Dossier

Groepsverzekering: hoeveel je eraan overhoudt

11 mei 2022
assurance groupe

Het bedrag dat je volgens de jaarlijkse fiche van je groepsverzekering als aanvullend pensioen zult krijgen, is een brutobedrag. Wij leggen uit hoeveel je daar netto van in handen zult overhouden.

De normale belastingregels

Je moet goed beseffen dat wat je effectief aan je groepsverzekering zult overhouden, een pak minder is dan het brutobedrag dat de verzekeraar naar jou toe communiceert (zie de jaarlijkse fiche van de verzekeraar, www.mypension.be of eventueel de website van de verzekeringsmaatschappij).

Hij zal bij de uitkering zelf automatisch het grootste deel van de heffingen inhouden. En jij zult later via je belastingaangifte nog moeten bijpassen. 

We leggen de regels uit voor het geval een groepsverzekering in de vorm van een kapitaal wordt uitgekeerd, wat de meest frequente hypothese is. 

Eerste fase

De verzekeraar is verplicht om in de eerste plaats sociale bijdragen in te houden op zowel de winstdeelneming die hij je eventueel toekent als op het gewaarborgd kapitaal waar je aanspraak op kunt maken: 

  • een RIZIV-bijdrage van 3,55 %;
  • een solidariteitsbijdrage van 2 % (1 % als het kapitaal minder bedraagt dan € 24 790).

Vervolgens moet hij voor rekening van de fiscus een bedrijfsvoorheffing inhouden op het bedrag dat van het gewaarborgd kapitaal overschiet na aftrek van de sociale bijdragen. Die bronheffing is echter nog maar een voorschot en ze dekt in de praktijk maar uiterst zelden de totale belasting. Er wordt immers slechts in heel beperkte mate rekening gehouden met de gemeentebelasting die je boven op de belasting voor de Staat verschuldigd bent.

Op het deel opgebouwd met jouw eigen bijdragen

De bedrijfsvoorheffing hangt af van het ogenblik waarop je de premie voor de groepsverzekering hebt betaald:

  • 10,09 % op de som verkregen op basis van de bijdragen die je vanaf 1993 hebt gestort;
  • 16,66 % op het deel opgebouwd met de bijdragen die van daarvóór dateren.

Op het deel opgebouwd met de werkgeversbijdragen

De bedrijfsvoorheffing hangt af van het ogenblik waarop je het kapitaal opvraagt:

  • 10,09 % als je ofwel een volledige loopbaan achter de rug hebt (45 jaar, behalve voor bepaalde beroepen zoals piloot) ofwel de wettelijke pensioenleeftijd hebt bereikt (die is momenteel nog altijd 65 jaar, maar wordt 66 vanaf 1/2/2025 en 67 vanaf 1/2/2030), én je tijdens drie jaar vóór de opvraging van het kapitaal "actief" bent gebleven;
  • 16,66 % tot 20,19 % als je het geld eerder int.

Die belasting wordt alleen ingehouden op het verzekerd kapitaal, je bent dus vrijgesteld van belasting op de winstdeelneming (daar heeft de verzekeringsmaatschappij al ruimschoots belasting op betaald, alleen zul je daar zelf niets van merken). 

Tweede fase

De eindafrekening volgt na de belastingaangifte. Je moet het kapitaal dat je hebt opgestreken, opnemen in de eerste belastingaangifte die je als gepensioneerde doet. De fiscus zal dan het correcte percentage aan gemeentelijke opcentiemen in rekening brengen, waardoor je in de regel zult moeten bijpassen. 

Een zware fiscale aderlating

In de hypothese dat het basistarief van 10 % van toepassing is en de gemeentebelasting 7 % bedraagt, komt de totale belasting op 10,07 %, en als we daar de sociale bijdragen aan toevoegen die werden ingehouden, zelfs op 15,06 %. In dat geval houd je aan een gewaarborgd kapitaal van € 100 000 slechts € 84 940 over.

Zwaardere belasting bij vroegere inning

In de praktijk hoeven heel wat mensen niet tot de wettelijke pensioenleeftijd te wachten alvorens hun wettelijk pensioen aan te vragen, bv. omdat ze vervroegd met pensioen kunnen (dat is niet hetzelfde als het zogeheten brugpensioen) of omdat ze tot een specifieke categorie van werknemers behoren. Daarnaast mogen sommigen het geld van hun groepsverzekering al innen nog vóór ze het rustpensioen beginnen te trekken. 

Verder lichten we toe dat zelfs al heb je de mogelijkheid om het geld vervroegd te innen, dat fiscaal niet interessant is

Wat betekent dat actief blijven?

Het gewaarborgd kapitaal zal hoe dan ook slechts tegen 10 % (plus gemeentebelasting) worden belast als je tijdens drie jaar vóór de opvraging “actief” bent gebleven, anders is het basistarief 16,50 %. We lichten verder toe hoe de wetgever dat “actief” interpreteert.