Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Internationale consumentendag: echt?

15 maart 2018

15 maart 2018
Voor ons mag het elke dag van het jaar consumentendag zijn! Maar zo ver zijn we nog lang niet. Sinds een week stormt het opnieuw in het bord van de consument. Die heeft rechten en niet enkel tijdens een crisismoment.

Samengesteld vlees, mengelingen van vlees volgepropt met minder dure ingrediënten zoals vezels, groenten en granen, toevoeging van water, dikke lagen paneermeel, marinades vol additieven, enz. Aan bedrieglijke technieken geen gebrek. Wij sporen ze op aan de hand van onderzoeken die uiteindelijk leiden tot een Beste Koop (beste verhouding kwaliteit-prijs).

Hoe je het ook draait of keert, de consument betaalt voor gezonde en veilige producten. De prijs mag uiteraard geen maatstaf zijn voor het niveau van veiligheid, die voor iedereen gelijk moet zijn. Bepaalde illegale praktijken rechtvaardigen in een zoektocht naar de allerlaagste prijs is onaanvaardbaar.

Uit onze enquête van over de koopgewoonten van de Belg blijkt de smaak voor de meesten het belangrijkste criterium om een product al dan niet te kopen, gevolgd door de prijs. Ongeveer de helft van de Belgen rekent er trouwens ook op dat het product gezond is.

Ene fraudegeval na het andere

Verschillende fraudegevallen in de laatste jaren hebben de nood aan een efficiënt en performant controlesysteem aangetoond. We sommen er enkele op:

  • 2008: Bij het onderzoeken van sandwiches met filet américain, troffen wij in 42% van de gevallen goedkoop varkensvlees aan. Nochtans moet filet américain volgens de wet uitsluitend bestaan uit mager rundsvlees… Hetzelfde probleem stelde zich in 2015, weliswaar in minder grote hoeveelheden.

  • 2013: Het schandaal rond de lasagnes van Findus barst los. De Zweedse firma Findus laat zijn product maken door Comigel uit Frankrijk die dit op zijn beurt in onderaanneming geeft aan het Luxemburgse bedrijf Tavola. Het vlees komt van Comigel die daarvoor een beroep doet op een ander Franse bedrijf (Spanghero). Zij voeren hun vlees in uit Roemenië …

  • 2017: Het ongelooflijke Fipronil-verhaal. In die periode klaagden we een budgetverlaging van het FAVV aan en de verminderde controles die dat als gevolg had.

  • 2018: het Veviba-schandaal.

We moeten lessen trekken

De wensen en eisen van de consument zijn in acht punten samen te vatten:

  1. Versterk het opsporingsbeleid. Het opsporen van bepaalde producten in de voedselketen en in het bijzonder bewerkte producten blijft een probleem. Vandaag is elke schakel van de keten enkel verantwoordelijk voor wat net “voor hem” en net “na hem” gebeurt. Er is dus geen sprake van een globaal en uniform overzicht van traject dat een product aflegt. Een godsgeschenk voor fraudeurs…

  2. Het aan banden leggen van zelfcontrole. De Veviba-zaak bewijst dat men hier voorzichtig mee moet omspringen en dat onafhankelijke controles door performante publieke overheden noodzakelijk blijven. 

  3. Informeren over de afkomst van producten. De huidige wetgeving voorziet enkel de vermelding van de herkomst voor onbewerkt vlees. De herkomstvermelding zou ook moeten worden voorzien voor bewerkt vlees (ham of worsten bijvoorbeeld).

  4. Informeren over “diepvries”. Sinds eind 2014 zijn producenten verplicht om op de verpakking te vermelden of een product werd ingevroren en vervolgens ontvroren. Er zijn echter tal van uitzonderingen op deze regel! Zo is dit niet van toepassing indien slechts een deel van de ingrediënten werd ontvroren. Iets waar fabrikanten uiteraard gretig van gebruikmaken.

  5. De communicatie van het FAVV verbeteren. Uiteraard kan het Agentschap zich niet vrij uitdrukken zolang een juridisch onderzoek lopende is. We vinden daarentegen dat een gemeenschappelijke communicatie door het parket en FAVV in dossiers waar mogelijk de volksgezondheid in het gedrang komt, noodzakelijk is. Zo niet leidt dit bij de consument alleen maar tot verwarring en wantrouwen.

  6. Meer middelen voor het FAVV. De voedselschandalen van de afgelopen jaren waren het gevolg van fraude. We verbazen ons dan ook over de beperkte middelen van het Agentschap en de politieke koers die wordt gevaren. De bevoegde dienst voor fraudebestrijding werd dan wel hervormd maar heeft geen bijkomende middelen gekregen. De overheid moet zich bewust zijn het feit dat een beperking van middelen op termijn leidt tot negatieve gevolgen wat de controles betreft. En uiteindelijk zal alles een pak duurder uitvallen! Schandalen doen alle voorgaande besparingen immers teniet. Hoeveel gaat de huidige crisis de vlees- en distributiesector dit maal kosten?

  7. Het FAVV onder de controle van de overheid: back to basics! De hoofdopdracht van het FAVV bestaat uit het waken over de voedselveiligheid en dus ook over de gezondheid van de consument. Dan is het logischer dat het Agentschap opnieuw onder de bevoegdheid valt van de minister van Volksgezondheid en niet langer onder die van de minister van Landbouw. Dit gaf de indruk dat het Agentschap zich meer bekommert om economische dan gezondheidsbelangen. Zo heeft het Agentschap bijvoorbeeld prioriteit gegeven aan een administratieve vereenvoudiging om export naar derde landen mogelijk te maken.

  8. De communicatie bevorderen tussen de verschillende controle-instanties. Het voedselagentschap is verantwoordelijk voor voedselveiligheid, de FOD Economie voor etikettering en de regio’s voor dierenwelzijn. Dit alles zonder overkoepelend zicht en aansturing. Ook in het Veviba-dossier zien we dat een gebrek aan coördinatie aan de basis van het probleem ligt en men zich verbergt achter de verantwoordelijkheid van de anderen.

Afdrukken Versturen via e-mail