Persbericht

Test Aankoop dient klacht in tegen TikTok wegens meerdere inbreuken op EU-consumentenrecht

16 februari 2021

Test Aankoop sluit zich aan bij BEUC en 16 andere consumentenorganisaties om bij de Europese Commissie en het netwerk van consumentenbeschermingsautoriteiten een klacht in te dienen tegen TikTok, een platform voor het delen van video's dat erg populair is bij kinderen en tieners. Naast deze klacht heeft Test Aankoop ook de Economische Inspectie gewaarschuwd en haar gevraagd een onderzoek in te stellen naar de praktijken van de Chinese internetreus.  De organisatie wil dat het platform een veilige omgeving wordt waar de rechten van de consumenten, en in het bijzonder de jongsten onder hen, worden gerespecteerd.

Een erg populair platform
In nauwelijks enkele jaren tijd is TikTok uitgegroeid tot een van de populairste social media-applicaties met miljoenen gebruikers in heel Europa, in het bijzonder kinderen en tieners. Een analyse van de Europese Consumentenorganisatie (BEUC), waarvan Test Aankoop lid is, heeft jammer genoeg aangetoond dat dit platform een hele reeks consumentenrechten schendt.

Schending van de consumentenrechten
De gebruikersvoorwaarden van TikTok onduidelijk, dubbelzinnig en onevenwichtig, omdat ze het Chinese platform altijd bevoordelen ten nadele van de gebruikers. Zo geven de auteursrechtelijke voorwaarden TikTok het onherroepelijk recht om de door gebruikers gepubliceerde video's te gebruiken, te verspreiden en te reproduceren, zonder enige vergoeding.
Een van de populairste functies van TikTok is dat gebruikers munten kunnen kopen die ze gebruiken als virtuele cadeaus voor TikTok-persoonlijkheden. Ze belonen op deze manier het creatieve video werk van diegenen die ze online plaatsen. Het door TikTok gevoerde beleid inzake “virtuele items", dat deze functie ondersteunt, bevat onrechtmatige clausules en misleidende praktijken. Zo eist TikTok bijvoorbeeld het absolute recht op om de wisselkoers tussen munten en geschenken te wijzigen, wat de financiële transactie in tik Tok’s voordeel kan doen uitdraaien.
Ten tweede beschermt TikTok kinderen en tieners niet voldoende tegen verborgen reclame. De commerciële voorstellen van TikTok aan bedrijven die op de applicatie willen adverteren, dragen bij tot dit probleem. Zo worden gebruikers door populaire influencers aangemoedigd om deel te nemen aan hashtag wedstrijden waarbij ze worden aangemoedigd om specifieke content te creëren. De commerciële intenties worden niet duidelijk vermeld, en zijn niet duidelijk voor de betrokken doelgroep.
Ten slotte zijn de praktijken van TikTok met betrekking tot de verwerking van de persoonsgegevens van gebruikers misleidend. Het platform informeert zijn gebruikers niet duidelijk, met name op een voor kinderen en tieners begrijpelijke manier, over de persoonsgegevens die het verzamelt en het doel hiervan. Volgens de deelnemende consumentenorganisaties aan de actie zijn deze praktijken in strijd met de algemene voorschriften inzake gegevensbescherming. De gegevensbeschermingsautoriteiten zijn op de hoogte gebracht van de inbreuken op het vlak van gebruik van persoonlijke gegevens van TikTok gebruikers in het kader van reeds lopende onderzoeken naar het bedrijf.

Een beter TikTok is mogelijk
Op basis van deze bevindingen heeft Test Aankoop zich aangesloten bij BEUC en 16 andere consumentenorganisaties om een klacht in te dienen bij de Europese Commissie en het netwerk van consumentenbeschermingsautoriteiten. Naast deze klacht heeft Test Aankoop ook de Economische Inspectie gewaarschuwd. Doel van de klachten is om de betrokken autoriteiten ertoe aan te zetten om een diepgaand onderzoek naar het beleid en de praktijken van Tik Tok te starten en ervoor te zorgen dat TikTok de rechten van de EU-consumenten respecteert.

"We willen dat kinderen en tieners die TikTok gebruiken, dit in alle veiligheid kunnen doen, zonder te worden blootgesteld aan alomtegenwoordige verborgen reclame en zonder dat ze worden opgevoerd als tot een product dat reclame maakt voor een merk, terwijl ze gewoon plezier aan het maken zijn", aldus Simon November, woordvoerder van Test Aankoop. "Een beter TikTok app, met respect voor de rechten van zijn gebruikers, is mogelijk, en dat is wat we willen".

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.