Dossier

Bijwerkingen van geneesmiddelen

22 juni 2022

Wanneer we geneesmiddelen nemen, zijn we ons lang niet altijd bewust van de bijwerkingen die ermee gepaard kunnen gaan. Toch beperk je, om problemen te voorkomen, geneesmiddelen maar liever tot wat écht nodig is.

Bijwerkingen van geneesmiddelen

Dat vaccins bijwerkingen kunnen hebben werd de laatste jaren in de media naar aanleiding van de coronavaccins uitvoerig besproken. Maar in feite kan ieder geneesmiddel dat je gebruikt, een bijwerking met zich meebrengen. 

We lijken ons daar niet altijd bewust van te zijn. Zelfs artsen verliezen die bijwerkingen vaak uit het oog, waardoor je soms in een waterval van medicatie terecht komt: de bijwerking wordt als nieuw medisch probleem gezien en dus opnieuw met medicatie behandeld. Zo kom je in een waterval van medicatie terecht. 

Wat is een bijwerking van een geneesmiddel?

Bijwerkingen zijn in feite onbedoelde neveneffecten van een geneesmiddel. Tot de meest voorkomende bijwerkingen behoren misselijkheid, kortademigheid, koorts, braken, hoofdpijn, duizeligheid en diarree. In sommige gevallen kan zo’n bijwerking echter ook positief zijn. Dat het geneesmiddel sildenafil, beter gekend onder de merknaam Viagra, nu voor erectiestoornissen wordt gebruikt is daar een voorbeeld van. Het geneesmiddel was oorspronkelijk ontwikkeld als een geneesmiddel tegen angina pectoris, een aandoening waarbij de hartspier onvoldoende bloed en zuurstof krijgt. De erecties bij de mannelijke proefpersonen waren een verrassend neveneffect. 

Hoe lang zo'n bijwerkingen duren verschilt van geneesmiddel tot geneesmiddel en van persoon tot persoon, gaande van enkele minuten tot meerdere weken. Ook de ernst van de bijwerkingen kan verschillen van geneesmiddel tot geneesmiddel en van persoon tot persoon, gaande van heel milde bijwerkingen tot heel ernstige en zelfs levensbedreigende bijwerkingen.

In dit dossier zetten we één en ander op een rijtje over zulke bijwerkingen.

Waarom hebben alle geneesmiddelen bijwerkingen?

Sommige bijwerkingen zijn vooral te wijten aan het geneesmiddel zelf, terwijl andere eerder uitgelokt worden door specifieke eigenschappen van de patiënt of door een interactie met een ander geneesmiddel of voedingsmiddel. We leggen het voor je uit.

Hoe kan ik bijwerkingen voorkomen/vermijden?

Enkele praktische tips om zelf zo min mogelijk bijwerkingen te ervaren van geneesmiddelen.

Waarom, wanneer en hoe moet ik een bijwerking melden?

Als je geneesmiddelen gebruikt, heb je automatisch ook een verantwoordelijkheid naar anderen toe. Wij leggen je uit hoe dat zit.