Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Weesgeneesmiddelen vaak veel te duur

28 februari 2019

28 februari 2019
De internationale dag van de zeldzame ziekten is een uitgelezen moment om stil te staan bij de problematiek van de geneesmiddelen voor deze ziekten, de zogenaamde "weesgeneesmiddelen". Hoewel er steeds meer op de markt komen, zijn de prijzen die firma’s ervoor vragen vaak dermate hoog dat de ziekteverzekering ze niet kan dragen.

Iedereen heeft recht op een medische behandeling, ook als de aandoening zeldzaam is. En wat dat betreft is er de laatste jaren alvast een vooruitgang geboekt. Er zijn immers heel wat nieuwe weesgeneesmiddelen op de markt gekomen (en er zitten er nog verscheidene in de pipeline). Uiteraard zijn zulke geneesmiddelen pas écht een meerwaarde als het om waardevolle producten gaat én als onze ziekteverzekering ze kan terugbetalen. En daar knelt het schoentje. Firma’s vragen immers steeds vaker exuberante prijzen voor zulke producten.

Stijgende prijzen

Over een periode van amper 11 jaar (tussen 2006 en 2016) vervijfvoudigden de uitgaven voor geneesmiddelen om zeldzame aandoeningen te behandelen (van € 79 miljoen naar € 283 miljoen). In 2016 ging 9 % van het totale geneesmiddelenbudget van de ziekteverzekering (Riziv) naar weesgeneesmiddelen, ten opzichte van 2,5% een decennium eerder. Deze enorme toename kan deels worden verklaard door de stijging van het aantal terugbetaalde weesmedicijnen, alsook door een toenemend verbruik. Ook de exorbitante prijszetting die farmabedrijven voor sommige producten hanteren, heeft een niet te onderschatten impact.

Spinraza (nusinersen) is één van deze nieuwe terugbetaalde geneesmiddelen. Dit medicijn om een ernstige zeldzame spieraandoening te behandelen wordt in ons land terugbetaald sinds september 2018. Een behandeling vereist een inspuiting met dit medicijn om de vier maanden, maar bij de opstart zijn verschillende inspuitingen nodig. Kostenplaatje voor één inspuiting € 88 300 (zonder kortingen). Voor het eerste behandelingsjaar ligt de totaalprijs op € 530 000, nadien kost de behandeling zo’n € 265 000/jaar.

Onderzoek en ontwikkeling

De farmaceutische industrie bedient zich graag van het argument van hoge onderzoeks en ontwikkelingskosten om de hoge vraagprijzen te rechtvaardigen. Zonder die kost evenwel transparant te willen maken. Hoeveel het dus echt kost om een nieuw medicijn op de markt te brengen weten we niet. Wat we wel zeker weten, is dat de kost voor meerdere producten erg beperkt geweest is. Verscheidene bestaande medicijnen blijken na lancering immers ook nuttig te zijn voor een zeldzame aandoening. De werkzame stof is dan al ontwikkeld en enkele studies zijn al uitgevoerd. Bovendien zijn de bijkomende mogelijkheden van de werkzame stof soms al eerder beschreven in wetenschappelijke literatuur. Toch vermenigvuldigen farmaceutische bedrijven die prijs meer dan eens wanneer zo’n medicijn als weesgeneesmiddel in de markt wordt gezet.

Een lage omzet?

Een ander argument waarmee de farmaceutische industrie de hoge prijzen tracht te “onderbouwen” is de kleine afzetmarkt. Verscheidene weesgeneesmiddelen zijn nochtans blockbusters en hebben een jaarlijkse omzet van meer dan een miljard dollar. Dat kan enerzijds te verklaren zijn door de extreem hoge prijs van sommige producten, maar anderzijds ook doordat meerdere weesmedicijnen verschillende indicaties hebben, en dus uiteindelijk door een grotere groep van patiënten kan worden genomen.

Imbruvica, een geneesmiddel voor de behandeling van verschillende types bloedkanker, is daar een schoolvoorbeeld van. Het medicijn is nog maar enkele jaren op de markt, maar er zijn ondertussen al vier verschillende indicaties voor geregistreerd en het heeft een omzet van verschillende miljarden dollars. In ons land gaan de uitgaven voor de terugbetaling ervan eveneens in sterk stijgende lijn. De afzetmarkt voor dit “weesgeneesmiddel” is dus duidelijk niet zó klein.

Herziening van de regelgeving nodig

Sinds 2000 zijn er een aantal Europese maatregelen van kracht dit het financieel aantrekkelijker maken om geneesmiddelen voor zeldzame ziekten te ontwikkelen. De bedoeling hiervan was om meer geneesmiddelen tegen zeldzame aandoeningen beschikbaar te maken. Maar als de prijzen voor die nieuwe middelen zo hoog liggen dat ze op langere termijn bijna onbetaalbaar zijn, schiet het plan zijn doel voorbij. Wij vragen dan ook dat de regelgeving wordt herzien om het evenwicht te herstellen tussen de belangen van de maatschappij en deze van bedrijven.

Meer weten?

Waarom zijn geneesmiddelen zo duur? Ligt het écht aan die “hoge kosten voor onderzoek en ontwikkeling”, zoals farmafirma's beweren? Hoe bepalen fabrikanten hun prijzen? Zijn die nieuwe, dure geneesmiddelen dan veel beter? In ons dossier Hoe houden we onze geneesmiddelen betaalbaar? geven we je antwoord op deze prangende vragen.

Naar het dossier betaalbare geneesmiddelen

Community

Gezondheid

community

Gerelateerde discussies