Waarom oplaadbare batterijen gebruiken?

Welke soorten oplaadbare batterijen zijn er?

Oplaadbare NiCd-batterijen (nikkel-cadmium)

Vroeger werkten de meeste oplaadbare batterijen op basis van nikkel en cadmium. Het probleem is dat deze batterijen last hebben van een geheugeneffect. Dat betekent dat wanneer je ze oplaadt terwijl ze nog niet volledig leeg zijn, ze bij volgende laadbeurten aan capaciteit verliezen. Als je ze bijvoorbeeld oplaadt wanneer er nog 20% energie in zit, kun je ze daarna nooit meer gebruiken boven die 20%: hun capaciteit zakt blijvend naar 80%.

NiCd-batterijen hebben een aanvankelijke spanning tussen 1,2 en 1,25 volt.

Oplaadbare NiMH-batterijen (nikkel-metaalhydride)

NiMH-batterijen zijn veel minder gevoelig voor het geheugeneffect dan NiCd-batterijen. Ze hebben ook een hogere energiedichtheid en kunnen langer worden opgeslagen zonder gebruikt te worden. 

Dit type batterij heeft eveneens een aanvankelijke spanning tussen 1,2 en 1,25 volt.

Oplaadbare Li-ion-batterijen (lithium-ion)

Oplaadbare AA- of AAA-Li-ion-batterijen hebben een aanvankelijke spanning van 3,5 tot 3,7 volt, maar bevatten een intern elektronisch circuit dat de uitgangsspanning terugbrengt naar 1,5 volt en die spanning constant houdt. Ze zijn dus geschikt voor toestellen die meer dan 1,2 volt nodig hebben.

Deze batterijen hebben een nog hogere energiedichtheid dan NiMH-batterijen en verliezen minder energie wanneer ze niet worden gebruikt. Daartegenover staat dat ze duurder zijn en gevaarlijk kunnen zijn als ze beschadigd raken.

Welke soorten wegwerpbatterijen zijn er?

Alkaline wegwerpbatterijen

Ze danken hun naam aan het feit dat hun negatieve elektroden (van zink) en positieve elektroden (van mangaandioxide) worden ondergedompeld in een alkaline substantie. Ze zijn goedkoper in aankoop dan hun lithium-tegenhangers en zijn geschikt voor de meeste apparaten. Hun aanvankelijke spanning is 1,5 volt.

De meest gebruikte AA- en AAA-wegwerpbatterijen zijn alkaline batterijen. Ze moeten gerecycleerd worden zodra ze leeg zijn.

Wegwerpbatterijen van lithium

Omdat lithium een kostbaar metaal is, zijn deze batterijen tot wel 10 keer duurder in aankoop dan alkaline batterijen. Daar staat tegenover dat ze lichter zijn, beter bestand zijn tegen hoge temperaturen, meer energie bevatten en een langere levensduur hebben. Hun aanvankelijke spanning is 1,5 volt voor AA en AAA.

Oplaadbare versus wegwerpbatterijen: voor- en nadelen

Voor- en nadelen van oplaadbare batterijen

Oplaadbare batterijen hebben veel voordelen die de hogere aanschafprijs ten opzichte van alkaline batterijen kunnen compenseren.

Voor- en nadelen van wegwerpbatterijen

Oplaadbare of gewone batterijen: wat moet je kiezen?

Let op het voltage dat je apparaat nodig heeft

Bij het kiezen van batterijen is het eerste wat je moet doen, het voltage van je apparaat kennen, zodat je de juiste spanning kunt voorzien.

Zoals eerder vermeld, hebben oplaadbare NiCd- en NiMH-batterijen een initiële elektrische spanning tussen 1,2 en 1,25 volt, terwijl Li-ion-batterijen variëren tussen 3,5 en 3,7 volt (die dankzij een intern circuit naar 1,5 volt worden verminderd bij de uitvoer naar je apparaat).

Wat betreft niet-oplaadbare batterijen, hebben alkaline AA- en AAA-batterijen en lithiumbatterijen een initiële spanning van 1,5 volt.

Merk op dat hoewel wegwerpbatterijen een hogere initiële spanning hebben, deze geleidelijk afneemt, terwijl oplaadbare batterijen een iets lagere, maar bijna constante spanning hebben. Vanwege deze lagere spanning kunnen oplaadbare batterijen ongeschikt zijn voor sommige apparaten, vooral medische apparaten.

Waarom werken sommige toestellen niet met oplaadbare batterijen?

Zowel oplaadbare als niet-oplaadbare batterijen zijn "leeg" als hun elektrische spanning is gedaald tot 0,9 volt. Sommige toestellen stoppen echter al met functioneren als de spanning is gedaald tot 1,2 volt. 

Het probleem is dat oplaadbare batterijen een startvoltage hebben van 1,2 volt. Niet-oplaadbare batterijen hebben een startvoltage van minstens 1,5 volt. Zo kan het dus voorkomen dat je toestel niet werkt met oplaadbare batterijen, maar wel met niet-oplaadbare batterijen. 

Gelukkig hebben niet alle apparaten hier last van. Sommige van onze collega's gebruiken oplaadbare NiMH-batterijen voor al hun apparaten en zijn daar tevreden over. Zij merken wel dat de prestaties na verloop van tijd afnemen, met het aantal laad- en ontlaadcycli. Dit is iets wat wij testen en is opgenomen in onze vergelijker van oplaadbare batterijen.

Vergelijk oplaadbare batterijen

Wanneer kiezen voor oplaadbare batterijen?

