Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Nano: bepaalde additieven moeten verdwijnen

03 juni 2019

03 juni 2019
Nanodeeltjes zijn overal, zelfs in je bord. Bepaalde additieven bevatten nanotechnologie, maar zijn die wel allemaal even veilig? Wij vinden dat titaandioxide (E171), siliciumdioxide (E551) en zilver (E174) niet thuishoren in voeding.

Tandpasta, zonnebrandcrème, geneesmiddelen, voedingsmiddelen, textiel, schilderijen, verpakkingen ... Nanotechnologie wordt in tal van dagelijkse producten gebruikt, zonder dat we de risico‘s kennen voor mens en milieu. Er moeten dus duidelijke regels komen over het gebruik ervan, zodat we onze gezondheid niet schaden. Het voorzorgsprincipe dat Frankrijk hanteert voor bijvoorbeeld titaniumdioxide wordt helaas (nog) niet gevolgd door andere autoriteiten.

Populaire technologie

Nanodeeltjes worden verkleind tot ze echt ontiegelijk klein zijn (zelfs nog kleiner dan een virus). Tijdens dat proces krijgen de deeltjes een aantal specifieke eigenschappen: zilver wordt antibacterieel, goud wordt een katalysator en bepaalde isolatoren worden geleiders. Een hallucinant fenomeen waar de industrie gretig gebruik van maakt om materialen te verlichten, kleuren intenser te maken, actieve bestanddelen te omhullen ...

Momenteel weten we echter nog veel te weinig over het gedrag, de impact en het gevaar van deze technologie. Opletten is dus de boodschap, zeker als het onze voeding betreft.

Weg met E171, E551 en E174

Volgens de Europese wetgeving moet het gebruik van voedingsadditieven veilig zijn, moet het technologisch noodzakelijk zijn, mag het de consument niet misleiden en moet het een voordeel hebben voor de consument.

Een aantal wetenschappelijke studies hebben echter gegronde twijfels over de veiligheid voor de gezondheid en de potentiële giftigheid van het veelgebruikte additief E171. Wij analyseerden zelf negen voedingsproducten met nanodeeltjes en hebben bijvoorbeeld titaniumdioxide (E171) teruggevonden in M&M’s, Freedent en marsepeingebakjes van Delhaize, en siliciumdioxide (E551) in koffie van Nestlé.

Bovendien is er geen technologische noodzaak die het gebruik van titaniumdioxide rechtvaardigt. Vele Franse voedingsproducenten hebben het al uit hun producten verwijderd of zijn daar momenteel mee bezig. Dit additief wordt louter voor esthetische redenen gebruikt en geeft geen verdere meerwaarde aan het product. We steunen dan ook het nieuwe Franse decreet dat E171 als voorzorgsmaatregel wil verwijderen uit de lijst met toegelaten voedingsadditieven. We roepen de Europese Commissie op om net hetzelfde te doen.

We willen de lijn bovendien doortrekken naar een verbod op E551 en E174, vooral wanneer ze worden gebruikt in producten voor kinderen. Daarvoor hebben we al verschillende brieven gestuurd naar onder meer de vicevoorzitter van de Europese Commissie, de FOD Volksgezondheid en het FAVV met de vraag om deze drie additieven te verbieden. We hebben ook ministers Peeters en De Block hierover ingelicht.

Geen gegevens, geen markt

Intussen heeft er een vergadering plaatsgevonden waar de Europese Commissie de Franse maatregel in verband met titaniumdioxide (E171) heeft besproken met de lidstaten. Tot nog toe zonder concrete resultaten.

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) zal waarschijnlijk in juli 2019 een rapport publiceren over de eigenschappen van E171. Dat is nodig om de toxicologische relevantie van de tot nu toe verrichte studies beter te kunnen beoordelen. Dit werk zal resulteren in een wijziging van de EU-specificaties voor titaniumdioxide die zullen bepalen welk titaniumdioxide kan worden gebruikt als additief E171.

Voedingsproducenten krijgen dus een laatste kans om de informatie gevraagd door de EFSA te verstrekken. Doen ze dat niet, dan kan de Europese Commissie passende maatregelen nemen om risico’s te beperken. In dat geval zullen we onze oproep herhalen om het principe “geen gegevens, geen markt” toe te passen, waardoor E171 wordt geschrapt van de lijst met toegelaten additieven.

Wetgeving moet strenger

Een verbod op deze additieven is echter niet genoeg. Er moet op Europees vlak een duidelijke definitie van nanomaterialen komen voor alle sectoren waarin ze worden gebruikt. Daarnaast zou de vermelding [nano] verplicht moeten zijn op de verpakking van alle producten met nanodeeltjes. Elke overtreding moet worden bestraft.

Producenten van producten met nanodeeltjes moeten de veiligheid van hun producten kunnen aantonen vóór ze op de markt komen. Aangezien de effecten van nanodeeltjes op de gezondheid nog niet gekend zijn, is het hoogstnoodzakelijk dat de risico‘s van deze stoffen grondig worden geanalyseerd.

Tot slot moet de Europese verordening rond chemische stoffen (REACH) worden aangepast, aangezien deze niet langer beantwoordt aan de huidige specifieke noden van de nanotechnologie.

Additieven onschadelijk?

Raak je ook niet meer wegwijs tussen al die additieven in je voeding? Benieuwd waarvoor ze dienen, en of ze veilig zijn? In ons dossier additieven vind je een stand van zaken. 

Lees meer in ons dossier additieven

Community

Voeding

community

Gerelateerde discussies