 

Informatieverstrekking ondermaats

De winkels kregen ook bezoek van een volwassen mysteryshopper. Die vroeg inlichtingen over de schadelijkheid van een e-sigaret en de doeltreffendheid als rookstopmiddel. 

In slechts 4 van de 30 winkels gaven verkopers een degelijk antwoord over de risico’s. De rest minimaliseerde ze met verkooppraatjes die niet kloppen. Bijvoorbeeld:

  • Het is maar waterdamp die je inhaleert. Klopt niet. De damp die tijdens het vapen wordt geïnhaleerd, ontstaat na verhitting van propyleenglycol, glycerol en additieven. Dat geeft iets heel anders dan stoom uit een waterkoker.
  • Het enige schadelijke dat erin zit, is nicotine. Klopt ook niet. In damp van e-sigaretten zijn al aldehydes, metaaldeeltjes en andere stoffen aangetroffen waarvan bekend is dat ze schadelijk kunnen zijn.
  • De aroma’s kunnen geen kwaad, want ze worden ook in voeding gebruikt. Onzin. Van de meeste aroma’s is niet aangetoond dat ze veilig zijn om te inhaleren. Toch mogen ze worden gebruikt in e-liquids.
  • E-sigaretten zijn 95 % veiliger dan gewone sigaretten. Over het algemeen geloven de meeste experts wel dat dampen minder schadelijk is dan roken. Maar in welke mate, daar kan men geen getal op plakken. Dat moeten langetermijnstudies uitwijzen.

De meeste verkopers stelden de e-sigaret voor als een zeer doeltreffend rookstopmiddel. Sommigen beweerden zelfs dat het béter werkt dan een nicotinepleister, omdat de handeling van het roken bewaard blijft. Dat dit ook een averecht effect kan hebben, werd er helaas niet bij verteld. In geen enkele shop lichtte de verkoper toe dat een e-sigaret geen erkend rookstopmiddel is. 

Op de volgende pagina kun je de resultaten voor alle 30 onderzochte winkels terugvinden.

Naar de resultaten per winkel

Stoppen met roken?

Lees ons dossier (Roken: tijd om ermee te stoppen) over hoe je het best komaf maakt met die ongezonde gewoonte.

Stop met roken.