Voor een energieverslindend apparaat dat een constante energietoevoer nodig heeft, zoals speelgoed met een afstandsbediening of de flitser van een camera, zijn oplaadbare batterijen een veel betere keuze. Niet alleen leveren ze de energie gelijkmatiger dan alkaline batterijen, maar ze zullen ook snel worden terugverdiend.

Wanneer kiezen voor wegwerpbatterijen?

Aan de andere kant zijn oplaadbare batterijen minder geschikt voor zuinige of zelden gebruikte apparaten. Ze verliezen namelijk energie in de tijd, zelfs als het apparaat is uitgeschakeld, wat betekent dat ze sneller leeg zullen raken.

Voor apparaten zoals een afstandsbediening die slechts af en toe worden gebruikt, zijn wegwerpbatterijen economischer omdat ze alleen energie verliezen wanneer ze worden gebruikt.

Wat veiligheid betreft, gebruik je ook beter wegwerpbatterijen in speelgoed, vooral in speelgoed dat kinderen mee naar bed nemen. Omwille van hun lage interne weerstand kunnen oplaadbare batterijen namelijk kortsluiting en brand veroorzaken.

Hoeveel kost een batterij?

Er bestaan grote prijsverschillen tussen oplaadbare batterijen, afhankelijk van het merk. De prijs kan daarbij flink uiteenlopen, van relatief goedkoop tot wel vier keer zo duur. Wegwerpbatterijen zijn daarentegen vaak heel voordelig in aankoop.

Prijzen van oplaadbare batterijen

De prijzen van oplaadbare batterijen kunnen oplopen tot bijna 22 euro voor slechts 4 stuks! Dat is een flinke investering waar veel mensen door afgeschrikt kunnen worden, zeker omdat je er ook een oplader bij nodig hebt.

Als je iets verder kijkt dan de grote, bekende merken, zijn er echter veel goedkopere alternatieven, zoals de LADDA-batterijen van IKEA (4 euro voor 4 stuks), de Tronic-batterijen van Lidl (5 euro voor 4) of Amazon Basics AAA-batterijen (0,74 euro per stuk).

Bedenk wel dat oplaadbare batterijen ondanks hun hogere aankoopprijs al na 3 tot 5 keer hergebruiken rendabel worden. Sommige batterijen uit onze test bewaarden bovendien meer dan 90 % van hun oorspronkelijke capaciteit na 200 keer gebruiken, waardoor je, zelfs inclusief de prijs van de lader, op termijn altijd voordeliger uitkomt.

Prijzen van wegwerpbatterijen

Alkalinebatterijen zijn veel goedkoper in aankoop. Je kunt gemakkelijk 4 stuks vinden voor ongeveer 1 euro. Uit onze tests in 2020 bleek overigens dat sommige goedkope merken voor die prijs prima presteerden.

Een bijkomend voordeel is dat je geen extra apparatuur zoals een oplader nodig hebt, maar je kunt ze maar één keer gebruiken.

Zijn oplaadbare batterijen beter voor het milieu?

Het is duidelijk dat oplaadbare batterijen om milieuredenen de beste keuze zijn.

Kies alleen voor wegwerpbatterijen in specifieke gevallen, bijvoorbeeld als je wilt vermijden dat oplaadbare batterijen vanzelf leeglopen wanneer ze langere tijd niet gebruikt worden. Voor toestellen met een zeer laag energieverbruik, zoals een rekenmachine of afstandsbediening, kan een wegwerpbatterij voor eenmalig gebruik een praktische keuze zijn.

Conclusie

Oplaadbare batterijen zijn op lange termijn goedkoper en beter voor het milieu. Ze leveren ook betere prestaties dan wegwerpbatterijen en houden hun energieniveau langdurig constant. Je moet er wel aan denken ze op te laden wanneer ze leeg zijn, en bovendien verliezen ze langzaam energie als je ze niet gebruikt. Het milieuvriendelijke aspect kan ook een doorslaggevende reden zijn om voor oplaadbare batterijen te kiezen: je kunt ze namelijk meer dan honderd keer hergebruiken, wat heel wat afval scheelt.

Wegwerpbatterijen zijn goedkoper in aankoop, maar vervuilender omdat je ze maar één keer gebruikt. Ze verliezen alleen energie tijdens het gebruik, waardoor ze interessant kunnen zijn voor zuinige apparaten die je niet vaak gebruikt. Daarnaast hebben wegwerpbatterijen een hogere spanning dan oplaadbare batterijen, waardoor ze beter geschikt zijn voor apparaten die een spanning van 1,5 volt nodig hebben.

Hoe kies je de juiste batterijen?

Waar kun je terecht met lege batterijen?

Batterijen vallen onder de categorie KGA (klein gevaarlijk afval) en moeten dus apart worden ingezameld. Ze bevatten namelijk tal van chemische stoffen en metalen die met zorg behandeld moeten worden. Bebat sorteert ze volgens chemische familie, zodat ze op de juiste manier verwerkt en gerecycleerd kunnen worden.

Bebat heeft 24 000 inzamelpunten in België. Voor de veiligheid is het belangrijk om de contactpunten van je batterijen met een stukje plakband af te plakken om kortsluiting te voorkomen, en ze daarna naar een inzamelpunt te brengen. Grote batterijen, zoals die uit je auto of elektrische fiets, kun je binnenbrengen op het recyclagepark, bij je autodealer of bij je fietsenverkoper.

Vind de juiste batterij met onze vergelijkers